تسنیم/سفارت روسیه در هلسینکی هشدار داد که مسکو قطعا به استقرار تسلیحات هسته‌ای در خاک فنلاند قاطعانه پاسخ خواهد داد.

سفارت روسیه در هلسینکی در گفت‌وگو با روزنامه «ایزوستیا»، چاپ مسکو، اعلام کرد که احتمال استقرار تسلیحات هسته‌ای در خاک فنلاند تأثیر قابل توجهی بر وضعیت امنیتی منطقه خواهد داشت.

پارلمان فنلاند در تاریخ 17 ژوئن ممنوعیتی که نزدیک به 40 سال برای واردات، نگهداری و حمل‌ونقل سلاح هسته‌ای در این کشور برقرار بود، را لغو کرد. الکساندر استوب، رئیس‌جمهور فنلاند نیز روز 26 ژوئن این اصلاحات قانونی را امضاء کرد. علاوه بر این، مقامات هلسینکی به مشارکت در برنامه بازدارندگی هسته‌ای تحت رهبری فرانسه علاقه‌مند هستند، برنامه‌ای که نروژ و دانمارک نیز به آن پیوسته‌اند. گفته می‌شود که این تصمیم با استناد به ادعای افزایش تهدیدات امنیتی و با هدف «تقویت بازدارندگی» اتخاذ شده است.

نمایندگی دیپلماتیک روسیه در این باره هشدار داد: «همزمان با ادامه روند نظامی‌سازی فنلاند و گسترش حضور و استقرار یگان‌های نظامی ناتو در خاک این کشور، این موضوع به عاملی جدی برای بی‌ثباتی در منطقه تبدیل شده است. بدون تردید، روسیه ناگزیر خواهد بود این شرایط جدید را با دقت زیر نظر گرفته و در صورت لزوم، اقدامات بیشتری را در راستای تأمین امنیت خود در مرزهای غربی کشور اتخاذ کند.»

فنلاند در حال آماده‌سازی بستر استقرار سلاح هسته‌ای است

کارشناسانی که روزنامه «ایزوستیا» با آنها گفت‌وگو کرده، معتقدند که استقرار سلاح هسته‌ای در فنلاند ممکن است از پایگاه‌های هوایی شهر رووانیمی، واقع در 147 کیلومتری مرز روسیه، آغاز شود. البته سفارت روسیه یادآور شده که در حال حاضر هیچ نشانه مستقیمی از آمادگی برای استقرار سلاح هسته‌ای مشاهده نمی‌کند. با این حال، قرار است به‌زودی جنگنده‌های F-35A که قابلیت حمل بمب‌های هسته‌ای آمریکایی B61-12 را دارند، به این پایگاه تحویل داده شوند. به گفته دیپلمات‌های روس، حتی احتمال نظری استقرار چنین سلاحی نیز تأثیر قابل توجهی بر امنیت کل منطقه دریای بالتیک و قطب شمال دارد.

فنلاند تا پیش از این، تقریباً تنها کشور عضو ناتو بود که چنین ممنوعیت سخت‌گیرانه‌ای را در قوانین داخلی خود حفظ کرده بود. البته لغو این ممنوعیت، به معنای استقرار فوری سلاح هسته‌ای در این کشور نیست. آنتی هاکیانن، وزیر دفاع فنلاند در این باره تأکید کرده که اصلاحات مرتبط با سلاح هسته‌ای، نه تنها توان دفاعی فنلاند، بلکه بازدارندگی هسته‌ای کل ائتلاف را تقویت می‌کند.

بدیهی است که چنین اقداماتی دقیقاً تحت تأثیر ناتو انجام می‌شود؛ ائتلافی که فنلاند در آوریل 2023 به آن پیوست. همچنین، در ماه دسامبر، توافقنامه همکاری دفاعی بین هلسینکی و واشنگتن امضا شد که بر اساس آن، ایالات متحده به 15 تأسیسات نظامی، از جمله چهار پایگاه هوایی فنلاند دسترسی پیدا کرد. ضمن اینکه، قرار است نخستین جنگنده‌های F-35A فنلاند، که جنگنده‌های چندمنظوره نسل پنجم ساخت آمریکا هستند، در پایگاه هوایی رووانیمی در منطقه لاپلند، مستقر شوند. تمامی 64 فروند جنگنده سفارش‌داده‌شده تا سال 2030 تحویل خواهند شد.

نیکیتا لیپونوف، پژوهشگر مؤسسه مطالعات بین‌المللی دانشگاه روابط بین‌الملل دولتی مسکو در گفت‌وگو با «ایزوستیا» توضیح داد: «اگر در نهایت تصمیم به استقرار [سلاح هسته‌ای] گرفته شود، نخستین محل‌های احتمالی برای استقرار آن می‌توانند پایگاه‌های هوایی باشند که در فهرست مناطق مورد توافق در چارچوب توافقنامه همکاری دفاعی میان فنلاند و آمریکا قرار دارند. با این حال، در شرایط کنونی چنین سناریویی بعید به نظر می‌رسد.»

ایلیا کرامنیک، کارشناس نظامی روس معتقد است: «در واقع، صحبت از استقرار تسلیحات هسته‌ای ناتو نیست، بلکه از سلاح هسته‌ای آمریکا است. ایالات متحده تنها کشور عضو ناتو است که در حال حاضر سلاح هسته‌ای تاکتیکی، به معنای کلاسیک آن، در اختیار دارد و این تسلیحات نیز در اروپا نگهداری می‌شوند. اما تصور نمی‌کنم که این سلاح‌ها به فنلاند منتقل شوند. این اقدام بسیار پرخطر خواهد بود، زیرا فنلاند مرز مشترک مستقیمی با روسیه دارد و هر پایگاه احتمالی نگهداری این تسلیحات، مستقیماً در تیررس قرار خواهد گرفت و می‌تواند در همان مراحل نخست هدف قرار گیرد.»

نیکیتا لیپونوف نیز با این ارزیابی موافق است. وی لغو ممنوعیت استقرار سلاح هسته‌ای را ادامه طبیعی مسیری می‌داند که هلسینکی از زمان پیوستن به ناتو در پیش گرفته است. وی افزود: «هیچ برنامه‌ای برای استقرار سلاح هسته‌ای در فنلاند، نه در کوتاه‌مدت و نه در میان‌مدت، وجود ندارد. در هر صورت، تصمیم درباره استقرار این تسلیحات نه در هلسینکی، بلکه در پایتخت یکی از قدرت‌های هسته‌ای عضو ناتو، و به احتمال زیاد در واشنگتن، اتخاذ خواهد شد. در حال حاضر نیز هیچ تغییر قابل توجهی در سیاست آمریکا درباره استقرار سلاح هسته‌ای در اروپا مشاهده نمی‌شود. بنابراین، اقدامات فنلاند را باید نشانه‌ای از آمادگی این کشور برای مشارکت کامل در بازدارندگی هسته‌ای در چارچوب ناتو دانست.»

هدف فنلاند تقویت نقش بازدارندگی خود در ناتو است

به نوشته این روزنامه، در عین حال، این سئوال مطرح است که اساساً چرا فنلاند چنین اقدامی را در نظر گرفته. این کشور در شرایطی ممنوعیت واردات سلاح هسته‌ای را لغو می‌کند که رئیس‌جمهور آن به‌طور علنی نسبت به احتمال وقوع جنگ با روسیه ابراز تردید کرده و بر ضرورت گفت‌وگو با مسکو تأکید دارد.

الکساندر استوب در اوایل ژوئن در مصاحبه‌ای اعلام کرد که باور ندارد روسیه در حال آماده شدن برای حمله به اروپا باشد و تأکید کرد که تمامی گزارش‌های اطلاعاتی در این باره را مطالعه کرده و به این نتیجه رسیده است. بنابراین، آشکار است که موضع هلسینکی درباره موضوع هسته‌ای، ناشی از ملاحظات سیاسی است، نه وجود تهدیدات واقعی.

لیپونوف در توضیح این موضوع گفت: «فنلاند از طریق ادغام عمیق‌تر در ساختار نظامی ناتو، در پی آن است که در سیاست بازدارندگی در برابر مسکو نقش برجسته‌تری ایفا کند و آمادگی خود را برای نمایش قدرت و حتی تشدید تنش نشان دهد. از نگاه خود هلسینکی، این یک اقدام دفاعی محسوب می‌شود.»

در نتیجه، موضوع استقرار سلاح هسته‌ای در فنلاند بیشتر یک اعلام آمادگی رسمی برای پذیرش آن است، اقدامی که هلسینکی از طریق آن می‌خواهد عزم خود را نشان دهد و جایگاه نظامی ـ سیاسی خود را در ناتو تقویت کند. با این حال، همه در فنلاند با این رویکرد موافق نیستند. بر اساس نتایج نظرسنجی اخیر مؤسسه YouGov، اکثریت شهروندان فنلاند با استقرار سلاح هسته‌ای در خاک کشورشان مخالف هستند.

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله