انتخاب/  اختلال در تأمين آب مدتهاست که اين پتانسيل را دارد تا به يک کاتاليزور براي درگيري يا بي ثباتي در خاورميانه‌ي بي آب تبديل شود، اما هرگز اين خطر به اندازه‌ي الان جدي نبوده است.

المانيتور نوشت: اختلال در تأمين آب مدتهاست که اين پتانسيل را دارد تا به يک کاتاليزور براي درگيري يا بي ثباتي در خاورميانه ي بي آب تبديل شود. اما هرگز اين خطر به اندازه ي الان جدي نبوده است.

اتيوپي در تاريخ 19 ژوئيه اعلام کرد که قصد دارد پر کردن سد بزرگ رنسانس را تا پايان سال جاري ميلادي تکميل کند. سدي که در حال ساخته شدن بر روي رود نيل است، رودي که بيش از 90 درصد از آب مورد نياز مصر را تامين مي‌کند. مصر براي جلوگيري از پر شدن اين سد و بهره‌برداري از آن در حال رايزني‌هاي ديپلماتيک است. در اين ارتباط، سامح شکري، وزير خارجه مصر خطاب به شوراي امنيت سازمان ملل متحد تصريح کرد: اين سد تهديدي وجودي عليه منافع مصر است و باعث ايجاد اختلال در جريان آب به کشور ما مي شود و مانند يک طاعون بدخيم عمل مي کند.
در اين شرايط، تونس از تلاش مصر در سازمان ملل متحد براي تصويب قطعنامه‌اي عليه اتيوپي حمايت کرده است و خواستار توافقي بين‌المللي براي مديريت جريان آب نيل شده است. شوراي امنيت سازمان ملل متحد پس از برگزاري دو جلسه درباره ي اين موضوع اعتراف کرده است که تصميم گيري درباره ي آن سخت است.
عبدالفتاح السيسي، رئيس جمهوري مصر در تاريخ 15 ژوئيه گفته بود که هرگونه کاهش در منابع آب مصر خط قرمزي براي آن کشور است که نمي‌توان از آن عبور کرد. او تصريح کرد: در صورت عبور اتيوپي از اين خط قرمز مجبور خواهد شد از ارتش مصر براي مقابله با تصميم آن کشور استفاده کند.
قاهره که از موضع بي طرف مسکو در شوراي امنيت نااميد شده، از چين درخواست کمک کرده است. مهم اينکه، اگرچه پکن هرگز يک نيروي ديپلماتيک مهم در منطقه نبوده است، اما روابط نزديک با آديس آبابا دارد. از سوي ديگر، چين به عنوان بخشي از طرح يک کمربند- يک جاده ي خود به ميزان زيادي در مصر سرمايه گذاري کرده است و آن را به عنوان دروازه ورود کالاهاي چيني به بازارهاي قاره آفريقا مي داند.
چين يکي از بزرگترين شرکاي تجاري مصر است که سرمايه گذاري عظيمي در مصر انجام داده است. پکن در نظر دارد يک منطقه صنعتي در ناحيه کانال سوئز ايجاد کند. شرکت هاي چيني در ساخت پايتخت اداري جديد در مصر، شهري بزرگ که قرار است در حومه قاهره ساخته شود، مشارکت دارند. مصر همچنين از عربستان سعودي که روابط خوبي با اتيوپي دارد خواسته است که در اين موضوع رويکرد فعالي در پيش بگيرد.
موضوع جالب ديگر در مورد اين اختلافات مربوط به نقش بالقوه ميانجيگري اسرائيل است. گفتني است، تل آويو علاوه بر رابطه با مصر روابط محکمي نيز با اتيوپي دارد. از سوي ديگر، اسرائيل به عنوان عضو ناظر در اتحاديه آفريقا خواستار ادامه توافقنامه‌هاي عادي‌سازي روابط با کشورهاي اين قاره است.
دولت بايدن، پس از شنيدن سخنان مصر در شوراي امنيت، از نفوذ خود استفاده کرد و خواستار ميانجيگري اتحاديه آفريقا که طي يک سال گذشته نقشش کمرنگ بوده است، شد. در اين ارتباط، آنتوني بلينکن، وزير امور خارجه آمريکا در 20 ژوئيه با فليکس تشيسکدي، رئيس جمهور جمهوري دموکراتيک کنگو و رئيس فعلي اتحاديه آفريقا صحبت و بر اهميت ميانجيگري در اين مسئله تأکيد کرد.
در همين حال، مصر درگير ديپلماسي قدرت خود با جيبوتي، تانزانيا و بوروندي براي مقابله با برنامه هاي اتيوپي است که مي خواهد در راستاي صادرات برق آبي به کشورهاي آفريقايي گام بردارد.

بحران آب و برق ايران به عراق سرازير مي شود

بحران آب در نقاط ديگري نيز باعث ايجاد تنش شده است. بحران آب و برق در ايران به عراق نيز سرريز شده است. به دنبال ناآرامي در خوزستان در مورد کمبود آب آشاميدني سالم، کارشناسان مي‌گويند علت اصلي مشکل آب در خوزستان، پايين بودن غيرمعمول سطح آب به دليل خشکسالي است. سوء مديريت منابع آب نيز در اين موضوع نقش داشته است. بحران آب در ايران محدود به استان خوزستان نمي‌شود؛ بلکه با بحران انرژي تشديد شده است. بخش‌هاي انرژي و آب ايران که تحت تحريم هستند به دليل سوء مديريت فرسوده و باعث ايجاد اعتراضاتي شده‌اند. اين موضوع پيامدهاي منطقه‌اي داشته است. در اين راتباط بايد اشاره کرد که عراق براي رفع بخش عمده اي از نيازهاي برق و انرژي خود به ايران متکي است.
در عراق نيز منابع آب در معرض خطر هستند. امسال دولت اقليم کردستان عراق به دليل کاهش سطح آب هاي زيرزميني بر اثر کمبود باران و خشکسالي، از شهروندان خواسته است تا در مصرف آب صرفه جويي کنند.
مهدي رشيد الحمداني، وزير منابع آب عراق، کشورهاي ديگر را نيز مقصر مي داند. وي گفت که کمبودها ناشي از انحراف آب ايران از رودخانه کارون به خليج فارس به جاي اروند رود و عدم پيروي ترکيهاز توافق نامه هاي آب است. مهم اينکه، منابع اصلي آب عراق يعني دجله و فرات از ترکيه سرچشمه مي گيرند.

آب، عامل کليدي براي تنظيم مجدد روابط اسرائيل و اردن

دولت جديد اسرائيل تحت رهبري بنت نفتالي، نخست وزير اين کشور، اولويت خود را ازسرگيري روابط با اردن قرار داده و موضوع آب را در دستور کار گذاشته است.
گفتني است، بنيامين نتانياهو باعث شد تا توافق درياي سرخ – درياي مرده که تحت نظارت بانک جهاني و مورد حمايت امريکا بود و با اردن در سال 2015 ميلادي امضا شد، به حالت تعليق درآيد و اجرايي نشود. در اين توافق بر سر اجراي پروژه احداث خط لوله آب عظيم بين درياي سرخ و درياي مرده و ايجاد امکانات و تاسيسات آب شيرين‌کن در امتداد آن اجماع حاصل شد، به گونه اي که به نفع هر دو طرف باشد. در قبال همکاري اردن براي اجراي اين پروژه، اسرائيل متعهد شد تا 50 ميليون متر مکعب آب اضافي توليد شده در آب شيرين‌کن‌ها در شمال را به اردن انتقال دهد. به نظر مي رسد، شکست مذاکرات در مورد خط لوله تا حدي عامل تشديد بحران آب اردن است. مهم اينکه، به زعم برخي، اولين مأموريت بنت اين بود که پس از روي کار آمدن در اوايل ماه جاري در راستاي دستيابي به يک توافق با امان گام بردارد.
طبق اظهارات منابع ديپلماتيک، اسرائيل در حال برنامه ريزي يک ليست طولاني از توافق نامه ها با عربستان براي بهبود روابط و بازگرداندن چندين جنبه همکاري است. در اين ارتباط، تل آويو حاضر است به تأمين بيشتر آب براي عربستان بپردازد، به شرطي که اردن به کشاورزان اسرائيلي اجازه دهد تا در زمين هاي مرزي که اسرائيل در سال 2019 به اردن تحويل داده است، به کشت و زرع بپردازند.
گفتني است، جو بايدن، رئيس جمهور آمريکا پس از ملاقات با پادشاه ملک عبدالله دوم در 20 ژوئيه، حمايت آمريکا از بهبود روابط اردن و اسرائيل را ابراز و به توافق نامه تأمين آب شيرين براي اردن به عنوان يک نمونه اشاره کرد.

به پيج اينستاگرامي «آخرين خبر» بپيونديد
instagram.com/akharinkhabar