فارس/ بررسی مفاد توافق‌نامه دفاعی آمریکا و اردن نشان می‌دهد نیروهای آمریکایی از اختیارات گسترده‌ای برای استفاده از پایگاه‌ها، فرودگاه‌ها، سامانه‌های ارتباطی و زیرساخت‌های نظامی این کشور برخوردارند و حجم مشارکت اردن در جنگ فراتر از آن است که بشود تکذیبش کرد.

ایمن الصفدی، وزیر امور خارجه اردن، چند روز پیش ادعا کرد که در کشورش هیچ پایگاه نظامی آمریکا وجود ندارد و اردن هیچ ارتباطی با تجاوز گذشته و کنونی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران ندارد. او در نشست گفت‌وگویی «مجمع امنیتی آسپن» اظهار داشت که حضور نظامیان آمریکایی در اردن صرفاً در چارچوب «همکاری نظامی بلندمدت میان اردن و ایالات متحده و بر اساس توافق‌نامه دفاعی، با رعایت حاکمیت اردن» است. وی همچنین مدعی شد روایت ایران درباره وجود پایگاه‌های آمریکایی در اردن و استفاده از این موضوع برای توجیه حملات، «نادرست» است. اما بر اساس شواهد میدانی، داده‌های موجود، گزارش‌های مربوط به زخمی شدن نظامیان آمریکایی و خسارت واردشده به تجهیزات، سامانه‌ها و ادوات نظامی آمریکا، و همچنین مفاد توافق‌نامه دفاعی میان واشنگتن و امان، می‌توان به‌سادگی ادعاهای وزیر خارجه اردن را رد کرد؛ موضوعی که مصداق ضرب‌المثل معروف عربی است: «دروغ، عمر کوتاهی دارد.»

حملات ایران به اهداف آمریکایی در اردن

شبکه آمریکایی سی‌بی‌اس روز جمعه به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داد که ایران طی هفته گذشته دست‌کم دو پایگاه در اردن را هدف قرار داده و در جریان حمله به یکی از این پایگاه‌ها، شماری از نظامیان آمریکایی زخمی شده‌اند. این شبکه همچنین اعلام کرد که هواپیماهای جنگی آمریکا به‌طور معمول از تأسیسات نظامی اردن استفاده می‌کنند و نیروهای آمریکایی در بیش از ۱۲ پایگاه و مرکز نظامی در این کشور حضور دارند.

در این میان این پرسش مطرح می‌شود که وزیر خارجه اردن چگونه می‌تواند مأموریت و فعالیت هواپیماهای جنگی آمریکا در خاک اردن را همزمان با حملات هوایی علیه ایران توجیه کند؟ بر اساس اعلام سپاه پاسداران، اهداف مورد حمله در اردن طی هفته گذشته شامل هواپیماهای سوخت‌رسان و جنگنده‌های آمریکایی بوده که بخشی از آنها منهدم شده و تعدادی دیگر نیز آسیب‌های سنگینی دیده‌اند. همچنین حملات ترکیبی موشکی و پهپادی علیه انبارهای موشک، مخازن سوخت، مرکز فرماندهی و کنترل پایگاه و آشیانه‌های پهپادهای ام‌کیو-۹ در پایگاه هوایی «شاهزاده حسن» انجام شده است؛ اهدافی که مستقیماً با توان آتش، پشتیبانی عملیاتی و حفظ تداوم پروازها و عملیات رزمی آمریکا ارتباط دارند.

توافق‌نامه دفاعی؛ احترام به حاکمیت اردن یا نقض آن؟

الصفدی مدعی است حضور آمریکا در اردن در چارچوب توافق‌نامه‌ای است که حاکمیت این کشور را حفظ می‌کند، اما متن همین توافق‌نامه که در ۱۶ مارس ۲۰۲۱ در روزنامه رسمی اردن منتشر شده، خلاف این ادعا را نشان می‌دهد.

بر اساس مفاد این توافق‌نامه، مهم‌ترین بندهایی که به آمریکا اجازه می‌دهد از تأسیسات نظامی اردن برای عملیات علیه ایران یا هر کشور دیگری استفاده کند، عبارت‌اند از:

۱. ماده سوم؛ استفاده گسترده از تأسیسات نظامی

این ماده مهم‌ترین بخش توافق‌نامه است و به نیروهای آمریکایی اجازه می‌دهد بدون مانع از تأسیسات و مناطق مورد توافق برای فعالیت‌هایی از جمله موارد زیر استفاده کنند: استقرار و جابه‌جایی نیروها و تجهیزات. استقرار پیشاپیش تجهیزات و تدارکات. سوخت‌رسانی به هواپیماها. فرود و جابه‌جایی هواپیماها. برقراری ارتباطات. آموزش و رزمایش. عبور و ترانزیت.

پشتیبانی و فعالیت‌های مرتبط. عملیات اضطراری. هر فعالیت دیگری که دو طرف یا نمایندگان اجرایی آنها بر سر آن توافق کنند. علاوه بر این، برخی از این تأسیسات می‌توانند به‌طور انحصاری در اختیار نیروهای آمریکایی قرار گیرند و کنترل ورود و خروج آنها نیز در اختیار آمریکا باشد. چنین ساختاری زیرساختی برای اجرای عملیات نظامی آمریکا در سراسر منطقه، نه فقط علیه ایران، فراهم می‌کند.

۲. ماده چهارم؛ استقرار پیشاپیش تجهیزات دفاعی

این ماده به آمریکا اجازه می‌دهد:تجهیزات و ادوات نظامی را به اردن منتقل کند. آنها را به‌صورت پیشاپیش مستقر سازد. در مراکز اختصاصی آمریکایی ذخیره کند. کنترل کامل استفاده و دسترسی به آنها را در اختیار داشته باشد. هر زمان که بخواهد آنها را از خاک اردن خارج کند. همچنین هواپیماها، خودروها و شناورهای آمریکایی یا وابسته به ارتش آمریکا می‌توانند از فرودگاه‌ها و بنادر اردن برای انتقال، نگهداری، تعمیر و خروج این تجهیزات استفاده کنند.

۳. ماده ششم؛ اختیارات امنیتی نیروهای آمریکایی

این ماده تمامی اختیارات لازم را برای استفاده، اداره و دفاع از تأسیسات مورد توافق در اختیار نیروهای آمریکایی قرار می‌دهد، از جمله: حفظ یا برقراری نظم. حفاظت از نیروهای آمریکایی و پیمانکاران آنها. اعمال حق دفاع از خود و مقابله با تهدیدهای فوری. این بند زمینه استقرار سامانه‌های دفاع موشکی و پدافند هوایی آمریکا از جمله سامانه «تاد» را نیز فراهم می‌کند تا بتوانند موشک‌های ایرانی را پیش از رسیدن به سرزمین‌های اشغالی رهگیری کنند.

جنگنده‌ها و بالگردهای آمریکایی در پایگاه هوایی موفق السلطی

۴. ماده هشتم؛ آزادی تردد تجهیزات نظامی

این ماده به هواپیماها، خودروها و شناورهای آمریکایی اجازه می‌دهد آزادانه وارد خاک، آب‌های سرزمینی و حریم اردن شوند، در آنها تردد کنند و بدون اجازه آمریکا نیز مورد بازرسی قرار نگیرند.

۵. ماده نهم؛ پشتیبانی لجستیکی اردن

بر اساس این ماده، اردن موظف است تا حد توان خود، پشتیبانی لجستیکی، کالا و خدمات مورد نیاز نیروهای آمریکایی را برای اجرای فعالیت‌های پیش‌بینی‌شده در توافق‌نامه فراهم کند.

۶. ماده دهم؛ ارتباطات و طیف فرکانسی

این ماده به نیروهای آمریکایی اجازه می‌دهد سامانه‌های ارتباطی مستقل خود را راه‌اندازی کنند و از تمامی طیف‌های فرکانسی لازم برای دستیابی به آمادگی عملیاتی کامل استفاده کنند. همچنین در صورت ضرورت‌های فوری عملیاتی، آمریکا می‌تواند پس از انجام اقدامات لازم، در اولین فرصت طرف اردنی را مطلع کند.

۷. ماده یازدهم؛ گستره تأسیساتاین توافق‌نامه امکان استفاده آمریکا از مجموعه گسترده‌ای از مراکز نظامی اردن را فراهم می‌کند که از جمله آنها عبارت‌اند از: پایگاه هوایی شهید موفق السلطی.

پایگاه هوایی ملک عبدالله. پایگاه هوایی شاهزاده حسن. پایگاه هوایی شاهزاده فیصل در الجفر. پایگاه هوایی ملک عبدالله دوم. پایگاه دریایی سلطنتی عقبه. پایگاه‌های مرزی. مراکز آموزشی و نیروهای ویژه. همچنین پیوست «الف» با توافق طرفین یا نمایندگان اجرایی آنها قابل اصلاح است و می‌توان مراکز جدیدی را به فهرست تأسیسات قابل استفاده برای آمریکا اضافه کرد. مشارکت اردن در جنگ رمضانبر اساس این گزارش، شواهد موجود نشان می‌دهد اردن در جریان تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران در سال ۲۰۲۶، موسوم به «جنگ رمضان ۲۰۲۶»، در چند حوزه مشارکت داشته است. نخست؛ اشکال مشارکتباز کردن حریم هوایی برای جنگنده‌ها، پهپادها و هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکا و رژیم صهیونیستی از جمله هواپیماهای کی‌سی-۱۳۵ و کی‌سی-۴۶. استفاده از پایگاه‌های نظامی اردن، از جمله: پایگاه هوایی شهید موفق السلطی در الأزرق. پایگاه هوایی ملک حسین. پایگاه هوایی ملک عبدالله دوم. پایگاه هوایی شاهزاده حسن. مراکز نظامی المفرق و مناطق مرزی. بر اساس توافق دفاعی سال ۲۰۲۱، نیروهای آمریکایی به ۱۲ مرکز نظامی، از جمله پنج پایگاه هوایی، دسترسی دارند و حدود چهار هزار نظامی آمریکایی در این کشور مستقر هستند. استفاده از سامانه‌های پدافندی، رادارها و جنگنده‌های اردنی و آمریکایی برای رهگیری موشک‌ها و پهپادهای ایرانی. ارائه اطلاعات عملیاتی و هشدار زودهنگام از طریق مراکز رصد مستقر در اردن و ادغام این کشور در شبکه یکپارچه پدافند هوایی منطقه.

انتقال گسترده مهمات و تجهیزات توسط هواپیماهای ترابری آمریکا از جمله سی-۱۷ و استقرار ۶۰ فروند جنگنده آمریکایی در پایگاه موفق السلطی از ابتدای فوریه ۲۰۲۶. ادامه هماهنگی سیاسی و دیپلماتیک، آشکار و پنهان، با آمریکا و رژیم صهیونیستی در سازمان ملل و دیگر نهادهای بین‌المللی علیه ایران و محور مقاومت. دوم؛ خسارت‌های نظامی در اردنبر اساس این گزارش:پایگاه‌ها و تأسیسات مرتبط با عملیات نظامی آمریکا هدف حملات موشکی و پهپادی ایران قرار گرفتند و انبارها، مراکز ارتباطی و رادارهای هشدار زودهنگام، از جمله رادار سامانه «تاد»، آسیب دیدند. یک فروند پهپاد آمریکایی ام‌کیو-۹ ریپر در ۱۹ مارس ۲۰۲۶ بر اثر اصابت موشک بالستیک ایران در خاک اردن منهدم شد؛ موضوعی که در گزارشی از بلومبرگ نیز مطرح شده است. پایگاه هوایی موفق السلطی نیز در سوم مارس ۲۰۲۶ در پی نقص فنی یک موشک رهگیر، به‌صورت غیرعمد هدف اصابت قرار گرفت.

آتش‌سوزی در پایگاه موفق السلطی اردن

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله