ورزش 3/ در فوتبال ایران معمولا وقتی پنجره نقل‌وانتقالات بسته می‌شود، بهانه‌ها یکی پس از دیگری از راه می‌رسند. فهرستی از مشکلات که گاهی تا پایان فصل هم تمام نمی‌شوند.
استقلال اما این روزها داستان دیگری دارد. تیمی که نمی‌تواند خرید کند، اما انگار راه‌های تازه‌ای برای بهتر شدن پیدا کرده است. تیم آبی‌پوش در هفته‌های اخیر به یکی از تماشایی‌ترین تیم‌های فوتبال ایران تبدیل شده است. تیمی که نه فقط به خاطر نتایجش، بلکه به دلیل شکل بازی، هماهنگی بازیکنان و شور و اشتیاقی که در زمین نشان می‌دهد، توجه‌ها را به خود جلب کرده است. تماشای این استقلال برای هوادارانش لذت‌بخش است و حتی برای کسانی که طرفدار آبی‌ها نیستند، دشوار است که از بعضی نمایش‌های این تیم چشم‌پوشی کنند.
شب گذشته در بصره، آبی‌ها مقابل الشمال قطر از همان دقیقه اول به دنبال گل بودند. استقلال حمله می‌کرد، موقعیت می‌ساخت و با وجود مقاومت حریف، از ایده خود دست نمی‌کشید. سرانجام در دقیقه ۹۱، پاس تماشایی اسلامی و ضربه دقیق یاسر آسانی مزد این سماجت را داد. یک پیروزی دیگر در برابر نماینده فوتبال قطر و یک شب پرهیجان دیگر برای تیمی که انگار به بردن عادت کرده است.
اما شاید جذاب‌ترین تصویر مسابقه، لحظاتی بعد از گل شکل گرفت. بازیکنان داخل زمین، اعضای نیمکت و همه کسانی که در این شادی سهیم بودند، به سمت محمدرضا آزادی رفتند. مهاجمی که در هفته‌های اخیر کمتر در مرکز توجه قرار داشت، در لحظه‌ای مهم به قهرمان شب استقلال تبدیل شد. این شادی دسته‌جمعی، بیش از هر تحلیل تاکتیکی، تصویری از روحیه تیمی آبی‌ها به نمایش گذاشت. در این استقلال ظاهراً قرار نیست همه چیز به نام یک نفر تمام شود.
استقلال سهراب بختیاری‌زاده را باید از همین زاویه تماشا کرد. موفقیت در فوتبال حرفه‌ای همیشه با خریدهای بزرگ و استخدام ستاره‌های گران‌قیمت به دست نمی‌آید. گاهی یک مربی می‌تواند با شناخت درست از داشته‌هایش، از مجموعه‌ای معمولی‌تر، تیمی بسازد که از مجموع استعدادهای فردی بازیکنانش فراتر برود. استقلال این فصل نشانه‌های چنین اتفاقی را به نمایش گذاشته است.
پنجره بسته نقل‌وانتقالاتی، دست استقلال را برای ترمیم ترکیب بسته بود، اما به نظر می‌رسد همین محدودیت، اهمیت کار فنی را بیشتر کرده است. سهراب به جای انتظار برای رسیدن بازیکنان جدید، روی هماهنگی نفرات موجود کار کرده و به دنبال ساختن یک چارچوب مشخص بوده است. حالا در زمین، بازیکنانی را می‌بینیم که می‌دانند در هر موقعیت چه وظیفه‌ای دارند و برای رسیدن به هدفی مشترک حرکت می‌کنند.
فوتبال استقلال در بعضی لحظات یادآور ماشین‌های دقیق آلمانی است، حرکاتی تمرین‌شده، تکرارپذیر و حساب‌شده که قرار است تیم را به نقطه‌ای مشخص برسانند. این تکرار البته به معنای قابل پیش‌بینی بودن نیست. استقلال در کنار نظم تیمی، به تدریج تنوع تاکتیکی هم پیدا کرده و می‌تواند با توجه به شرایط مسابقه، شکل حملاتش را تغییر بدهد.
نقش مربی در این میان فراتر از انتخاب یازده بازیکن است. سهراب باید از هر بازیکن تصویری از مسئولیتش بسازد و او را در جایگاهی قرار بدهد که بیشترین فایده را برای مجموعه داشته باشد. اسماعیل قلی‌زاده ۲۰ ساله یکی از مثال‌های جالب این اتفاق است. بازیکنی که در پست هافبک میانی، وینگر چپ و حتی در نقش مهاجم به میدان رفته و نشان داده می‌تواند در موقعیت‌های مختلف به کار تیم بیاید. استفاده از چنین ظرفیتی، همان چیزی است که ارزش کار یک مربی را در شرایط محدودیت بیشتر نشان می‌دهد.
البته استقلال فقط با نظم تیمی به این نقطه نرسیده است. ستاره‌ها هم سهم خودشان را دارند. یاسر آسانی در روزهای اوجش قرار گرفته و بارها تفاوت‌های فنی‌اش را به رخ کشیده است. ماشاریپوف به روزهای آرمانی نزدیک شده و فرعباسی هم با نمایش‌های مطمئن درون دروازه، خیال خط دفاع را آسوده‌تر کرده است. کنار هم قرار گرفتن این کیفیت‌های فردی در یک ساختار منسجم، استقلال را به تیمی خطرناک تبدیل کرده است.
آنچه امروز در استقلال دیده می‌شود، فقط چند پیروزی و چند نمایش خوب نیست. این تیم از نخستین روزهای لیگ نشانه‌هایی از هویت فوتبالی خود را بروز داد و در ادامه توانست آن را حفظ کند و گسترش بدهد. تیمی که در آن بازیکنان برای یکدیگر بازی می‌کنند، نیمکت از زمین جدا نیست و حتی بازیکنی که گل نمی‌زند، می‌تواند در شادی گل هم‌تیمی‌اش خودش را شریک بداند.
شاید همین تصویر آخر، بهترین توصیف برای استقلال این روزها باشد. تیمی که پنجره‌اش بسته است، اما انگار در ذهن بازیکنان و کادر فنی‌اش راه‌های تازه‌ای برای پیش رفتن باز شده است. تیمی کم‌حاشیه، جنگنده و باانگیزه که فوتبالش فقط نتیجه را دنبال نمی‌کند، بلکه تماشاگر را هم با خودش همراه می‌سازد.
استقلال سهراب این روزها تیمی است که نمی‌شود دوستش نداشت. حتی اگر پیراهن آبی را دوست نداشته باشید، برای تماشای بازی‌هایش می‌توانید وقت بگذارید. در فوتبال ایران، همین اتفاق کوچکی نیست.
محمدرضا تقی‌خانی
