ادامه تنش در بزرگترین حزب مخالف اردوغان در ترکیه

تسنیم/ قلیچدار اوغلو در 26 استان ترکیه روسای شاخه‌های استانی ج.ه.پ را برکنار کرد.
 این روزها در ساختمان مرکزی حزب جمهوری خلق در آنکارای پایتخت ترکیه، تنش مداوم در جریان است. چرا که برای اولین بار در تاریخ 106 ساله این حزب، رهبری که با آرای مستقیم اعضای کنگره انتخاب شده، به دستور دادستان عزل شده و رهبری به جای او منصوب شده که فاقد مشروعیت حزبی و سازمانی است و این اقدام، عملاً بزرگترین گروه مخالفین اردوغان را به جان هم انداخته است.

اوزگور اوزل رهبری که با حکم دادستان معزول شده، خواهان برگزاری کنگره است تا هر چه زودتر رهبر جدید با رای مستقیم انتخاب شود. اما قلیچدار اوغلو می‌گوید برای برگزاری کنگره عجله‌ای ندارد.

او دیروز در اقدامی جنجالی در 26 استان از 81 استان ترکیه، روسای شاخه‌های استانی حزب را برکنار کرد تا به زعم خودش، کادرهای پیروز اوزگور اوزل را کنار بزند و افراد جدید را به جای آنها منصوب کند.

از دیگر سو، تحلیلگران نزدیک به اوزگور اوزل می‌گویند: او امید خود را برای کنار زدن قلیچدار اوغلو و در دست گرفتن سکان حزب از دست داده و برای تاسیس یک حزب جدید، در حال فراهم آوردن مقدمات اولیه است.

اوزگور اوزل دیروز در ازمیر و در جمع هزاران تن از طرفدارانش اعلام کرد که برگزاری کنگره، تعیین رهبر حزب و سازماندهی همه نیروها در پایتخت و استان‌ها، راه را برای شکست بزرگ حزب عدالت و توسعه هموار می‌کند و در غیر این صورت، اردوغان و حزب حاکم بر سر قدرت خواهند ماند و چنین چیزی برای اقتصاد این کشور، شهروندانش و آینده فرزندانش، به مثابه یک فاجعه بزرگ خواهد بود.

او طرفداران قلیچدار اوغلو را کودتاگر نامید و اعلام کرد که رهبری حزب، نه با انتخاب و اراده اعضا بلکه با حکم دادستانی به قلیچدار اوغلو تحویل داده شده و چنین چیزی برای یک سیاستمدار شرم‌آور است.

او به این نکته نیز اشاره کرد که در تمام اجتماعات اخیر، حتی در گرمای 42 درجه شهرها، هواداران دور او جمع شده‌اند و نشان داده‌اند که به سرنوشت حزب خود اهمیت می‌دهند.

اوزل خطاب به قلیچدار اوغلو و رفقای او گفت: «اگر از سر راه ما کنار نروید، اگر با سیستم فاسد حزب عدالت و توسعه همکاری کنید، ما برخلاف شما، در برابر آکپارتی و شاخه قضایی این سیستم فاسد تسلیم نخواهیم شد. یادتان باشد، شما رهبر انتخابی حزب نیستید و یک جریان قضایی استبدادی و سیستم فاسد شما را بر سر کار آورده است. یادتان باشد در دوران رهبری شما در حزب جمهوری خلق، شما به باخت همیشگی در برابر اردوغان عادت کرده بودید و کسی به شما اعتماد نداشت. ولی ما کسانی هستیم که حزب عدالت و توسعه را برای اولین بار در 23 سال شکست دادیم». 

اکرم امام اوغلو شهردار سابق استانبول نیز که عملاً به عنوان دست راست اوزگور اوزل شناخته می‌شود، با صدور پیامی از داخل زندان، اعلام کرده که در صورت نیاز به تاسیس حزب جدید، هر چه زودتر باید این اقدام صورت بگیرد تا تکلیف میلیون‌ها هوادار اصلی حزب جمهوری خلق روشن شود. 

اوزگور اوزل و همراهان او اعلام کرده‌اند که صدور حکم بیسابقه دادستانی برای دخالت آشکار و غیرقانونی درباره مسائل داخلی حزب، دستور و درخواست اردوغان بوده و از آنجایی که او در اثنای بحران اقتصادی و ناکارآمدی حزب عدالت و توسعه با انتقادات گسترده روبرو شده، نگران آن است که در یک انتخابات آزاد و منصفانه از حزب جمهوری خلق شکست می‌خورد و به این دلیل، می‌خواهد با توسل به استفاده ابزاری از قوه قضاییه، پیروزی حزب خود در انتخابات بعدی را تضمین کند.

مردم چه می‌گویند؟

اوزگور اوزل و همراهان او در چند روز گذشته، برای رسیدن به یک ارزیابی نهایی از نظرات مردم، چند نظرسنجی میدانی سفارش داده‌اند که یکی از آنها توسط موسسه تحقیقاتی آسال (ASAL Research) اجرا شده است.

در این نظرسنجی از رأی‌دهندگان پرسیده شد: «آیا فکر می‌کنید اوزگور اوزل و همکارانش باید حزب جدیدی تشکیل دهند یا خیر؟» 47.5 درصد از شرکت‌کنندگان پاسخ دادند: «بله، آنها باید حزب جدیدی تشکیل دهند.» 35.2 درصد از پاسخ دهندگان نیز معتقدند که اوزل باید بماند و حزب خود را پس بگیرد و 17.3 درصد نیز اعلام کرده‌اند که نظری ندارند. 

 

تاسیس حزب جدید به نفع اردوغان است

به باور اغلب تحلیلگران سیاسی در ترکیه، انشعاب و جدایی اوزل و همراهان او از حزب جمهوری خلق، به شدت به نفع اردوغان است. چرا که قدیمی‌ترین حزب ترکیه به دست مصطفی کمال آتاترک تاسیس شده و همواره به عنوان یک حزب سکولار – کمالیست، در تقابل با محافظه کاران عمل کرده، برای نخستین بار دچار یک شکاف عمیق داخلی می‌شود.

به ویژه با توجه به این که نظرسنجی‌ها نشان داده که اوزل، بیش از 100 نفر از نمایندگان و 80 درصد از هواداران را با خود خواهد برد و در این صورت حزب جمهوری خلق به رهبری کمال قلیچدار اوغلو، به یک باره به رده یک حزب دسته پنجمی سقوط خواهد کرد. با این حال، در صورتی که قلیچدار اوغلو نخواهد کنگره برگزار کند، اوزل چاره‌ای غیر از انشعاب نخواهد داشت.

مراد یتکین از تحلیلگران مشهور ترکیه به برخی اخبار پشت پرده پرداخته و می‌گوید: «اوزگور اوزل و همکارانش در حال برداشتن گام‌های اولیه برای تاسیس یک حزب جدید هستند و کلمه آزادی نیز در ترکیب سه کلمه ای نام حزب جدید، جای خواهد داشت. نام حزب هفته آینده نهایی خواهد شد و دو تاریخ برای تأسیس حزب تعیین شده است: 20 ژوئیه، سالروز عملیات صلح قبرس در سال 1974 میلادی به عنوان تاریخی نمادین برای مبارزه ترکیه علیه امپریالیسم و برای حزب جمهوری‌ خلق، آغاز شد. یا تاریخ دیگر عبارت از 24 ژوئیه، سالگرد تاریخ امضای پیمان لوزان در سال 1923 خواهد بود». 

یکی از نکات مهم درباره سرنوشت حزب جمهوری خلق این است که در صورت تداوم تعلل و وقت کشی فعلی قلیچدار اوغلو برای برگزاری کنگره، این احتمال وجود دارد که حزب مزبور، به راحتی از حق شرکت در انتخابات آتی محروم شود. چرا که دادستان ترکیه کنگره سال 2023 را باطل اعلام کرده و آخرین کنگره رسمی در ژوئیه سال 2020 میلادی برگزار شده و بر اساس قوانین جاری، اگر یک حزب فعال، ظرف مدت 6 سال کنگره خود را برگزار نکند، حق ندارد وارد عرصه رقابت انتخاباتی شود. در نتیجه اوزل و همراهان او، از این موضوع دچار ترس و وحشت شده‌اند و معتقدند که قلیچدار اوغلو با ادامه تعلل، در واقع به اردوغان خدمت می‌کند و به نظر می‌رسد که تنها چاره، تاسیس حزب جدید باشد. 

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله