ایسنا/ یک منبع فلسطینی از توافق مروان البرغوثی، از رهبران جنبش فتح برای پیوستن به فهرست انتخاباتی مشترکی خبر داد که میان جریان اصلاح‌طلب محمد دحلان، جنبش حماس و گروه‌های دیگر در حال شکل‌گیری است و قرار است البرغوثی در صدر آن قرار بگیرد.
یک منبع فلسطینی آگاه از گفت‌وگوهای جاری میان محمد دحلان، رئیس جریان اصلاح‌طلب و مروان البرغوثی، از رهبران جنبش فتح در گفت‌وگو با وبگاه «عربی۲۱» اعلام کرد که البرغوثی با پیوستن به فهرست ائتلافی که میان جریان دحلان، جنبش حماس و گروه‌های دیگر در حال تشکیل است، موافقت کرده و قرار است ریاست این فهرست را بر عهده داشته باشد.
این منبع در ادامه گفت فهرستی که تشکیل آن در حال بررسی است، جنبش حماس، جنبش جهاد اسلامی، جریان دحلان و مروان البرغوثی را شامل می‌شود و گروه‌های مشارکت‌کننده در گفت‌وگوهای قاهره در حال آماده شدن برای ارائه فهرست مشترک خود طی هفته آینده هستند.
منبع مذکور همچنین افزود که «جبهه مردمی برای آزادی فلسطین – فرماندهی کل» نیز ممکن است بخشی از ائتلاف مورد انتظار باشد.
این تحولات در آستانه انتخابات پارلمانی فلسطین که قرار است ۲۸ نوامبر آینده برگزار شود، رخ می‌دهد؛ انتخاباتی که نخستین انتخابات از سال ۲۰۰۶ خواهد بود و همزمان، کمیته مرکزی انتخابات در کرانه باختری، نوار غزه و قدس شرقی به تدارکات فنی خود ادامه می‌دهد.
تعداد فلسطینیان واجد شرایط رأی دادن حدود ۲.۹۷ میلیون نفر است که حدود ۱.۵۹ میلیون نفر از آنها در کرانه باختری، ۱.۲۴ میلیون نفر در نوار غزه و حدود ۱۴۰ هزار نفر نیز از دارندگان کارت هویت قدس هستند.
این انتخابات با مجموعه‌ای از موانع مواجه است که مهم‌ترین آنها موضع رژیم صهیونیستی درباره برگزاری انتخابات در قدس و نوار غزه، اختلافات فلسطینی و اختلافات داخلی در جنبش فتح بر سر تشکیل فهرست‌ها، علاوه بر مسأله مشارکت جنبش حماس و گروه‌های اسلامی است.
این انتخابات در شرایطی برگزار می‌شود که شکاف فلسطینی از زمان کنترل حماس بر نوار غزه در سال ۲۰۰۷، پس از پیروزی این جنبش در انتخابات سال ۲۰۰۶، همچنان ادامه دارد و تلاش‌های بعدی برای آشتی نیز نتوانسته است به این شکاف پایان دهد.
انتخابات پارلمانی و ریاستی که قرار بود در سال ۲۰۲۱ برگزار شود، در پی اختلافات، به‌ویژه درباره برگزاری انتخابات در قدس، با تصمیم محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین به تعویق افتاد؛ این در حالی است که نگرانی‌های فلسطینی درباره احتمال تعویق دوباره انتخابات پیش‌رو به دلیل شرایط سیاسی و امنیتی و اختلافات داخلی افزایش یافته است.
این جریان به دنبال شرکت در انتخابات در قالب فهرست ائتلافی با «حماس» نیست؛ از جمله دلایل آن، موضع افکار عمومی در غزه نسبت به پیامدهای هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و همچنین نگرانی از پیامدهای بین‌المللی مشارکت دو طرف در یک فهرست مشترک است.
شرط حضور جریان دحلان، گفت‌وگوی فلسطینی را پیچیده کرد
از سوی دیگر، طبق گفته منابع متعدد و اطلاعات به دست آمده، ترتیبات جاری برای برگزاری گفت‌وگوی ملی فلسطینی در قاهره با دشواری‌هایی مواجه شده که ممکن است برگزاری آن را به تأخیر بیندازد. هنوز زمان نهایی این نشست مشخص نشده و دعوت‌نامه‌ها نیز تاکنون ارسال نشده‌اند و در کنار آن، درباره طرف‌هایی که قرار است در این نشست مشارکت داشته باشند، اختلاف نظر وجود دارد.
بخش مهمی از اختلافات بر درخواست جنبش مقاومت اسلامی فلسطین «حماس» برای مشارکت «جریان اصلاح دموکراتیک» به ریاست محمد دحلان در این گفت‌وگو متمرکز است؛ در مقابل، جنبش فتح بر محدود شدن مشارکت به گروه‌های فلسطینی به رسمیت شناخته‌شده، تأکید دارد. تأخیر در برگزاری گفت‌وگو ممکن است بر روند انتخابات پارلمانی که قرار است ۲۸ نوامبر آینده برگزار شود نیز تأثیر بگذارد و احتمال به تعویق افتادن آن را افزایش دهد.
پرسش‌ها پیش از گفت‌وگو
هیأت «فتح» به ریاست جبریل الرجوب، دبیر کمیته مرکزی این جنبش، دیدارهای خود در قاهره را ادامه داده و با طرف‌های فلسطینی تماس‌هایی برقرار و سپس با مسئولان مصری ناظر بر پرونده فلسطین دیدار کرده تا درباره ترتیبات گفت‌وگو رایزنی کند.
طبق نوشته روزنامه «القدس العربی»، هیأت «فتح» پیش از ورود به قاهره، مجموعه‌ای از پرسش‌ها را درباره مواضع «حماس» در قبال مسائل مرتبط با وحدت ملی برای این جنبش ارسال کرده بود. یک منبع در حماس تأکید کرد که این جنبش به این پرسش‌ها «با رویکرد مثبت» پاسخ داده و بر اهتمام خود برای موفقیت‌آمیز بودن گفت‌وگو و حمایت از هرگونه توافق ملی که موضع فلسطینیان را تقویت کند، تأکید کرده است؛ مشروط بر اینکه این نشست بر مبنای قواعدی قابل اجرا برگزار شود و به تفاهم‌هایی منجر شود که امکان اجرای آنها وجود داشته باشد.
منبع دیگری در یکی از گروه‌های عضو سازمان آزادی‌بخش فلسطین» نیز گفت که تاکنون توافق نهایی درباره زمان برگزاری گفت‌وگو حاصل نشده و میانجی مصری نیز دعوت‌نامه‌های رسمی را برای شرکت‌کنندگان ارسال نکرده است.
شرط حضور «جریان اصلاح»
اختلاف جدید بر درخواست «حماس» متمرکز است مبنی بر اینکه دعوت‌ها تنها به گروه‌هایی که به‌طور سنتی در نشست‌های آشتی شرکت کرده‌اند محدود نشود و «جریان اصلاح دموکراتیک» نیز در آن حضور داشته باشد. در گفت‌وگوهای پیشین، گروه‌های عضو «سازمان آزادی‌بخش فلسطین» در کنار «حماس» و «جهاد اسلامی» حضور داشتند، اما «فتح» از برخورد با این جریان به عنوان یک گروه سیاسی مستقل و به رسمیت شناخته‌شده خودداری می‌کند.
در جریان نشستی که «جریان اصلاح دموکراتیک» در قاهره برگزار کرد، سمیر المشهراوی، نائب رئیس این جریان تأکید کرد رهبری حماس به این جریان اطلاع داده است که خواستار مشارکت آن در نشست ملی آینده شده و حضور خود در گفت‌وگو را به حضور این جریان بر سر میز مذاکرات مرتبط کرده است.
المشهراوی با مطرح کردن دلایلی از جمله موضع افکار عمومی در غزه درباره پیامدهای هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و همچنین نگرانی از پیامدهای بین‌المللی مشارکت دو طرف در یک فهرست واحد، به موضوع انتخابات پرداخت و تأکید کرد که این جریان قصد ندارد در انتخابات در قالب فهرست ائتلافی مشترک با حماس شرکت کند.
دعوت‌های به تعویق افتاده و زمان نامشخص گفت‌وگوی قاهره
وی همچنین ضمن اشاره به امکان مشارکت در یک فهرست ملی متشکل از شخصیت‌های غیرحزبی از احتمال مشارکت در یک فهرست متحد «فتح» سخن گفت، اما این موضوع را مشروط به بازگشت جمعی رهبران و اعضای جریان که از جنبش اخراج شده‌اند، بازگرداندن حقوق افرادی که حقوقشان متوقف شده و مشارکت این جریان در انتخاب نامزدها دانست.
«فتح» بر شروط خود پافشاری می‌کند
در مقابل، فتح همچنان بر عدم مشارکت در نشستی که «جریان اصلاح دموکراتیک» در آن حضور داشته باشد، تأکید دارد. یکی از مسئولان این جنبش گفت که راه بازگشت اعضای این جریان به جنبش همچنان باز است، اما بر اساس ضوابط تشکیلاتی، هر فردی که حکم اخراج او صادر شده است باید درخواست بازگشت خود را به‌صورت فردی ارائه کند و یک کمیته تخصصی این درخواست‌ها را بررسی خواهد کرد.
وی افزود افرادی که بازگشت آنها مورد موافقت قرار گیرد، به عنوان اعضای جنبش بازخواهند گشت و به سمت‌هایی که پیش از اخراج در اختیار داشتند بازگردانده نخواهند شد؛ به‌ویژه آنکه فتح از آن زمان تاکنون دو کنگره برگزار کرده و در نتیجه آن، رهبران جدیدی انتخاب شده‌اند.
این منبع که عضو شورای انقلابی جنبش فتح است، گفت این جنبش در جریان رایزنی‌های قبلی با تعلیق روند انتخاب اعضای شورای ملی موافقت کرده بود؛ اقدامی که در پاسخ به درخواست مطرح‌شده از سوی حماس و دیگر گروه‌ها و با هدف تسهیل دستیابی به تفاهم انجام شد.
با این حال، ادامه اختلاف درباره مشارکت «جریان اصلاح دموکراتیک» ممکن است فتح و گروه‌های عضو «سازمان آزادی‌بخش فلسطین» را به ازسرگیری تماس‌های خود درباره تشکیل شورای ملی جدید سوق دهد و همچنین می‌تواند به تعویق افتادن انتخابات پارلمانی مقرر در ۲۸ نوامبر و تعیین زمان دیگری برای برگزاری آن منجر شود.
