ایرنا/در آستانه برگزاری اجلاس سران گروه هفت (G7) در شهر اویان فرانسه، بررسی دستورکار رسمی این نشست و واقعیت‌های میدانی نشان می‌دهد که شکاف‌های عمیق درون بلوک غرب و ناتوانی در مواجهه با قدرت‌های نوظهور اقتصادی، به‌ویژه چین، این اجلاس را به صحنه‌ای از تقلا برای بازتعریف نقش جهانی این گروه تبدیل کرده است.

به گزارش روز یکشنبه ایرنا، شهر «اویان-لِ-بَن» (Evian-les-Bains) در فرانسه از ۲۵ تا ۲۷ خرداد (۱۵ تا ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶) میزبان اجلاس سران گروه هفت (G7) خواهد بود.در این نشست هفت کشور صنعتی دنیا شامل: آلمان، کانادا، ایالات متحده، فرانسه، ایتالیا، ژاپن، بریتانیا و اتحادیه اروپا تلاش خواهند کرد تا راهکارهایی برای چالش‌های مشترک خود در یک فضای بین‌المللیِ به‌شدت پرنوسان و نامطمئن بیابند؛ فضایی که با تکثیر بحران‌ها، تشدید عدم تعادل‌های اقتصادی، تضعیف حکمرانی جهانی و کاهش بودجه‌های اختصاص یافته به کمک‌های توسعه‌ای همراه است.

اجلاس اویان (Evian) قرار است با دستورکار هفت‌گانه‌ای شامل «ایجاد رشد متوازن و پایدار»، «همبستگی بین‌المللی»، «تقویت زنجیره ارزش مواد معدنی حیاتی»، «حفاظت از کودکان در فضای مجازی»، «مبارزه با قاچاق مواد مخدر»، «مبارزه با سرطان» و «بررسی بحران‌های ژئوپلیتیک» آغاز شود؛ محورهایی که در ظاهر نشان‌دهنده رویکردی جامع به چالش‌های جهانی است، اما در عمل با ابهامات جدی درباره کارآمدی و انسجام این گروه همراه است.

گروه هفت که در سال ۱۹۷۵ به ابتکار فرانسه برای مقابله با نخستین شوک نفتی ایجاد شد، چارچوبی برای گفت‌وگو جهت حل بحران‌ها، ضمن تاکید مجدد بر اصول دموکراتیک، رفاه اقتصادی و همکاری‌های بین‌المللی ایجاد کرده است؛ اصولی که همچنان در اقدامات جمعی این گروه بنیادین محسوب می‌شوند.

فرانسه قصد دارد ریاست خود بر گروه هفت را به لحظه‌ای برای همگرایی و اقدام ملموس در برابر چالش‌های بزرگ عصر حاضر و همچنین بحران‌های ژئوپلیتیک تبدیل کند. برای بازسازی همکاری‌های ضروری، فرانسه از کشورهای کنیا، هند، برزیل، کره جنوبی و مصر برای شرکت در اجلاس اویان دعوت به عمل آورده است. این کشورهای شریک از ابتدای سال جاری به‌طور فعال در مذاکرات مقدماتی اجلاس مشارکت داشته‌اند.

رشد متوازن یا مهار قدرت‌های نوظهور؟

در حالی که سران کشورهای گروه هفت (G7) در «اویان-له-بن» فرانسه گرد هم می آیند تا به زعم خود برای بحران‌های جهانی راهکار بیابند، واقعیت‌های میدانی و اختلافات شدید میان پایتخت‌های غربی، این اجلاس را به صحنه‌ای از سردرگمی، ناکامی دیپلماتیک و تلاش برای سرپوش گذاشتن بر شکست‌های بنیادینِ بلوک غرب تبدیل کرده است.

«اجلاس اویان» در حالی با دستور کارِ پرطمطراقِ «بازگرداندن توازن به اقتصاد جهانی» آغاز به کار خواهد کرد که ناظران سیاسی، این نشست را صرفاً یک نمایش تبلیغاتی برای پروژه ناکامِ امانوئل مکرون جهت مقابله با رشد اقتصادی چین و پوششی برای ضعفِ فزاینده این گروه می‌دانند. رئیس‌جمهور فرانسه در حالی تلاش دارد با ادبیاتی تند، «سیل صادرات چین» را مهار کند که حتی پیش از آغاز رسمی جلسات، محافل سیاسی و رسانه‌ای غرب اذعان کرده‌اند که هیچ اقدام عملی و معتبری از این نشستِ تشریفاتی خارج نخواهد شد.

در رأس اولویت‌های اعلام‌شده، موضوع «بازگرداندن توازن به اقتصاد جهانی» قرار دارد. فرانسه به‌عنوان رئیس دوره‌ای جی۷، تلاش دارد با طرح مباحثی نظیر «عدم‌تعادل‌های کلان اقتصادی»، «مازاد ظرفیت صنعتی» و «رقابت‌های مخرب»، زمینه اتخاذ مواضع هماهنگ علیه آنچه به‌طور تلویحی به اقتصاد چین نسبت داده می‌شود را فراهم کند.

با این حال، ناظران معتقدند تأکید بر «تنوع‌بخشی به زنجیره‌های تأمین» و «تقویت زنجیره ارزش مواد معدنی حیاتی» بیش از آنکه صرفاً اقدامی اقتصادی باشد، تلاشی راهبردی برای کاهش وابستگی به چین در حوزه فلزات کمیاب، نیمه‌هادی‌ها و فناوری‌های نوین است؛ حوزه‌ای که پکن در آن موقعیتی مسلط دارد. در شرایطی که چین با تکیه بر ظرفیت صنعتی و انسجام زنجیره تأمین خود، مازاد تجاری قابل‌توجهی را حفظ کرده، ابتکارات جی۷ تاکنون نتوانسته تغییری ملموس در معادله ایجاد کند.

پکن ابتکاراتِ یک‌جانبه و ضدرقابتیِ گروه هفت را نادیده گرفته است. کارشناسان اقتصادی معتقدند مکرون در حالی از «عدم‌تعادل‌های اقتصاد کلان» سخن می‌گوید که قادر نیست با واقعیتِ مازاد تجاری عظیم چین که ناشی از قدرت صنعتی و کارآمدیِ زنجیره تأمین این کشور است، مقابله کند. نشست «همگرایی جهانی برای رشد» که توسط مکرون مدیریت شد، نه تنها نتوانست پکن را به تغییر سیاست‌های اقتصادی‌اش ترغیب کند، بلکه بار دیگر نشان داد که «ماشین دیپلماسی غرب» در مواجهه با قدرت‌های جدیدِ اقتصادی، دچار استهلاک و فرسودگی شده است. مکرون در آستانه اجلاس اویان با سدی از بی‌اعتنایی پکن روبه‌رو شده که نشان‌دهنده تغییر موازنه قدرت در عرصه جهانی است.

شکاف در رویکردها؛ اروپا و آمریکا در دو مسیر متفاوت

در حالی که پاریس از ضرورت مقابله با «عدم تعادل‌ها» سخن می‌گوید، اختلاف دیدگاه میان اعضای اصلی گروه هفت، به‌ویژه میان اروپا و آمریکا، به یکی از چالش‌های پنهان اما تعیین‌کننده اجلاس اویان تبدیل شده است. واشنگتن رویکردی سخت‌گیرانه‌تر در قبال چین دنبال می‌کند، در حالی که بسیاری از کشورهای اروپایی به دلیل وابستگی‌های تجاری و صنعتی، نسبت به ورود به یک تقابل تمام‌عیار اقتصادی محتاط هستند.

این ناهمگونی در سیاست‌ها، انسجام ادعایی جی۷ را با تردید مواجه کرده و توان چانه‌زنی جمعی این گروه را کاهش داده است؛ موضوعی که در سایه تحولات سریع نظام بین‌الملل بیش از گذشته برجسته شده است.

آنچه بیش از پیش ضعفِ «گروه هفت» را به رخ می‌کشد، ناهماهنگیِ آشکار میان بازیگران اصلی این بلوک است. در حالی که مکرون می‌کوشد سیاست‌های تجاری چین را «تجاوزکارانه» جلوه دهد، شکاف عمیقی میان رویکردهای اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها در چگونگی مقابله با چین دیده می‌شود. واشنگتن به دنبال تقابل حداکثری است، در حالی که بسیاری از کشورهای اروپایی به دلیل وابستگی تجاری، از وارد شدن به یک جنگ تجاری تمام‌عیار با پکن واهمه دارند. این تضاد منافع، عملاً توانِ چانه‌زنیِ گروه هفت را در برابر چین به حداقل رسانده و «همبستگی» ادعایی این گروه را به یک واژه توخالی تبدیل کرده است.

دستورکارهای اجتماعی؛ تلاش برای بازسازی چهره جهانی

در کنار مباحث اقتصادی و ژئوپلیتیک، فرانسه در تلاش است تا با برجسته کردن موضوعاتی همچون «مبارزه با سرطان»، «حفاظت از کودکان در فضای مجازی» و «مبارزه با قاچاق مواد مخدر»، چهره‌ای مسئولانه و انسان‌محور از اجلاس ارائه دهد. برای نخستین بار، موضوع سرطان در سطح سران جی۷ مطرح خواهد شد و بحث‌هایی درباره تبادل داده‌های علمی و تعیین اهداف زمان‌بندی‌شده در این حوزه در جریان است.

همچنین، موضوع امنیت بنادر و مقابله با جرایم سازمان‌یافته و تأمین مالی تروریسم، در قالب مبارزه با قاچاق مواد مخدر، در دستورکار قرار گرفته است. با این حال، برخی تحلیلگران معتقدند برجسته‌سازی این موضوعات، در کنار اهمیت ذاتی آنها، می‌تواند به‌عنوان ابزاری برای کاهش تمرکز افکار عمومی بر ناکامی‌های راهبردی این گروه در حوزه‌های کلان‌تر نیز عمل کند.

دستور کارهای فرعی؛ پوششی برای ناکامی‌های اصلی

بررسی دقیقِ هفت محور اعلام شده برای این اجلاس، نشان می‌دهد که فرانسه با گنجاندنِ موضوعاتی نظیر «حفاظت از کودکان در فضای مجازی»، «مبارزه با قاچاق مواد مخدر» و «مبارزه با سرطان» و همچنین مباحثی مانند «تأمین مواد معدنی حیاتی» و «همبستگی بین‌المللی»، در واقع به دنبالِ تغییرِ زمینِ بازی و سرپوش گذاشتن بر شکست‌های ژئوپلیتیک و اقتصادی خود است. این دستور کارهای فرعی، نه به عنوان راه‌حل، بلکه به عنوان «حاشیه امنی» برای فرار از پاسخگویی در قبال موضوعات اصلی طراحی شده‌اند.

دعوت از «جهان جنوب»؛ جستجوی مشروعیت گسترده‌تر

استفاده از این شعارهای فریبنده در کنارِ دعوت از کشورهای «جهان جنوب» (مانند برزیل، هند و مصر)، تلاشی مضطربانه برای مشروعیت‌بخشی به باشگاهِ ثروتمندانِ غرب است که سعی دارند با جذبِ غیرمتعهدها، ناتوانی خود در حل بحران‌های واقعی جهانی را پنهان کنند. همچنین دعوت از کره جنوبی و کنیا برای مشارکت در نشست اویان، نشان‌دهنده تلاش فرانسه برای گسترش دامنه گفت‌وگوها و ایجاد نوعی همگرایی فراتر از اعضای سنتی جی۷ است. این اقدام از یک سو می‌تواند تلاشی برای بازسازی همکاری‌های چندجانبه تلقی شود و از سوی دیگر، بازتابی از این واقعیت است که ساختارهای سنتی قدرت جهانی بدون مشارکت بازیگران نوظهور، دیگر قادر به تأثیرگذاری یک‌جانبه بر روندهای بین‌المللی نیستند.

در حوزه ژئوپلیتیک، جنگ اوکراین و تحولات خاورمیانه در کانون بحث‌ها قرار دارد. سران جی۷ بر تداوم حمایت از اوکراین و دستیابی به «صلحی پایدار» تأکید کرده‌اند.

با این حال، استمرار اختلاف‌نظرها در نحوه مدیریت این بحران‌ها و فقدان ابتکارات ملموس برای حل‌وفصل آنها، پرسش‌هایی درباره میزان اثرگذاری واقعی این نشست در حل بحران‌های جاری ایجاد کرده است.

در سایه تلاش برای تمرکز بر موضوعات فرعی، جی۷ در قبال بحران‌های بنیادین مانند جنگ اوکراین و تنش‌های خاورمیانه همچنان در «مواضع متناقض» خود گرفتار است. به زعم مفسرین اجلاس اویان نه تنها قدمی به سوی صلح برنمی‌دارد، بلکه بار دیگر نمایانگر آن است که گروه هفت ابزاری برای مدیریت بحران نیست، بلکه خود بخشی از معادله‌ای است که به ناپایداری‌های جهانی دامن می‌زند.

اجلاس اویان در شرایطی برگزار می‌شود که نظام بین‌الملل با تحولات شتابان اقتصادی و ژئوپلیتیک روبه‌رو است. اگرچه دستورکار رسمی نشست طیفی گسترده از موضوعات اقتصادی، اجتماعی و امنیتی را در بر می‌گیرد، اما چالش اصلی پیش روی جی۷، نه صرفاً تدوین بیانیه‌های مشترک، بلکه دستیابی به انسجام داخلی و ارائه راهکارهای عملی در برابر قدرت‌های نوظهور و بحران‌های پیچیده جهانی است.

اینکه اجلاس اویان بتواند فراتر از مواضع اعلامی حرکت کرده و به تصمیماتی مؤثر و اجرایی منجر شود، مساله‌ای است که پاسخ آن در نتایج عملی روزهای پس از این نشست روشن خواهد شد.

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله