تسنیم/حزب نو به رهبری اوزل، حالا پس از آکپارتی دومین حزب بزرگ پارلمان ترکیه است.

بعدازظهر دیروز در آنکارا و در مراسمی رسمی، حزب سیاسی جدیدی در ترکیه اعلام موجودیت کرد که در نوع خود بی سابقه بوده است. چرا که این حزب، در همان روز نخست اعلام موجودیت، با 91 کرسی از مجموع ششصد کرسی پارلمان ترکیه، نام خود را به عنوان مهمترین حزب مخالف اردوغان مطرح کرد و پس از حزب عدالت و توسعه، دومین حزب بزرگ ترکیه است.

«حزب نو» (ینی پارتی) به رهبری اوزگور اوزل، در واقع انشعابی بزرگ از حزب جمهوری خلق یعنی قدیمی‌ترین حزب ترکیه است که با قدمتی 103 ساله، عمری به درازای جمهوری ترکیه دارد. اما دادستان ترکیه در اقدامی عجیب که تاکنون در تاریخ احزاب سیاسی ترکیه سابقه نداشته، اوزگور اوزل را از کرسی رهبری حزب کنار زد و کمال قلیچدار اوغلو را به عنوان رهبر حزب معرفی کرد.

به این ترتیب، یک دعوای سیاسی و یک شکاف و اختلاف بزرگ در حزب جمهوری خلق به وجود آمد که کل نمایندگان، اعضا و هواداران را به دو بلوک قلیچدار اوغلو – اوزل تقسیم کرد و بین آنان تفرقه انداخت.

تلاش‌ها و رایزنی‌های اوزل برای برگزاری کنگره حزب و پس گرفتن کرسی رهبری نتیجه‌ای نداد و او دیروز همراه با 91 نماینده دیگر از حزب جمهوری خلق استعفا داده و حزب جدید خود را به افکار عمومی ترکیه معرفی کرد.

همزمانی روز اعلام موجودیت حزب جدید با سالگرد امضای پیمان لوزان از اهمیت بالایی برخوردار است. چرا که کمالیست‌ها و لائیست‌های ترکیه، پیمان لوزان را به عنوان یک سند مهم و بنیادین تلقی می‌کنند که سنگ بنای اولیه تاسیس جمهوری ترکیه در سال 1923 میلادی بوده است.

حزب نو، خود را به عنوان نماینده بازنشستگان، کارگران، کشاورزان، جوانان، زنان، قربانیان، ترکیه، آتاترکیست‌ها و دموکرات‌ها معرفی کرده است.

بازتاب جهانی
تاسیس حزب جدید مخالفین اردوغان، علاوه بر ترکیه، در رسانه‌های جهان نیز بازتاب گسترده‌ای پیدا کرد. فایننشال تایمز، رویترز، آسوشیتدپرس (AP) و دویچه وله (DW) به این شاره کردند که این تشکیلات سیاسی جدید می‌تواند تحولات و پیامدهای قابل توجهی برای سیاست ترکیه داشته باشد و در تحلیل‌های خود بر انتخابات 2028 و توازن قدرت در پارلمان تأکید کردند.

آسوشیتدپرس، اوزگور اوزل 51 ساله و حزب جدید او را به عنوان بزرگترین رقیب سیاسی اردوغان معرفی کرد. همچنین خبرگزاری رویترز به این اشاره کرد که «حزب جدید در تلاش است تا اپوزیسیون اصلیِ محاصره‌ شده را دوباره متحد کند. این حزب می‌تواند موازنه اپوزیسیون در ترکیه را تغییر دهد و شکل‌گیری فضای سیاسی جدید در میان مدت، دور از انتظار نخواهد بود».

بخش ترکی دویچه وله نیز به این اشاره کرده که اردوغان، تصور می‌کرد برکناری اوزگور اوزل او را از صحنه سیاست کنار می‌زند. ولی او حالا رهبر دومین حزب بزرگ ترکیه شده و پتانسیل تغییر شکل چشم‌انداز سیاسی در ترکیه را دارد.

همچنین فایننشال تایمز اعلام کرده که این جنبش سیاسی جدید، تحولی قابل توجه است که می‌تواند بر توازن سیاسی در پارلمان ترکیه و استراتژی مخالفان در آستانه انتخابات 2028 تأثیر بگذارد.

اوزل: صحنه سیاست را تغییر می‌دهیم

اوزگور اوزل ظهر دیروز، پس از اقامه نماز جمعه در مسجد حاجی بایرام ولی در آنکارا سخنرانی کرده و به افکار عمومی ترکیه چنین پیامی داد که خود را ادامه دهنده راه مصطفی کمال آتاترک موسس جمهوری ترکیه می‌داند.

رهبر حزب نو گفت: «با پیروی از مسیری که بنیانگذارمان غازی مصطفی کمال آتاترک طی کرد، ما مانند همیشه به پارلمان اول خواهیم رفت. ما بار دیگر در آن ساختمان تاریخی که غازی مصطفی کمال و همکارانش پارلمان اول را افتتاح و جنگ استقلال را رهبری کردند، ادای احترام خواهیم کرد. تاریخ تأسیس حزب جدید ما با صد و سومین سالگرد پیمان صلح لوزان همزمان است و این پیمان را سند مالکیت ترکیه می‌دانیم. لازم می‌دانیم اعلام کنیم که ما یک قدم، یک سانتی‌متر از لوزان، مرزهای میثاق ملی، تمامیت جدایی‌ناپذیر ترکیه یا ارزش‌های بنیادین حزب و جمهوری خود فاصله نگرفته‌ایم و همچنان مصمم هستیم».

اوزگور اوزل درباره شکاف و اختلاف داخلی و ناگزیری او در تاسیس حزب جدید گفت: «ما در فرآیندی که راه‌های قانونی مسدود شده بود، در این مسیر گام نهادیم. ما در شرایطی دست به این اقدام زدیم که امکان مبارزه سیاسی در درون حزب جمهوری‌ خلق از بین رفته بود. حالا زیر سقف جدیدی هستیم و حزب ما، تا اولین انتخابات به عنوان حزب اصلی اپوزیسیون، فعالیت خواهد کرد. به اذن خدا و تأیید ملتمان، دولتی را تشکیل خواهیم داد که مشکلات مردم را حل کند و صلح، رفاه و آرامش را برای کشور به ارمغان بیاورد. همراهان ما در این سفر، ملت عزیزمان هستند. مسیر ما، مسیر قدرت است. جهتی که قطب‌نمای ما نشان می‌دهد، به سوی قدرت است. از این پس، بیایید خستگی‌ناپذیر و بی‌وقفه تا رسیدن به قدرت، گام برداریم».

کار برای اردوغان دشوار شد

تحلیلگران سیاسی ترکیه می‌گویند: اکرم امام اوغلو، مهمترین رقیب سیاسی اردوغان و شهردار سابق استانبول، به راحتی از سر راه کنار زده شد و اردوغان از بابت او آسوده خاطر شد. اما اوزگور اوزل به عنوان نماینده پارلمان دارای مصونیت قانونی است و کسی نمی‌تواند او را به زندان بیاندازد. مخصوصاً حالا که به عنوان رهبر مهمترین حزب اپوزیسیون شناخته شده، دارای موقعیت جدیدی است که اردوغان و حزب حاکم را بیش از پیش نگران کرده است. چرا که همه نظرسنجی‌ها، حاکی از این است که اوزل می‌تواند در یک انتخابات سراسری، اردوغان را به راحتی شکست دهد.

یتکین ریپورت از مهمترین پایگاه‌های خبری – تحلیلی مستقل در ترکیه می‌گوید: «اوزل اعلام کرده که دروازه حزب او به روی هر کسی که با جمهوری و آتاترک مشکلی ندارد، باز خواهد بود. بنابراین، آنچه از اوزل انتظار می‌رود این است که او مبارزه با اردوغان و حزب عدالت و توسعه را در اولویت قرار دهد. در غیر این صورت، تغییر ممکن است فقط به تغییرات در تعداد کرسی‌های پارلمان محدود شود؛ نمونه‌هایی از این امر در گذشته وجود دارد».

روزنامه جمهوریت نیز به این اشاره کرده که حالا حزب جمهوری خلق به رهبری کمال قلیچدار اوغلو، در پارلمان ترکیه تنها 44 کرسی دارد و به رتبه پنجم احزاب داخل پارلمان، تنزل پیدا کرده است.

هم اکنون حزب عدالت و توسعه به رهبری اردوغان 277 کرسی از 600 کرسی پارلمان را در اختیار دارد، 92 کرسی متعلق به حزب نو به رهبری اوزگور اوزل است، دمپارتی به عنوان نهاد اقماری پ.ک.ک دارای 56 کرسی است، حزب حرکت ملی گرا به رهبری باغچلی (شریک اردوغان در ائتلاف جمهور) 46 کرسی دارد، حزب جمهوری خلق به رهبری قلیچدار اوغلو 44 کرسی دارد، حزب راست افراطی ایی پارتی یا حزب خوب به رهبری مساوات درویش اوغلو 29 کرسی دارد، ائتلاف راه نو (ترکیب احزاب باباجان، اویسال و داود اوغلو) 20 کرسی دارد و چند حزب کوچک دیگر نیز بین 1 تا 4 کرسی دارند.

حالا می‌توان گفت نقطه عطف مهمی در موازنات سیاسی ترکیه روی داده و اوزگور اوزل در موقعیتی حساس قرار گرفته که برای تحمیل یک شکست انتخاباتی بر اردوغان و حزب عدالت و توسعه، فرصت‌های قابل توجهی در اختیار دارد اما در عین حال، راه او، هموار و بدون مانع نخواهد بود.

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله