خبرآنلاین/حزب «روسیه متحد» که از ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، حمایت میکند، در انتخابات پارلمانی این کشور بهراحتی در مسیر پیروزی قرار گرفته است؛ انتخاباتی که در شرایط جنگی و با حضور بسیار محدود مخالفان برگزار شد و بار دیگر سلطه پوتین بر سیاست داخلی روسیه را به نمایش گذاشت.
نتایج نهایی انتخابات قرار است ۲۵ سپتامبر اعلام شود، اما شمارش اولیه آرا نشان میدهد حزب «روسیه متحد»، حزب حامی ولادیمیر پوتین، با ۵۷.۵ درصد آرا فعلاً در صدر قرار دارد.
انتخابات امسال در شرایطی برگزار شد که اوکراین بامداد یکشنبه حمله پهپادی گستردهای به روسیه انجام داد. به گفته مقامهای روس، بیش از یک هزار و ۹۰۰ پهپاد در این حملات به کار گرفته شد که در جریان آن دستکم دو نفر کشته شدند و یک پالایشگاه بزرگ نفت نیز آسیب دید.
با اینکه از ابتدا تردید چندانی درباره پیروزی «روسیه متحد» وجود نداشت، میزان مشارکت مردم میتوانست تصویر روشنتری از نگاه جامعه روسیه به ادامه جنگ در اوکراین ارائه دهد.
کمیسیون مرکزی انتخابات روسیه میزان مشارکت در سراسر کشور را ۵۶.۶۶ درصد اعلام کرد؛ در مسکو نیز شمار رأیدهندگان به بالاترین سطح خود رسید.
در انتخابات پارلمانی سال ۲۰۲۱، یعنی پیش از آغاز حمله گسترده روسیه به اوکراین، «روسیه متحد» ۳۲۴ کرسی از ۴۵۰ کرسی دومای روسیه را به دست آورده بود.
پوتین عضو این حزب نیست، اما از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲ رهبری «روسیه متحد» را بر عهده داشت.
پوتین در انتخابات پارلمانی امسال نیز نامزد نبود. دوره ریاستجمهوری او تا سال ۲۰۳۰ ادامه دارد و در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۴ با نزدیک به ۸۸.۵ درصد آرا برای یک دوره دیگر انتخاب شد.
مخالفان؛ از زندان و تبعید تا حذف از رقابت انتخاباتی
در فضای سیاسی روسیه، مخالفان جدی حکومت عملاً امکان فعالیت گسترده ندارند؛ شماری از منتقدان از حضور در انتخابات کنار گذاشته شدهاند، برخی در زندان هستند و گروهی دیگر کشور را ترک کردهاند.
نهاد مستقل حقوق بشری «اوویدی-اینفو» اعلام کرده است که بیش از دو هزار نفر در روسیه به دلایل سیاسی زندانی هستند.
«یابلوکو» تنها حزب ثبتشده روسیه است که صراحتاً با جنگ اوکراین مخالفت کرده است. این حزب در ابتدا مجاز به شرکت در انتخابات پارلمانی بود، اما دادگاه عالی روسیه ماه گذشته فهرست سراسری آن را از رقابتهای انتخاباتی حذف کرد.
با این حال، شماری از نامزدهای یابلوکو اجازه یافتند در حوزههای تککرسی محلی رقابت کنند؛ هرچند این نامزدها نیز با محدودیتها و فشارهای قابل توجهی روبهرو بودند.
دو نفر از معاونان رهبر این حزب نیز اخیراً به دلیل مواضعشان در مخالفت با جنگ و مطالبی که در شبکههای اجتماعی منتشر کرده بودند، بازداشت و زندانی شدند.
«یابلوکو» روز شنبه اعلام کرد یکی از ناظران این حزب در جریان بازداشت در یک شعبه رأیگیری در سنپترزبورگ از هوش رفته است. این حزب همچنین از جلوگیری از حضور شماری دیگر از ناظرانش در شعب اخذ رأی در مناطق مختلف روسیه خبر داد.
کرملین به دنبال نمایش حمایت از پوتین
کرملین احتمالاً نتیجه انتخابات را نشانه حمایت مردم از سیاستهای پوتین و جنگ اوکراین معرفی خواهد کرد و از آن برای تقویت موضع سیاسی خود بهره خواهد گرفت. مقامهای روسیه میتوانند نتیجه انتخابات را بهعنوان نشانهای از همراهی جامعه با آنچه کرملین «عملیات نظامی ویژه» در اوکراین میخواند، مطرح کنند.
پوتین پیش از شروع انتخابات در یک سخنرانی تلویزیونی از مردم روسیه خواست پای صندوقهای رأی بروند و گفت نتیجه انتخابات میزان همراهی آنها با ارتش را نشان خواهد داد.
او گفت: «رأی و اراده شما بار دیگر نشان خواهد داد که میلیونها نفر از نیروهای ما حمایت میکنند و همه ما با ارزشهای مشترک، خاطره تاریخی و عشق به میهن، در کنار یکدیگر هستیم.»
با این حال، سیانان معتقد است آنچه بیش از نتیجه انتخابات میتواند مورد توجه قرار گیرد، میزان مشارکت مردم است؛ آماری که میتواند تا حدی نشان دهد جامعه روسیه چه نگاهی به ادامه جنگ در اوکراین و آینده سیاسی کشور دارد.
رأیگیری الکترونیکی و پرسشهای بیپاسخ
رأیگیری در روسیه پس از سه روز، روز یکشنبه به پایان رسید. انتخابات در سراسر این کشور و در ۱۱ منطقه زمانی برگزار شد و روسهای ساکن خارج از کشور نیز در سفارتخانهها و کنسولگریهای روسیه امکان رأی دادن داشتند.
در مناطق تحت کنترل روسیه در اوکراین نیز انتخابات برگزار شد و برای بخشهایی از مناطق دونتسک، لوهانسک، خرسون و زاپوریژیا که در اختیار نیروهای روسیه قرار دارند، حوزههای انتخاباتی جدیدی در نظر گرفته شد.
اوکراین برگزاری انتخابات روسیه در این مناطق را به رسمیت نشناخت و آن را «نمایشی مضحک» توصیف کرد.
در طول برگزاری انتخابات، حملات روسیه به اوکراین نیز ادامه داشت. مقامهای اوکراینی اعلام کردند روسیه طی سه روز رأیگیری، صدها پهپاد و چندین موشک به سمت شهرهای این کشور شلیک کرده است.
رأیگیری الکترونیکی که نخستین بار در انتخابات سال ۲۰۲۱ راهاندازی شده بود، در انتخابات امسال گسترش پیدا کرد و شمار بیشتری از رأیدهندگان امکان استفاده از آن را داشتند.
در مسکو حتی برای کسانی که بهصورت آنلاین رأی میدادند، مشوقهایی در نظر گرفته شده بود؛ رأیدهندگان با ثبت رأی الکترونیکی امتیاز دریافت میکردند و میتوانستند از این امتیازها برای دریافت جوایز استفاده کنند.
با این حال، برخی رأیدهندگان در مسکو به رسانه مستقل روسی «سوتاویژن» گفتند در برخی شعب، به دلیل اعلام «اختلال فنی»، برگه رأی کاغذی در اختیارشان قرار نگرفته و از آنها خواسته شده است از دستگاههای رأیگیری الکترونیکی استفاده کنند.
یکی از رأیدهندگان در گفتوگو با این رسانه با عصبانیت گفت: «این کار را عمداً انجام دادند، عوضیها.»
منتقدان کرملین مدتهاست درباره رأیگیری الکترونیکی تردید دارند و میگویند این شیوه شفافیت انتخابات را کمتر میکند. مقامهای روسیه اما این انتقادها را رد کرده و تأکید دارند که انتخابات مطابق قانون برگزار میشود.
پوتین نیز بهصورت آنلاین رأی داد. کرملین ویدیویی از روند رأی دادن او منتشر کرد که رئیسجمهور روسیه را در حال ورود به سامانه و ثبت رأی نشان میداد.
خبرگزاری دولتی «تاس» روز جمعه و شنبه از اختلال در سامانه رأیگیری الکترونیکی مسکو خبر داد. این خبرگزاری به نقل از الا پامفیلووا، رئیس کمیسیون مرکزی انتخابات روسیه، اعلام کرد اختلالهای ایجادشده نتیجه حملهای «بسیار گسترده و شدید» بوده است.
پامفیلووا گفت در سه روز برگزاری انتخابات، بیش از سه هزار حمله منع خدمت توزیعشده یا «دیداس» علیه زیرساختهای انتخاباتی روسیه انجام شده است.
او همچنین اعلام کرد ۷۴ ساختمان متعلق به کمیسیونهای انتخاباتی در ۱۰ منطقه روسیه در جریان برگزاری انتخابات آسیب دیده یا تخریب شدهاند.
به گفته کمیسیون مرکزی انتخابات روسیه، سامانه رأیگیری الکترونیکی از راه دور ۱۳۵ بار هدف حمله قرار گرفته است. شبکههای شرکت «روستِلِکوم» نیز ۴۲۰ بار مورد حمله قرار گرفتهاند و زیرساختهای دولت الکترونیک روسیه نزدیک به دو هزار حمله را پشت سر گذاشتهاند.
