فارس/تحرکات سیاسی و همچنین از سوی گروه‌های عراقی برای کاهش ابعاد سفارت آمریکا در بغداد و کاهش تعداد کارکنانش افزایش یافته است.
پس از اعلام پایان مأموریت «ائتلاف بین‌المللی» تحت امر آمریکا در عراق؛ تحرکات سیاسی و همچنین از سوی گروه‌های عراقی برای کاهش ابعاد سفارت آمریکا در بغداد که در زمینی به مساحت ۴۲ هکتار قرار دارد، افزایش یافته است. هدف این تحرکات، محدود کردن مأموریت سفارت به چارچوب دیپلماتیک، مشابه سایر سفارتخانه‌ها و بر اساس اصل رفتار متقابل است.
چند روز پس از آنکه بغداد پایان مأموریت «ائتلاف بین‌المللی» و خروج نیروهای خارجی از کشور بر اساس جدول‌های زمانی را اعلام کرد، بحث‌ها در عراق وارد مرحله دیگری از موضوع حضور آمریکا شده است؛ مرحله‌ای که به سفارت ایالات متحده مربوط می‌شود. در همین راستا، تحرکات سیاسی و همچنین از سوی گروه‌های عراقی برای کاهش حجم هیئت دیپلماتیک آمریکا در بغداد و بازتعریف وظایف آن در چارچوب دیپلماتیک، مشابه سایر سفارتخانه‌های خارجی فعال در عراق، با سرعت بیشتری دنبال می‌شود.
در تازه‌ترین اقدام در این زمینه، مختار الیوسف، عضو کمیسیون روابط خارجی پارلمان عراق اعلام کرده است که این کمیسیون قصد دارد پیشنهادی را مطرح کند که دولت و وزارت خارجه را ملزم به اقدام برای کاهش شمار کارکنان دیپلماتیک و اداری سفارت آمریکا کند.
او تصریح کرد تعداد کارکنان این سفارت فراتر از چیزی است که ماهیت روابط و نمایندگی دیپلماتیک میان دو کشور ایجاب می‌کند.
الیوسف در مصاحبه با «الاخبار» گفت: «تعداد فعلی بسیار زیاد است و با حجم نمایندگی متعارف میان کشورها تناسب ندارد.» وی از وزارت خارجه خواست اصل رفتار متقابل را در نظر بگیرد و تعداد کارکنان سفارت آمریکا را متناسب با شمار کارکنان سفارت عراق در واشنگتن تعیین کند.
او عنوان داشت که «این پیشنهاد به دنبال قطع روابط با آمریکا نیست، بلکه هدف آن بازتنظیم این روابط بر اساس قواعد نمایندگی دیپلماتیک است.»
این دیدگاه با موضع جنبش النجباء نیز همسو است. این جنبش خواستار آن شده است که سفارت آمریکا «مانند سایر سفارتخانه‌ها» باشد و با ادامه فعالیت آن به عنوان یک «شهرک بزرگ امنیتی و نظامی» اعلام مخالفت کرده است.
النجباء همچنین خواستار پایان دادن به سلطه آمریکا بر اقتصاد عراق، جلوگیری از مداخله در امور سیاسی و پایان دادن به حضور آمریکا در اشکال و عناوین مختلف در خاک عراق شده است.
در همین راستا، جنبش حقوق، شاخه سیاسی «کتائب حزب‌الله» نیز موضع مشابهی دارد. مقداد الخفاجی، نماینده این جنبش می‌گوید تحرکی پارلمانی و مردمی برای کاهش شمار کارکنان سفارت و مساحت آن شکل گرفته است؛ به‌گونه‌ای که فعالیت سفارت صرفاً به حوزه دیپلماتیک محدود شود و از ورود به پرونده‌های نظامی، اقتصادی و سیاسی که از امور داخلی عراق محسوب می‌شود، فاصله بگیرد.
طرفداران کاهش ابعاد مجتمع دیپلماتیک آمریکا که در «منطقه سبز» بغداد احداث شده و حدود ۴۲ هکتار مساحت دارد و یکی از بزرگ‌ترین مجتمع‌های دیپلماتیک آمریکا در جهان به شمار می‌رود، درباره ماهیت نقشی که هیئت آمریکایی پس از پایان مأموریت نظامی «ائتلاف» باید ایفا کند، پرسش‌هایی را مطرح می‌کنند.
آمریکا پیش‌تر اعلام کرده بود که سفارت این کشور علاوه بر فعالیت‌های کنسولی و دیپلماتیک، نقش‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی نیز بر عهده دارد؛ اما منتقدان آن معتقدند تعدد این نقش‌ها، سفارت را صرفاً به بستری برای اعمال نفوذ تبدیل کرده است.
علی صبحی، پژوهشگر مسائل امنیتی و سیاسی معتقد است کاهش شمار کارکنان و محدود کردن فعالیت سفارت به «نیروهای اصلی مورد نیاز»، گامی در جهت بازتعریف روابط دوجانبه است.
او می‌گوید حضور آمریکا در داخل سفارت فراتر از چارچوب دیپلماتیک است و فعالیت‌های اطلاعاتی و جمع‌آوری داده‌ها را نیز شامل می‌شود؛ علاوه بر این، تجهیزات و نیروهایی با ماهیت امنیتی و نظامی نیز در آن حضور دارند.
با این حال، او تأکید می‌کند که درخواست برای کاهش حجم هیئت دیپلماتیک آمریکا به معنای فراخوان برای پایان دادن به روابط عراق و آمریکا نیست، زیرا دو کشور همچنان منافع سیاسی، اقتصادی و امنیتی مشترکی دارند.
در بحبوحه این جدال، واکنش بغداد به لگدمال کردن پرچم آمریکا در جریان مراسم «روز حاکمیت» سوالاتی را ایجاد کرده است. علی الزیدی، نخست‌وزیر و فرمانده کل نیروهای مسلح عراق دستور تشکیل کمیته‌ای برای تحقیق درباره این حادثه را صادر کرد و مقامات نیز از بازداشت افرادی خبر دادند که آنها را «عاملان» این اقدام خواندند. مقامات عراق بار دیگر بر پایبندی به قوانین و عرف‌های دیپلماتیک تأکید کردند؛ این در حالی است که چنین حوادثی پیش از این نیز بارها در عراق رخ داده، بدون آنکه دولت‌های پیشین علیه معترضان اقدام مشابهی انجام دهند.
