مجله دیجی کالا/ سال‌های زیادی آیپاد و اپل به‌ترتیب نماد یک شی در حال تغییر و یک سازنده بودند. در واقع در این سال‌ها اپل سعی نمی‌کرد که تنها محصولی را بسازد که با آن به نیاز کاربران پاسخ دهد. در حالی که روز‌به‌روز ثروت اپل در حال افزایش است، اما رفته‌رفته چراغ آیپاد کم نورتر شد و آیفون توانست با کنار زدن آن توجه کاربران را به خود جلب کند.

با این وجود، باید بگوییم دستگاهی که بنیان‌گذار ثروتی است که اپل در این سال‌های جمع کرده است، هنوز هم توسط اپل به فروش می‌رسد و ما درباره‌ی این موضوع شوخی نمی‌کنیم.

اپل آیپاد را در سال ۲۰۰۱ عرضه کرد. در آن سال‌ها آیپاد با کمک فروشگاه آهنگ اپل در آیتونز تبدیل به یکی از مشهورترین دستگاه‌ها در تمامی دوران شد. بعد از رونمایی از این دستگاه در آن سال‌ها، این دستگاه توانست که به فرمان‌روای بازار پخش‌کننده‌های MP3 تبدیل شود.

البته این دستگاه با گذر زمان تغییر کرد و در نهایت تبدیل به آیفونی شد که از فناوری سلولار پشتیبانی نمی‌کند. با این وجود شما هنوز هم می‌توانید که با مراجع به سایت اپل آخرین نسل از آیپاد تاچی که اکنون اپل به فروش می‌رساند را تهیه کنید. رخ دادن این موضوع خود گواهی است که نشان‌دهنده‌ی طول عمر بسیار زیاد این دستگاه در این صنعت است، صنعتی که به‌سرعت در حال تغییر است و حتی دستگاه‌هایی که در سال گذشته معرفی شده‌اند در آن به‌راحتی فراموش می‌شوند.

آیا آیپاد هنوز دستگاهی است که متناسب با دهه‌ی ۲۰۲۰ باشد؟ برای پاسخ دادن به این سوال می‌خواهیم که در این مقاله با هم نگاهی به تاریخچه‌ی این دستگاه، بررسی علت ماندگار آن در تاریخ و در نهایت آینده‌ی آن، البته اگر بتوان برای آن آینده‌ای تصور کرد، بپردازیم.

دستگاه‌ای نوستالژی
نوستالژی اولین حسی است که وقتی مردم درباره‌ی آیپاد صحبت می‌کنند آن را حس می‌کنند. البته به احتمال زیاد این موضوع همان‌طور که عصب‌شناسان می‌گویند، به این دلیل است که آهنگ و حافظه‌ی انسان به صورت ذاتی به‌ یکدیگر مرتبط هستند.

Tony Fedell مدیر سابق اپل که آیپاد را طراحی کرد و ساخت با نزدیک شدن به زمان ۲۰ سالگی آیپاد درباره‌ی این دستگاه به فکر فرو می‌رود و می‌گوید: «هنوز هم بسیاری از مردم روز‌های اولیه‌ی عرضه‌ی آیپاد را به خاطر دارند.» او ادامه می‌دهد این دستگاه واقعا یک ابر قدرت بود.

Fedell که با گوش دادن به واکمن‌های معروف سونی بزرگ شده بود، سرنوشت جوری برایش رقم خورد که ۲۰ سال بعد استیو جابز به او گفت تا دستگاهی را خلق کند که در واقع نسخه‌ی دیجیتالی و جایگزین واکمن سونی بود.

آیپاد خیلی زود فراگیر شد. البته باید گفت که اپل پخش‌کننده‌های موزیک دیجیتال را اختراع نکرد. در واقع سه سال قبل از رونمایی از آیپاد، اولین پخش‌کننده‌های MP3 مانند Rio PMP300 وجود داشتند. البته در آن زمان فرمت MP3 ممنوع بود و می‌توانست که تحت پیگرد قانونی قرار بگیرد.

Fadell و همکارش برای خلق اولین آیپاد زحمت بسیار زیادی را کشیدند. همان‌طور که پیش‌تر گفیتم اولین آیپاد در سال ۲۰۰۱ معرفی و عرضه شد، البته باید بگوییم که در حدود یک ماه بعد از اتفاق ۱۱ سپتامبر، اپل در ۲۳ اکتبر سال ۲۰۰۱ (۱ آبان ۱۳۸۰) از اولین آیپاد رونمایی کرد.

اولین آیپاد یک دستگاه پخش‌کننده‌ی موسیقی قابل حمل بود که حافظه‌ی داخلی ۵ گیگابایتی داشت. شما با استفاده از این دستگاه می‌توانستید که به‌راحتی آهنگ‌های خود را بخرید و به آن‌ها گوش دهید. اپل در زمان رونمایی از این دستگاه از شعار ۱۰۰۰ آهنگ در جیب شما برای آن استفاده کرده بود.

در واقع اپل با رونمایی از این دستگاه توانسته بود که دستگاه پخش‌کننده‌ی آهنگی را خلق کند که با پلتفرم دیجیتال آیتونز یکپارچه بود. همچنین مردم با استفاده از آن می‌توانستند که به مجموعه آهنگ‌های MP3 خود هم گوش کنند.

این روز‌های Fadell آیپاد خود را به یک ماشین زمان تشبیه می‌کند که هرزگاهی دوست دارد دوباره به آن سر بزند. او می‌گوید که با دیدن دوباره‌ی آیپاد این حس به من دست می‌دهد که در زمان سفر کرده‌ام و دوباره‌ به دوران موسیقی در اویل دهه‌ی ۲۰۰۰ و سال‌های قبل از آن بازگشته‌ام.

آنقدر خوب بود که پادشاه باشد
آیپاد دستگاهی بود که به اپل کمک کرد تا از یک تولیدکننده‌ی کامپیوتر که در حال دست و پنجه نرم کردن با مشکلات مختلفی بود، به بزرگترین شرکت جهان تبدیل شود. Fedell می‌گوید که تیم سازنده‌ی آیپاد به جای استفاده از منطق و علم، در ساخت این دستگاه از غریزه استفاده کرد. البته رونمایی از اولین آیپاد و عرضه‌ی آن تنها شروع مسیری بود که اپل آغاز کرد.

همانند خود شرکت اپل، رازی که باعث ماندگاری آیپاد شد اختراع مجدد آن بود. آیپاد در طول عمر خود تغییرات مختلفی را در طراحی ظاهریش تجربه کرد. در واقع این دستگاه پخش موسیقی رفته‌رفته از یک دستگاه دارای هارد دیسک، به یک دستگاه کوچک بدون داشتن نمایشگر و در نهایت به یک آیفون با کارایی کمتر تبدیل شد. با وجود اینکه این دستگاه تنها با تمرکز بر روی آهنگ ساخته شده بود، اما در طول این مدت ویژگی‌های دیگری هم به آیپاد اضافه شدند.

Fadell می‌گوید که طراحان اپل هر ساله قابلیت‌های آیپاد را اندکی افزایش می‌دادند با این وجود، این ویژگی‌های جدید آن‌گونه که باید کاربران را تحت تأثیر قرار نداد. او ادامه می‌دهد ما با دستگاهی با تمرکز بر روی آهنگ کار خود را شروع کردیم و رفته‌رفته به این دستگاه عکس‌ها، پادکست‌ها، ویدیو‌ها و بازی‌ها اضافه شدند. در واقع با گذشت زمان کاربران ویژگی‌های بیشتری را دریافت کردند.

رخ دادن این اتفاق و اضافه شدن این قابلیت‌های جدید منجر به تولید مدل‌های بسیار زیادی از آیپاد در طول این سال‌ها شد. در واقع در این سال‌ها مدل‌های مختلفی از آیپاد از مدل نانو تا مدل مینی و در نهایت مدل‌ تاچ تولید شدند. در میان این مدل‌های تولید شده، آیپاد «شافل» (Shuffle) از همه مرموزتر بود. آیپاد شافل در واقع یک آیپاد بدون نمایشگر و تنها مجهز به دکمه‌های ساده‌ای برای کار کردن با آن بود.

با این وجود در نهایت فلسفه‌ی تولید آیپاد از گوش دادن به آهنگ‌هایی با سلیقه‌ی خود یا در واقع داشتن ایستگاه رادیویی خود، به سرویس‌های پخش آهنگی مانند پاندورا و اسپاتیفای تغییر کرد. با وجود رخ دادن تغییرات بسیار زیاد در آیپاد و رونمایی و عرضه‌ی مدل‌های مختلف از این دستگاه، یکی از قابل توجه‌ترین مدل‌های این دستگاه، آیپاد کلاسیک با دکمه‌ی چرخان دایره‌ای شکل بزرگ بود.

با وجود اینکه آیپاد در این سال‌ها به تکامل رسید، اما قانون اپل در نگه داشتن کاربران در اکوسیستم بسته‌ی خود هم یکی از دلایل محبوب شدن آیپاد بود. البته باید بگوییم که این قانون نه تنها باعث محبوبیت آیپاد شد، بلکه موفقیت دیگر محصولات تولیدی اپل مانند آیفون و آیپد هم به دلیل وجود این قانون است. در ضمن وجود این قانون است که باعث می‌شود خرید هرگونه برنامه تنها از طریق اپ استور صورت بگیرد.

Fedell می‌گوید که این کار و وضع کردن این قانون برای بهبود سازگاری این دستگاه بود. او در ادامه می‌گوید که در واقع آیتونز و آیپاد سرچمشه‌ی این قانون هستند و این کار باعث شد که این دستگاه‌ و آیتونز به طرز فوق‌العاده‌ای با یکدیگر یکپارچه باشند.

در طول این مدت برای آیپاد لوازم جانبی مختلفی هم ساخته شد. به عنوان نمونه شرکت بوز اسپیکر بلوتوثی را برای آیپاد ساخته بود که کاربران می‌توانستند هم با استفاده از بلوتوث و هم با قرار دادن آیپاد خود بر روی داکی که بر روی آن قرار داشت، به آهنگ‌های مورد علاقه‌ی خود گوش دهند. در زمان قرار دادن آیپاد بر روی این اسپیکر آیپاد شخص از طریق پورت ۳۰ پین به کار رفته در این اسپکیر شارژ می‌شد.

همچنین باید بگوییم که آیپاد باعث شد که ما اکنون پادکست را داشته باشیم. اگر به نام انگلیسی پادکست دقت کنید (Podcast) متوجه می‌شوید که بخشی از نام انگلیسی آیپاد (iPod) در آن وجود دارد. در واقع کم لطفی است که اگر بگوییم در زمان کنونی پادکست‌ها در حال غوغا کردن هستند.

برای ده سال، آیپاد و تاثیرات آن توانست که نظر عموم مردم را به خود جلب کند. در طول این سال‌ها بار‌ها محبوبیت این دستگاه مورد بررسی و آزمایش قرار گرفت. با این وجود بزرگترین تهدید برای این دستگاه از داخل خود اپل بود.

مدعیان تاج و تخت پادشاهی
مسیری که آیپاد در طول این سال‌ها طی کرد آنقدر هم آسان نبود. در واقع آیپاد در زمان طی کردن این مسیر با تهدید‌های بسیار زیادی هم مواجه شد. این تهدید‌ها توسط دستگاه‌هایی ایجاد شدند که خود را قاتل آیپاد معرفی می‌کردند. در واقع در این سال‌ها شرکت‌های بسیار زیادی مانند مایکروسافت و سونی سعی کرده‌اند که با معرفی محصولات مختلفی جایگاه آیپاد را از آن خود کنند.

با این وجود تمامی این محصولات برخلاف تفکر شرکت‌های سازنده به موفقیتی دست نیافتند. این آیپاد بود که توانست بود به‌طور منظم در حدود %۸۰ بازار را در دوران اوج به خود اختصاص دهد. در واقع دیگر پخش‌کننده‌های MP3 نبودند که آیپاد و جایگاه آن را تهدید می‌کردند، بلکه این دستگاه رقبای دیگری را هم پیدا کرده بود.

Fadell می‌گوید که زقیب اصلی آیپاد موبایل‌هایی با فناوری ارتباطی سلولار ۲.۵G بودند، که می‌توانستند فایل‌های MP3 را هم بخش کنند. البته باید بگوییم که این گوشی‌ها نه تنها تلفن‌های همراه عالی نبودند بلکه حتی پخش‌کننده‌های MP3 بسیار بدی هم بودند.

با این وجود گوشی‌هایی در آینده عرضه شدند که نسبت به آیپاد تأثیرگذار‌تر بودند. در سال ۲۰۰۷ اپل از اولین آیفون رونمایی کرد. آیفون در واقع تکامل منطقی ایده‌ی این شرکت بود. آیفون در مقایسه با آیپاد به دلیل پشتیبانی از فناوری ارتباطی رادیویی، قابلیت‌های بیشتری را داشت و استفاده از آن راحت بود. همچنین افراد می‌توانستند با آیفون به آهنگ گوش بدهند، در اینترنت بچرخند و تماس بگیرند.

بعد از رونمایی از اولین آیفون، اپل از آیفون ۳G رونمایی کرد. این آیفون در مقایسه با آیفون اولیه ارزان‌تر بود و از ارتباط اینترنتی سریع‌تری هم پشتیبانی می‌کرد و دارای اپ استور جدیدی بود. وجود این ویژگی‌ها در آیفون باعث شد که مردم برای خرید این گوشی هجوم بیاورند.

رفته‌رفته و با گذر زمان کم‌کم مردم تصمیم گرفتند که تنها یکی از محصولات اپل را همیشه همراه خود داشته باشند. Fadell می‌گوید که مردم در آن زمان تنها یک وسیله را حمل می‌کردند و این وسیله دستگاهی بود که باید همیشه همراه فرد بود.

با وجود اینکه نسل‌های جدید آیپاد دارای طراحی ظاهری جدید و مشابه با گوشی‌های هوشمند هستند و اپل آن‌ها را در ویدیو‌های ورزشی تبلیغ می‌کند، اما به نظر می‌رسد که از عمر آیپاد خاطره‌انگیز چند روزی بیشتر باقی نمانده است. البته اپل هم مقصر رخ دادن این اتفاق است و این شرکت به این نتیجه هم رسیده است.

طبق گزارش نشریه‌ی MacWorld ، مدیر ارشد مالی اپل، Peter Oppenheimer، در جولای (تیر) ۲۰۰۹ گفت: «ما انتظار داشتیم که تقاضا برای پخش‌کننده‌های MP3 ما با گذر زمان کاهش پیدا کند، زیرا ما با رونمایی از آیپاد تاچ و آیفون باعث این کار شدیم.»

بعد از سال ۲۰۱۰، مردم بیشتر پول خود را صرف خرید آیفون یا دیگر گوشی‌های اندرویدی موجود در بازار کردند. در نتیجه نرخ عرضه‌ی آیپاد کاهش پیدا کرد. نتیجه‌ی این کاهش عرضه این بود که اپل تولید برخی مدل‌ها را متوقف کرد و ما مجبور شدیم که در سال ۲۰۱۴ با آیپاد کلاسیک افسانه‌ای خداحافظی کنیم. البته بعد‌ها این اتفاق برای آیپاد نانو و آیپاد شافل هم رخ داد.

سرویس‌های خدمات‌دهنده‌ی بخش آهنگ هم باعث کاهش عرضه و تفاضا برای آیپاد شدند. با استفاده از این سرویس‌ها که در اوایل دهه‌ی ۲۰۱۰ رونمایی شدند، کاربران دیگر مجبور نبودند که آهنگ‌ها را در گوشی‌های خود بریزند. در واقع اکنون می‌توان تنها با داشتن یک ارتباط اینترنتی سلولار به میلیون‌ها آهنگ در هر جایی دسترسی داشت.

البته اگر آیپاد تاچ را تهیه کنید باز هم مجبور هستید تا با دانلود آهنگ‌ها آن‌ها را دوباره در آیپاد خود بریزید تا بتوانید که به آهنگ‌هایی که دوست دارید گوش دهید یا مجبور هستید که با استفاده از فناوری ارتباطی وای‌فای از سرویس‌های استریم آهنگ مانند اسپاتیفای استفاده کنید.

اپل از آخرین نسل از آیپاد در سال ۲۰۱۹ رونمایی کرد. اپل با رونمایی از این آیپاد سعی کرد که شانس خود را برای به‌روزرسانی دوباره‌ی این دستگاه امتحان کند. رونمایی از آخرین نسل از آیپاد تاچ در سال ۲۰۱۹ همزمان بود با رونمایی از سرویس مخصوص بازی اپل آرکید. همان‌گونه که می‌دانید سرویس اپل آرکید اولین پلتفرم بازی این شرکت است که کاربران برای استفاده از آن باید اشتراک آن را تهیه کنند و رونمایی از آیپاد تاچ هم‌زمان با رونمایی از این سرویس، به این معنا بود که اکنون آیپاد می‌تواند به یک دستگاه مکمل برای انجام بازی تبدیل شود.

مشکل اصلی در دنبال کردن این هدف توسط اپل این بود که در مقایسه با آیپاد تاچ، آیفون دستگاه محبوب‌تری برای بازی بود. همچنین آیپاد اپل با قیمتی بین ۱۹۹ تا ۳۹۹ دلار عرضه می‌شد و کاربران ترجیح می‌دادند که به جای خرید آیپاد تاچ برای بازی، کنسول نینتندو سوییچ را تهیه کنند.

درست است که نمی‌توان با کنسول نینتندو سوییچ عکس گرفت و به گشتن در اینترنت پرداخت، ولی در بررسی صورت گرفته از آیپاد تاچ ۲۰۱۹ در نشریه‌ی CNET نویسنده‌ای که مقاله‌‌ای این بررسی را چاپ کرد آیپاد تاچ ۲۰۱۹ را دوست داشتنی‌ترین دستگاه نوستالژی خطاب کرد که دیگر به آن نیازی ندارید.

حال که در حال نوشتن مقاله‌ای برای سالگرد بیست سالگی آیپاد هستیم باید بگوییم که این دستگاه از نرم‌افزار آیتونز که هر دو در یک زمان عرضه شدند، بیشتر عمر کرد. همان‌طور که می‌دانید اپل بعد از رونمایی از نسخه‌ی کاتالینا‌ی سیستم عامل MacOS به عمر آیتونز پایین داد و اپ Music را جایگزین آن کرد.

با وجود اینکه شرکت اپل از اظهار نظر درباره‌ی این موضوع خودداری کرده است، اما بررسی‌های صورت گرفته نشان می‌دهند که در ۵ سال گذشته آیپاد کمترین فروش ممکن را تجربه کرده است. در نتیجه این سوال مطرح می‌شود که بعد از پایان یافتن عمر مدل‌های مختلف آیپاد در طی این سال‌ها، آیا اکنون نوبت به آیپاد تاچ رسیده است؟

چه آینده‌‌ای انتظار آیپاد را می‌کشد
با وجود احساس عمیقی که نوستالژی در انسان زنده می‌کند، اما به نظر نمی‌رسد که آیپاد اپل دستگاهی باشد تا دوباره بتواند این احساس لذت‌بخش را در کاربران ایجاد کند. در واقع حضور کالا‌هایی تنها با یک وظیفه مانند کنسول نینتندو سوییچ و آیپاد کلاسیک در بازار امروز بسیار کم‌‌رنگ‌تر شده است و دستگا‌های الکترونیکی بسیار زیادی در بازار وجود دارند که می‌توانند کار‌های مختلفی را با آن‌ها انجام داد. در واقع اکنون گوشی‌های بسیار زیادی در بازار وجود دارد که هم می‌توان با آن‌ها تماس گرفت و هم تمامی کار‌هایی که آیپاد تاچ انجام می‌دهد را با آن‌ها انجام داد.

برای ۱۰ سال اپل و آیپاد کاملا با یکدیگر گره خورده بودند. اما به لطف رونمایی از آیفون، احیا شدن دوباره‌ی مک و دیگر دستگاه‌ها، این روز‌ها دیگر گذشته‌اند. در واقع امروز میراثی که آیپاد از خود به جا گذاشته است از میزان فروش آن بسیار با‌اهمیت‌تر هستند.

با اینکه هنوز با مقداری تلاش می‌توان آیپاد تاچ را در سایت اپل پیدا کرد و خرید، اما هنوز مشخص نیست که چرا اپل به فروش این دستگاه ادامه می‌دهد. شاید این کار اپل به خاطر ادای احترام به آیپاد تاچ یا فقط به خاطر نوستالژی باشد.

با وجود اینکه نمی‌توانیم به علت فروش آیپاد تاچ توسط اپل پی ببریم، اما می‌توانیم با قطعیت بگوییم که میراثی که این دستگاه از خود به جا گذاشته است منجر به تولید دستگاه‌های جدید مانند نسل سوم ایرپادز شده است.

اکنون دو سال است که از زمان رونمایی از آخرین نسل آیپاد تاچ می‌گذرد و این احتمال وجود دارد که این آیپاد آخرین آیپادی باشد که اکنون وجود دارد. در نهایت ممکن است که اپل با به‌روزرسانی ظاهری سایتش فروش این دستگاه‌ها را هم به صورت بی‌سر و صدا متوقف کند. بعد از رخ دادن این موضوع هنوز هم می‌توانیم با گشتن در وسایلی قدیمی خود و مواجه شدن با شارژر ۳۰ پین مخصوص شارژ کردن آیپاد به یاد دوران خوشی بیفتیم که با آیپاد‌های اپل داشتیم.

در کانال آی‌تی و ™CanaleIT هم کلی عکس و ویدئوی دسته اول و جذاب داریم