گاردین: قدرت نظامی، آمریکا را در برابر ایران به هیچ جایی نرساند

فارس/تحلیلگر مسائل بینالملل با اشاره به بنبست در مذاکرات میان ایران و آمریکا خواستار اتخاذ موضعی واقعبینانه توسط واشنگتن شد.
پس از ماهها درگیری، آمریکا همچنان به شدت تقلا میکند که ایران را وادار به بازگشایی تنگه هرمز نماید، چه برسد به آن که خواستههای دیگر خود، یعنی کنار گذاشته برنامه هستهای، قدرت موشکی و منطقهای را به کرسی بنشاند.
عضو ارشد بنیاد کارنگی کریستوفر چیویس روز جمعه در یادداشتی در گاردین یادآور شد که تحت تأثیر این جنگ، رفتوآمد در تنگه هرمز مختل شده، محبوبت داخلی ترامپ کاهش یافته و اقتصاد جهانی در معرض خطر قرار گرفته است.
تحلیلگر میگوید مشکل اصلی این است که در حالی که ترامپ مدعی مذاکره است، در عمل تقریباً به طور انحصاری بر فشار نظامی و اقتصادی تکیه کرده است، اما یک رویکرد عملیتر میتواند تضمینها و مشوقهایی را به تهران ارائه دهد که به اندازه کافی چشمگیر باشند تا ریسک امضای توافق با واشنگتن را بپذیرد، رویکردی که به خطوط قرمز ایران احترام بگذارد.
هرچه واشنگتن فشار نظامی را تشدید کند، تهران بیشتر به این نتیجه میرسد که قابلیتهای بازدارندگی قویتر، از جمله حفظ کنترل نسبی بر تنگه، برایش ضروری است. در ضمن، خروج ترامپ از توافق هستهای ایران در سال ۲۰۱۸ برای تهران این نکته را برجسته میکند که واشنگتن ممکن است هر امتیازی را بگیرد و سپس بار دیگر درگیریها را آغاز کند.
به گفته کارشناس، ایران امروز ظرفیت بیشتری برای تابآوری در برابر فشارها دارد. پهپادها، موشکها، ابزارهای سایبری و عملیات اطلاعاتی به آن ابزاری میدهد تا به داراییهای منطقهای آمریکا، متحدانش و کشتیرانی تجاری جهانی خسارت وارد کند.
بنابراین، شکستن بنبست کنونی به معنای اتخاذ موضع واقعبینانهتر از سوی واشنگتن در مذاکرات است که بپذیرد حداقل خواسته آمریکا نمیتواند خلع سلاح ایران باشد.
همانطور که مذاکرهکنندگان پیشین اروپایی اشاره کردهاند، هر توافق جدی در مورد مسائل اصلی احتمالاً به لغو تحریمها در کوتاهمدت نیاز دارد که به اندازه کافی قابل توجه باشد تا ریسکهای سیاسی امتیازدهی را برای تهران ارزشمند کند.
در نهایت، ایران به تضمینی نیاز دارد که واشنگتن به توافقی که امضا میکند احترام بگذارد. مشارکت طرف ثالث، مانند چین، اروپا و احتمالاً کشورهای حاشیه خلیجفارس، به تحقق این امر کمک خواهد کرد.
از سوی دیگر، ایجاد انعطافپذیری بیشتر در موضع آمریکا دشوار خواهد بود، به ویژه به این دلیل که متحدان آمریکا در منطقه در برابر لغو تحریمها مقاومت خواهند کرد، مگر اینکه امتیازات عمده ایران در مسئله هستهای و موشکی را در پی داشته باشد.
اما در غیر این صورت، راه جایگزین همان ادامه بنبست در مذاکرات است که در آن روسیه سود میبرد، قدرت چین افزایش مییابد، متحدان واشنگتن در منطقه هند-آرام شاهد تخلیه منابع آمریکا در جنگی دیگر در خاورمیانه خواهند بود و اقتصاد جهانی در معرض خطر رکود قرار میگیرد.
به گفته تحلیلگر، اگر ثابت شود که مذاکره در مورد مسائل اصلی غیرممکن است، راهکار واقعبینانه حداقلی، مذاکره برای بازگشت به آزادی دریانوردی در سطح پیش از جنگ در تنگه هرمز و توقف هرگونه تشدید نظامی بیشتر است.
بر اساس گزارشهای اخیر رسانهای، ممکن است این جهتی باشد که دولت آمریکا در پیش گرفته است. ترامپ میتواند تلاش کند آسیب وارد شده به زیرساختهای نظامی و هستهای ایران را به عنوان یک پیروزی برای منافع آمریکا اعلام کند. البته به ادعان کریستوفر چیویس، در واقعیت این یک موفقیت نخواهد بود. اما جلوی فرسایش قدرت آمریکا خواهد گرفت، فرسایشی که تحت تأثیر این جنگ ایجاد شده است.
به نوشته تحلیلگر اندیشکده کارنگی، مشکل ترامپ در ایران، نتیجه قابل پیشبینی این خودبزرگبینی است که قدرت عظیم نظامی و اقتصادی میتواند جایگزین تمایل به مصالحه شود. از عراق گرفته تا اوکراین، این خودبزرگبینی در دوران پس از جنگ سرد بارها باعث ناامیدی راهبردی برای قدرتهای بزرگ شده و بار دیگر ثابت میکند که قدرت نظامی جایگزین دیپلماسی واقعی نیست.


















