ورزش 3/بازار کیت‌های ورزشی در فوتبال ایران مدت‌هاست که در انحصار شرکت‌های داخلی و تولیدکنندگانی‌ست که اغلب در مقیاس جهانی حرفی برای گفتن ندارند؛ و اگر پیراهن‌های این فصل از رقابت‌های لیگ برتر فوتبال ایران را کنار هم و در یک پست تماشا کنید، با ما هم‌عقیده خواهید شد که در اغلب طراحی‌ها هیچ ویژگی خاصی وجود ندارد.
در واقع کیت‌های باشگاهی در فوتبال ایران شامل لباس‌های یک‌رنگ با پترن‌های شلوغ و شعارهایی هستند که علی‌القاعده جایشان نباید روی کیت‌های باشگاهی باشد، اما به طرز عجیبی مدیران باشگاهی عقیده دارند پیراهن‌ها باید نماینده هویت و مشخصه منطقه یا جغرافیای آن باشگاه باشند. به همین دلیل کمتر تیم باشگاهی است که از آسیب نقوشی که روی پارچه‌ها چاپ می‌شود، در امان بماند.
اشاره به مفاهیم هویتی مثل بادگیر، گلیم، نخل، کاشی و ... و همچنین استفاده غلیظ از سرِ جانورانی مثل شیر، از تم‌هایی است که تیم‌ها برای نقش زدن روی پیراهنشان استفاده کرده‌اند.
البته با توجه به شرایط خاصِ کشور و جنگی که پشت سر گذاشتیم، طبیعی است که برخی از نمادها مثل خلیج فارس، بیشتر از گذشته مورد توجه قرار بگیرند که این موضوع در کیتِ دو تیم پرسپولیس و استقلال خوزستان لحاظ شده است.
* پرسپولیسی‌ها کیت این فصل خود را با با شرکت یوسف‌جامه شبیه به البسه نوستالژیکشان با آستین‌های سفید طراحی کرده‌اند که البته رنگ سرشانه‌ها نیز سفید در نظر گرفته شده تا آن حالتِ نوستالژیکی که در پیراهن پرسپولیس (الهام گرفته شده از باشگاه آرسنال) وجود دارد، از بین برود؛ همچنین پرسپولیسی‌ها از شیردال و خلیج فارس در پس زمینه رنگ قرمز استفاده کرده‌اند.

* استقلال با کیتی کاملا شبیه به فصل گذشته که طراحی‌اش بر عهده شرکت استار است، از رنگ آبی با زمینه هاشور و صورت شیر استفاده کرده و همین موضوع در شورت‌های ورزشی نیز به چشم می‌خورد. همچنین تبلیغ روی پیراهن استقلال که مربوط به پتروشیمی خلیج فارس، مالک این باشگاه است نیز شلوغ و فاقد عناصر زیباشناسانه و کاملا غیرمناسب برای نقش بستن روی یک پیراهن باشگاهی به شمار می‌آید؛ ضمن اینکه نبود سادگی در طراحی این پیراهن کاملا جلوه می‌کند.

* سپاهان هم کیت این فصل خود را به شرکت یوسف‌جامه سفارش داده؛ لباسی با رنگ زمینه طلایی (زرد) و با آستین‌های مشکی و یقه‌ای دورنگ به دو بخش مساوی تقسیم شده که سمت چپ پیراهن طرحی شلوغ دارد و همان الگوی خطوط هاشوریِ مورد علاقه طراحان و مدیران فوتبال ایران را تکرار می‌کند.

* طراحی کیت اول تراکتور توسط شرکت استار، با الهام از پیراهن میلان و الگوبرداری از کیت‌های راه‌راه فوتبال ترکیه انجام شده است. با این حال، ترکیب راه‌راه قرمز و مشکی چندان جذاب از آب درنیامده و به نظر می‌رسد کیت فصل گذشته تراکتور که طراحی خاصی هم نداشت، به‌واسطه سادگی بیشتر، نمره بهتری دریافت کند و جذابیت بیشتری داشت. در طراحی کیت دوم نیز تقلید کاملی از لباس منچسترسیتی صورت گرفته که در شبکه‌های اجتماعی بحث‌برانگیز شده است.

* صنعت نفت آبادان تازه وارد در کیت امسال خود، نخل را به عنوان پس‌زمینه مورد نظر قرار داده و از رنگ‌های زرد و سبز برای مشابهت بیشتر با برزیل استفاده کرده است. کیت امسال نفتی‌ها با استفاده از یک خط سبز سرتاسری، سرشانه‌ها را جدا می‌کند؛ همچنین سرآستین‌های سبز جلوه متفاوتی به این پیراهن داده که جای خالی آرم شرکت تولیدکننده در آن جالب توجه است. از نظر قرینگی، سمت راست کیت خالی است و این یک ایراد در طراحی محسوب می‌شود.

* کیت شمس‌آذر، سبز و با تبلیغ شرکت ماکارونی شمس‌آذر (مالک این باشگاه)، طرحی شبه‌دیجیتالی را مورد نظر قرار داده است. انتخاب فونتی که تبلیغ ماکارونی شمس‌آذر را روی سینه به نمایش گذاشته عجیب و فاقد عناصر زیبایی‌شناسانه است. شرکت تولید کننده این کیت همین یک لباس را در این فصل سفارش گرفته؛ خود شمس‌آذری‌ها پیراهنشان را زیبا می‌دانند.

* شرکت مجید، تولیدکننده البسه تیم ملی، کیت این فصل استقلال خوزستان را طراحی کرده و نقش خلیج فارس را روی این پیراهن انداخته است. آرم مجید در وسط، آرم استقلال خوزستان و نشان پرچم ایران در سمت چپ و راست، و تبلیغ بانک ملی (مالک باشگاه) با فونت نستعلیق در مرکز پیراهن و تصویر خلیج فارس در پایین آن قرار دارد. ترکیب زیبا نیست و انگار سرهم کردن آن فقط دقایقی ذهن طراح را به خود مشغول کرده است.

* فولادی‌ها از تم همیشگی قرمز و زرد به نشانه کوره‌های بلند این شرکت صنعتی در طراحی کیت‌هایشان استفاده کرده‌اند که طراحی پیراهن امسال با شرکت مجید بوده که هر ساله این کار را با فولاد انجام می‌دهد. پیراهن امسال فولادی‌ها حتما از پیراهن سال گذشته زیباتر است و سادگی و جذابیت بیشتری دارد. در پس‌زمینه این پیراهن، برگ‌های نخل مورد استفاده قرار گرفته و 9 خط افقی هم یادآور شمش‌های گداخته فولاد و پل‌های برفراز رود کارون است. همان‌طور که گفتیم، نمادگرایی حرف اول کیت‌های لیگ فوتبال ایران محسوب می‌شود.

* این هم طراحی کیت ذوب‌آهن با شرکت یوسف‌جامه که درست مثل سایر کمپانی‌ها هیچ خط گرافیکی و شکلیِ خاصی را دنبال نمی‌کنند. هاشورهایی در قسمت سر و سینه، لوگوی باشگاه و تولیدکننده در راست و چپِ قسمت بالایی کیت و استفاده از عناصر سنتی مثل کاشی و احتمالاً شیردال در دو سمت پیراهن و امتداد آن تا پایینِ پیراهن که آن را بی‌شباهت به یک روزنامه دیواری نمی‌کند. تبلیغ بنفش‌رنگ بانک رفاه کارگران هم کوچک‌ترین تناسبی با رنگ سبزِ غالب بر این پیراهن ندارد.

* باشگاه ملوان از نظر توجه به موضوع گرافیک در بین تیم‌های لیگ برتری تقریبا یکه‌تاز است. آن‌ها طراحی جدیدی برای کیت امسال خود در نظر گرفته‌اند که علاوه بر آنکه یونیفرم سربازان نیروی دریایی را به نمایش گذاشته، در سایر قسمت‌ها کار طوری پیش نرفته که پس‌زمینه‌های روی قسمت سفیدرنگ آن‌چنان توی ذوق بزند. با این حال استفاده از طرح لنگر در جلوی پیراهن، در حالی که آرم خود باشگاه نیز لنگر را در خود دارد، کمی به شلوغی کار اضافه کرده است. با این حال آن‌ها تلاش کرده‌اند متفاوت باشند.

* تیم فوتبال پیکان پیراهن رسمی خود را پس از معرفی کوتاه، در بازی اول مقابل تراکتور به نمایش گذاشت. پیراهنی به رنگ آبی آسمانی و آرم ایران‌خودرو (مالک باشگاه) در مرکز و تبلیغ برند سفیر در سرشانه‌ها. استفاده از رنگ مشکی در قسمت زیر بغل تا پایین کیت و ادامه آن روی شورت ورزشی، ایده طراحانی است که در رنگ‌بندی این پیراهن، همان کلیشه‌های ثابت را دنبال کردند.

* مس شهربابک با تبلیغ «سرزمین مس و فیروزه» تکلیف خود را با ما روشن می‌کند. کیت مسی‌ها، محصول شرکت سینا اسپورت، طرح عجیب‌وغریبی دارد و احتمالا مستقیما سراغ یکی از معادن این فلز گران‌بها رفته است. نقش و نگار این پیراهن به‌قدری شلوغ است که جا را برای هیچ حرکت دیگری باقی نگذاشته؛ الا تبلیغ روی سینه که تقریبا قابل خواندن نیست.

* کیت خیبر خرم‌آباد در عکس‌های استودیویی نسبتا زیبا به نظر می‌آید، اما چه در کیت اول و چه در کیت دوم دوباره تا حد ممکن از پس‌زمینه استفاده شده تا این لباس هم از سادگی فاصله بگیرد. با این حال خیبری‌ها برای طراحی کیت امسال از نقوش سنتی گُلوَنی و چوخای لرهای بختیاری الهام گرفتند و استفاده‌شان از رنگ سبز نیز اشاره به سرسبزی طبیعت استان لرستان است.

* اما آلومینیوم اراک با کیتی که انگار نقش‌برجسته روی آن کار شده است. در این طراحی شلوغ که البته دو خطِ روی سرشانه‌ها به آن کمی زیبایی بخشیده، تصاویری از کارگران کارخانه آلومینیوم و نمادهایی مانند عقاب اراک، حمام تاریخی این شهر و .... به چشم می‌خورد و وجود دارد. نکته اینجاست که حتی اگر این طراحی زیبا باشد، اما بیش از اندازه و غیرضروری برای نقش بستن روی پیراهن یک تیم لیگ برتری است.

* فجر سپاسی خیال خود را راحت کرده و پیراهن جدیدی برای این فصل معرفی نکرده است. در قسمت پایینی پیراهن تصویری از شاهچراغ و در روی سرشانه‌ها نماد حافظیه قرار دارد و پیراهن زرد این باشگاه هم با آرم شرکت مجید، از پارچه‌ای استفاده می‌کند که ساده انتخاب نشده است. همچنین یقه کیت فجری‌ها گرد نیست و به شکل هفت انتخاب شده است.

* و اما گل‌گهر سیرجان که با وجود تلاش برای تناسب و زیبایی، همچنان اسیر کلیشه‌های پس‌زمینه‌ای و مسؤولیتی است که برای نمادگرایی متوجه خود کرده است. پیراهن سرمه‌ای گل‌گهری‌ها کار شرکت سینا اسپورت است که به نظر طراح گرافیست ما زیبایی خاصی ندارد؛ البته نظر مدیران گل‌گهر هم به جای خود محترم است.

* نساجی کیت امسال خود را از شرکت آل‌اشپورت سفارش داده و تبلیغ هواپیمایی وارش (مالک باشگاه) را بر مرکز خود قرار داده است. همین تبلیغ و استفاده از متن انگلیسی و فارسی، استفاده از حروف کوچک به جای حروف بزرگ و همچنین آرم وارش، به شلوغی این کیت اضافه کرده است. آرم آل‌اشپورت و لوگوی نساجی هم در سمت چپ و راست پیراهن قرار گرفته‌اند و چاپ پارچه هم نقش‌ونگار ریزی دارد.

* کیت باشگاه چادرملو یک روزنامه دیواری ورزشی است. کیتی که تبلیغ شرکت معدنی و صنعتی چادرملو را با دو فونت فارسی و انگلیسی، و شرکت آهن و فولاد ارفع را باز هم با دو فونت فارسی و انگلیسی و بدون هیچ ظرافت گرافیکی بر سینه خود گذاشته است. همچنین تا آنجایی که می‌توانسته از نقش و نگارهای روی کاشی‌های یزد روی رنگ آبی آسمانی استفاده کرده و دو تبلیغ هم روی سرشانه‌های خود قرار داده است. تصور کنید وقتی رنی بوبوی به سمت دروازه حریفان می‌دود، لابد تمام این پیام‌ها را در ذهن خود ذخیره می‌کند!

ما را در کانال تلگرامی «آخرین خبر ورزشی» دنبال کنید