نگاهی به تاثیر ویروس کرونا روی وضعیت اقتصادی فوتبال جهان

خبرآنلاين/ شيوع ويروس کرونا علاوه بر ايجاد مشکلات فراوان در تقويم مسابقات فوتبال باعث شده زياني جدي به درآمدهاي ليگ‌هاي مختلف و تيم‌هاي اروپايي وارد شود و آن‌ها را با چالشي جدي مواجه کند. تعطيلي مسابقات فوتبال به دليل شيوع ويروس کرونا براي برگزارکنندگان مسابقات و تيم‌هاي باشگاهي تبديل به يک بحران بزرگ شده و آن‌ها را با چالشي جدي مواجه کرده است. اين اتفاق درآمدهاي مختلف فوتبال را تحت تاثير خود قرار داده و باعث شده اکثر تيم‌ها براي جبران زيان ناشي از کرونا دست به دامن بازيکنان خود شوند تا با کاهش دستمزد بخشي از اين ضرر را جبران کنند. کاهش درآمدهاي باشگاه به مسائل مختلفي مانند حق پخش تلويزيوني، اسپانسر، بليط‌فروشي و درآمدهاي روز بازي ارتباط دارد که در شرايط فعلي تيم‌ها اين منابع را از دست داده‌اند و در صورت لغو کامل مسابقات اوضاع براي آن‌ها بدتر از اين هم خواهد شد و ممکن است تا 25 درصد از درآمدهاي تيم‌ها را از آن‌ها بگيرد. بيشترين خسارت وارد شده مربوط به ليگ انگليس است که مبلغي در حدود 1.2 ميليارد يورو را از دست خواهد داد و پس از اين ليگ، لاليگا با حدود 900، بوندسليگا 700، سري‌آ با 600 و ليگ فرانسه با مبلغي در حدود 350 ميليون يورو قرار دارند. در اين بين بايد به اين نکته توجه داشت که شبکه‌هاي پخش‌کننده بازي‌ها و اسپانسرها کار آساني براي عدم پرداخت ندارند و با توجه به توافق‌هاي قبلي نمي‌توانند به صورت يک‌طرفه تصميمي اتخاذ کنند. در صورتي که شبکه‌هاي پخش‌کننده به باشگاشه‌ها ضرر زيادي وارد کنند ممکن است از سال‌هاي بعد ديگر حق‌پخش به آن‌ها داده نشود و هر تيم بازي‌ها را از شبکه و سايت اختصاصي خود پخش کند که در آن صورت به شبکه‌هاي ديگر آسيبي جدي وارد خواهد شد. مشکل ديگري که اين روزها گريبان تيم‌هاي بزرگ اروپايي را گرفته لغو شدن تورنمنت‌هاي دوستانه پيش از آغاز فصل است. هر ساله تيم‌هاي اروپايي در زمان پيش‌فصل با حضور در کشورهاي مختلف و انجام بازي‌هاي دوستانه سود هنگفتي کسب مي‌کردند که احتمالا امسال بخشي از آن را از دست بدهند. به طور مثال قرار بود در تابستان تيم‌هاي رئال مادريد و بارسلونا در کشور آمريکا به مصاف هم بروند که اعلام شد اين بازي لغو شده است. علاوه بر کاهش درآمدها، اتفاق ديگري که باشگاه‌ها را با مشکل مواجه خواهد کرد کاهش ارزش بازيکنان و سهام باشگاه‌ها است. بر اساس پژوهش جديدي که گروه تحقيقاتي «رصدخانه فوتبال» مرکز بين‌المللي مطالعات ورزشي (CIES) در سوييس انجام داده است، در صورتي که ليگ‌هاي داخلي کشورها و همچنين ليگ قهرمانان و ليگ اروپا، همان طور که انتظار مي‌رود دست کم تا پايان ماه ژوئن تعطيل بمانند، ارزش‌ تيم‌هاي حاضر در ليگ‌هاي برتر اروپا مي‌تواند تا 35 درصد کاهش يابد. به نوشته بي‌بي‌سي، بر اساس بررسي‌هاي اين مرکز معتبر که مقرش در نوشاتل سوييس است، ارزش بازيکنان شاغل در پنچ ليگ بزرگ اروپا، يعني اسپانيا، انگلستان، آلمان، ايتاليا و فرانسه، در صورتي که تا پايان ژوئن هيچ بازي‌اي انجام نشود، در مجموع 28 درصد کاهش پيدا مي‌کند و از 32.7 ميليارد يورو به 23.4 ميليارد يورو مي‌رسد. بحث کاهش دستمزدها در برخي از تيم‌ها باعث جنجال زيادي شده ولي بازيکنان بسياري از تيم‌ها نيز به صورت داوطلبانه حاضر شدند دستمزد خود را کاهش دهند تا ديگر کارکنان باشگاه در اين شرايط سخت بتوانند حقوق خود را دريافت کنند. در کشور فرانسه يک مدل پلکاني براي کاهش دستمزدها طراحي شده است. براساس اين مدل بازيکناني که در ماه بيش از ده هزار يورو دستمزدشان است، 20 درصد کمتر مي‌گيرند و بازيکناني با دستمزد بالاي 100 هزار يورو هم بايد از نصف حقوق خود بگذرند. در آلمان بازيکنان تيم‌هايي چون شالکه و وردربرمن به صورت داوطلبانه پيشنهاد دادند بخشي از دستمزدشان کم شود و در تيم‌هايي چون دورتموند و بايرن مونيخ هم اين موضوع حل شده است. کادرفني و بازيکنان دورتموند با کسر 20 درصدي قرارداد خود در صورت لغو کامل بازي‌ها و کاهش ده درصدي در صورت برگزاري بازي‌ها بدون تماشاگر موافقت کرده‌اند، اتفاقي که مي‌تواند تا حدود ده ميليون يورو هزينه‌هاي دورتموندي‌ها را کاهش دهد؛ در بايرن هم بازيکنان اين تيم با کسر 20 درصدي موافق هستند. در سري‌آ صحبت از کاهش 30 درصدي قراردادها در صورت لغو کامل مسابقات است که هنوز چيزي به تصويب نرسيده ولي بازيکنان تيم يوونتوس موافقت خود را با عدم دريافت دستمزد چهار ماه اعلام کرده‌اند. اتفاقي که به اين باشگاه کمک مي‌کند مبلغي در حدود 90 ميليون يورو ذخيره کند. در انگليس موضوع به شکل ديگري پيش رفت؛ پس از آن‌که مذاکرات سازمان ليگ برتر با اتحاديه بازيکنان فوتبال انگليس بر سر کاهش 30 درصدي قراردادها به نتيجه نرسيد، بازيکنان ليگ برتري تصميم گرفتند در کمپيني با «نام بازيکنان باهم» براي سرويس بهداشت ملي انگليس کمک جمع کنند. کشور اسپانيا تا به امروز خبرسازترين کشور در ماجراي کاهش قراردادها بوده و اين موضوع حواشي زيادي را به وجود آورده است. تيم رئال مادريد پس از مذاکرات کاپيتان خود سرخيو راموس با بازيکنان خود بر سر کاهش 10 درصدي دستمزد به توافق رسيد و مديران تيم‌هايي چون اسپانيول و اتلتيکومادريد هم از کاهش 70 درصدي دستمزد بازيکنان در زمان تعطيلي خبر دادند. اتفاقي که با استفاده از يک قانون خاص در اين کشور رخ داد. در اسپانيا قانوني به نام «ارته» وجود دارد که در آن به شرکت‌هاي مختلف اين اجازه داده مي‌شود تا در شرايط بحراني به شکل يک‌جانبه کاهش قرارداد را به کارمندان خود تحميل کنند. در بارسلونا پس از اين‌که مديران اين تيم اعلام کردند بازيکنان تمايلي به کاهش دستمزد خود ندارد، ليونل مسي به عنوان کاپيتان اين تيم در بيانيه‌اي اين اتفاق را تکذيب کرد و گفت:« بازيکنان بارسلونا شرايط را درک مي‌کنند و همواره خواهان کاهش دستمزد خود بوده‌اند. ما اولين کساني بوده‌ايم که هر زمان باشگاه از ما درخواستي داشته، به آن‌ها کمک کرده‌ايم. براي ما جاي تعجب دارد که افرادي از درون باشگاه مي‌خواستند ما را زير ذره‌بين بگذارند يا براي کاري که به وضوح از تمايل خود براي آن سخت گفته‌ايم ما را تحت فشار قرار دهند. زمان آن رسيده که از جانب خود بگوييم که علاوه بر کاهش 70 درصدي دستمزد خود در دوران تعطيلي، کمک‌هاي مالي ديگري هم انجام خواهيم تا داد تا کارکنان باشگاه بتوانند تمام حقوق خود را دريافت کنند.» حرف‌هاي مسي بار ديگر از وجود يک شکاف عميق بين بازيکنان و کادر مديريتي بارسلونا خبر داد که در چنين موضوعي به خوبي خودش را نشان مي‌دهد. در اسپانيا قانوني به نام «ارته» وجود دارد که در آن به شرکت‌هاي مختلف اين اجازه داده مي‌شود تا در شرايط بحراني به شکل يک‌جانبه کاهش قرارداد را به کارمندان خود تحميل کنند. علي‌رغم تمامي بحث‌هاي مربوط به کاهش درآمدهاي تيم‌ها و کاهش دستمزد بازيکنان در کشورهاي مختلف، در کشور خودمان هرگز چنين صحبت‌هايي وجود ندارد. تيم‌هاي باشگاهي اساسا از درآمدهايي مانند حق‌پخش و روز بازي بي‌بهره هستند و به همين دليل نگراني در اين مورد ندارند که تفاوت درآمدزايي در فوتبال ايران با ساير نقاط جهان را به خوبي نشان مي‌دهد. هم‌چنين بازيکنان فوتبال در ايران هم تابه‌جال حرفي درباره کاهش دستمزد خود نزده‌اند و احتمالا مطرح شدن چنين موضوعي هم واکنش تند آن‌ها را به همراه خواهد داشت. البته بازيکنان تيم‌هاي مختلف همواره مبالغي را باشگاه‌هاي خود طلبکار هستند و شايد به خاطر همين حاضر به کاهش دستمزد خود نشوند؛ هر چند ممکن است فيفا يا AFC راهکاري کلي و عمومي براي تمام کشورها ارائه کند که در آن صورت کشور ما هم ناچار به پذيرش آن خواهد بود.

ما را در کانال تلگرامي «کانال ورزش» دنبال کنيد