بازگشت آرام ترکیه به سمت غرب

تسنيم

بروزرسانی 1405/03/24 - 11:36

تسنیم/نشریه فارین افرز با اشاره به چرخش ترکیه به سمت شرق در دهه گذشته، نوشت که روند معکوس حرکت آنکارا در جریان است.

نشریه فارین افرز در گزارشی با اشاره به سیاست خارجی ترکیه در دوران اردوغان که بدنبال استقلال استراتژیک بوده و در مقطعی نیز به شرق نزدیک شد، از تغییر تدریجی سیاست خارجی آنکارا به سمت غرب گزارش می دهد.

نویسنده، در این نوشته استدلال می‌کند که طی دو دهه گذشته هر بار که روابط آنکارا با آمریکا و اروپا دچار تنش می‌شد، این نگرانی مطرح می‌شد که ترکیه از اردوگاه غرب فاصله گرفته است. نمونه‌های مهم آن مخالفت ترکیه با حمله آمریکا به عراق در سال 2003، مخالفت با تحریم‌های بیشتر علیه ایران در سال 2010 و خرید سامانه اس 400 از روسیه در سال 2017 بود. اما اکنون روندی معکوس در حال شکل‌گیری است و ترکیه بار دیگر به سمت شرکای غربی خود متمایل می‌شود.

چرا ترکیه به روسیه نزدیک شد؟

گزارش توضیح می‌دهد که نزدیکی آنکارا و مسکو نتیجه مجموعه‌ای از تحولات امنیتی بود. پس از سرنگونی جنگنده روسی توسط ترکیه در سال 2015، آنکارا احساس کرد که متحدان ناتویی‌اش حمایت کافی از آن نمی‌کنند. این احساس به‌ویژه پس از خروج سامانه‌های پاتریوت آمریکا و آلمان از ترکیه و همچنین اختلافات با واشنگتن بر سر حمایت از نیروهای کرد سوری تشدید شد.
کودتای نافرجام 2016 نیز این روند را تقویت کرد، زیرا روسیه سریع‌تر از متحدان غربی از دولت اردوغان حمایت کرد. این شرایط زمینه خرید اس 400 و گسترش همکاری‌های اقتصادی و امنیتی با روسیه را فراهم ساخت.

عوامل فاصله گرفتن آنکارا از روسیه

جنگ اوکراین و تغییرات ژئوپلیتیکی اخیر باعث شد محدودیت‌های همکاری با روسیه آشکار شود. وابستگی انرژی به مسکو، نگرانی از نفوذ روسیه در دریای سیاه و سوریه و همچنین هزینه‌های اقتصادی تعامل گسترده با روسیه، مقامات ترک را به بازنگری در سیاست «خودمختاری راهبردی» سوق داده است.

در نتیجه، آنکارا طی سال‌های اخیر تلاش کرده وابستگی انرژی خود به روسیه را کاهش داده و بخشی از روابط دفاعی و اقتصادی دوجانبه را محدود کند.

معنای چرخش جدید ترکیه

این تحول به معنای کنار گذاشتن کامل سیاست استقلال‌طلبانه ترکیه نیست، بلکه نشان‌دهنده درک جدیدی در میان تصمیم‌گیران ترک است که امنیت و منافع بلندمدت کشور بیش از هر چیز در چارچوب همکاری با غرب و ناتو تأمین می‌شود.

از همین رو، مقامات ترکیه در آستانه نشست ناتو در آنکارا، بر اهمیت اتحاد فرا آتلانتیکی و نقش ناتو در امنیت ترکیه تأکید می‌کنند.

نویسنده در نتیجه گیری آورده که ترکیه نه به یک متحد کاملاً مطیع غرب تبدیل خواهد شد و نه به شریک راهبردی روسیه؛ اما توازن جدید سیاست خارجی آنکارا اکنون به‌طور محسوسی به نفع غرب در حال تغییر است.