فرارو/
متن پيش رو در فرارو منتشر شده و انتشار آن به معني تاييد تمام يا بخشي از آن نيست
دعواي صدا و سيما و دولتِ برآمده از راي نيروهاي اصلاحطلب و اعتدالي چيز تازهاي نيست. اگر نخواهيم گذشته هاي دور را مرور کنيم در پنج سال دولت حسن روحاني، نمونه هاي زيادي از تقابل قوه اجرايي کشور صدا و سيما وجود دارد. از همان سال ۹۲ زماني که صدا و سيما روزهاي آخر مديريت ضرغامي را تجربه مي کرد، دولتيها رسانه ميلي را براي صدا و سيما به کار ميبردند. بعد از ضرغامي هم دو مدير ديگر به صدا و سيما آمدند اما همچنان تقابل ها ادامه داشت. محمد سرافراز بعد از ضرغامي رئيس راديو و تلويزيون شد. او با هجده ماه رياست صدا و سيما بعد از صادق قطبزاده رکورددار کوتاهترين دوران مديريت صدا و سيما بود. اما در همين مدت کوتاه عملکردش به گونه اي بود که براي توضيح درباره موضعگيري هاي سياسي سازمان تحت امر خود به مجلس اصولگراي نهم احضار شد.
بعد از سرافراز، عبدالعلي عليعسگري بايد شانس خود را امتحان ميکرد. با وجود آنکه او هم وارث سازمان عريض و طويلي است که از دوران ضرغامي براي او به جا مانده، اما همچنان بر صندلي صدا و سيما تکيه زده است. البته همان خرداد ماه سال گذشته زمزمه هايي از رفتن او از صدا و سيما نيز شنيده ميشد اما اين شنيده ها تاييد و تکذيب نشد و عليعسگري کماکان به کار خود ادامه مي دهد. با اين حال در مدت رياست او بر صدا و سيما اختلافات سازمانش با دولتي ها کم نشد.
صدا و سيما که بعد از ختم ماجراي اختلاف علي فروغي، مدير 30 ساله شبکه سه با عادل فردوسي پور مجري باسابقه و محبوب صدا و سيما مدتي حاشيهها را متوجه خود کرده بود، اين بار با دولتيها دست به گريبان شده است. روز گذشته شوراي اطلاع رساني دولت دوباره بيانيه اي انتقادي نسبت به عملکرد صدا و سيما منتشر کرد. اين بيانيه به حواشي راهپيمايي روز اربعين و نحوه پوشش رسانه اي صدا و سيما برمي گردد. طي روزهاي پيش از اربعين حسيني، مشکلات به وجود آمده براي زائرين در دريافت ارز در بسياري از رسانه ها خبر ساز شده بود.
در اين بيانيه آمده است: در اين ميان، دولت که برخاسته از مکتب سرور آزادگان است و خود را خادم شيفتگان حسيني ميداند، از ماهها پيش و در قالب ستاد اربعين همه کوشش خويش را براي آمادهسازي بسترها و زيرساختهاي لازم جهت تشرف بيش از 2 ميليون زائر به سمت عتبات عاليات به عمل آورده است، اما متأسفانه معدودي از رسانههاي خاص و در رأس آنها برخي برنامههاي صدا و سيما در ميان تعجب همگان ضمن برقراري ارتباط «زنده» به جاي پخش برنامههاي معنوي و سخنان کارشناسان فرهنگي- مذهبي، آنتن را در اختيار افراد سياسي و کينهتوز قرار داد و آنان نيز کوشيدند با برجسته کردن نارواي برخي حاشيهها، خدمترساني خادمان اباعبدالله الحسين (ع) به زائران را مخدوش و مورد ترديد قرار دهند. در اين بيانيه آمده است: به عنوان نمونه، در يکي از اين برنامهها که توسط يکي از افراد شهره به مخالفت با دولت مديريت ميشود، کارشناس مدعي شد دولتمردان، بهره معنوي از سفره اربعين نبرده و صرفاً به سفرهداري ميپردازند. اين بيانيه همچنين مي گويد: اين بار نيز، برخي کاستيها در ارائه ارز به برخي زوار اربعين، دستاويزي شد تا اين جريان، تمام خدمات ارائه شده از سوي نهادهاي دولتي به زوار اربعين حسيني (ع) را ناديده بگيرند و اين گونه القا کنند که دولت نسبت به مراسم پرشکوه اربعين بي تفاوت است.
در بيانيه دبيرخانه شوراي اطلاعرساني دولت آمده: اين هياهوي جريان مخالف دولت درحالي صورت گرفته است که تنها ساعاتي در ارائه خدمات بانکي و تخصيص ارز به زائران محترم آن هم به دلايل مختلف اعم از نامساعد بودن شرايط آب و هوايي و طوفان صورت گرفته در منطقه مرزي، زيرساختهاي ضعيف، قطعي برق و اينترنت کشور عراق و همچنين عدم تأمين ساختمان مناسب براي ايجاد باجه ارائه خدمات بانکي از سوي مسئولان عراقي، اخلال ايجاد شد که در ساعات وقفه و براي تسهيل ارائه خدمات مربوطه، مجبور به استفاده از ساختمانهاي نامناسب شد که با تلاش مستمر و رايزنيهاي صورت گرفته ساعاتي پس از وقفه، مشکلات و موانع مرتفع و پس از آن ارائه خدمات به نحو شايسته صورت گرفت. شوراي اطلاعرساني دولت ابراز اميدواري کرده است مديران سازمان صدا و سيما، حرمت مراسم معنوي باشکوهي همچون اربعين سيد و سالار شهيدان را پاس دارند و اجازه ندهند رسانه ملي به تريبون و ابزار تسويه حسابهاي سياسي و شخصي برخي افراد تبديل شود و نپذيرند منافع ملي، مصالح انقلاب اسلامي و نيز اعتبار اعتقادات مذهبي، فداي اهداف جريانها و افراد تندرو سياسي شود.
رنجبران پاسخ داد
بعد از اين بيانيه، محمد حسين رنجبران، مدير کل روابط عمومي صدا و سيما با باشگاه خبرنگاران گفتگو کرد و گفت: توصيه ميکنيم دبيرخانه شوراي اطلاع رساني دولت به جاي روشهاي سلبي با جهت گيريهاي سياسي مثل صدور بيانيههاي متعدد و پشت سرهم به معرفي خدمات دولت به صورت ملموس بپردازد که همواره مورد تاکيد رييس جمهور محترم بوده است.
او ادامه داده: در ديداري که چندي پيش با شوراي معاونان سازمان با آقاي رئيس جمهوري داشتيم، آقاي دکتر روحاني به ضعف روابط عموميهاي دولت در بيان خدمات صورت گرفته اذعان داشت و خواستار بازنگري روشي آنها شد و الان با گذشت چند ماه ما شاهد هستيم که چقدر صحبتهاي آقاي رئيس جمهوري دقيق است و اين ضعف دارد به دولت لطمه ميزند.
رنجبران گفته: شوراي اطلاع رساني دولت بدليل اين ضعف مفرط هرچند وقت يکبار با صدور بيانيههايي ناشيانه فرافکني ميکند. مردم به خوبي ميدانند که رسانه ملي چه نقش ويژهاي در شکل گيري حرکت عظيم اربعين حسيني داشته و خدمات همه دستگاهها چه دولتي و چه غيره را لحظه به لحظه در راديو و تلويزيون منعکس کرده است.
دولت خطاب به صدا و سيما: نظرسنجي معتبر بگذاريد
بعد از اين اظهارات رنجبران مجري مشهور اصولگرا، دولت بيانيه ديگري منتشر کرد. در اين بيانيه آمده: مخاطب انتقاد دبيرخانه شوراي اطلاعرساني دولت، نه کليت صدا و سيما بلکه تهيهکنندگان و مجريان چند برنامه مشخص و شناسنامهدار بود که با پشتيباني مالي افرادي خاص توليد ميشود و وابستگي آشکاري به يک طيف فکري معين دارند و با وجود رهنمودهاي مکرر مقام معظم رهبري در زمينه ضرورت پرهيز از سياهنمايي و نيز دستور مقامات ارشد سازمان براي تعامل سازنده با دولت؛ همچنان ساز ناکوک خود را مينوازند.
اين بيانيه ضمن تکذيب نقل قول از رئيس جمهوري درباره ناکارآمدي روابط عموميهاي دولت که از سوي مديرکل روابط عمومي صدا و سيما بيان شد، اضافه مي کند: سواي دروغ بودن اين نقل قول، روابط عموميهاي دولت براي تحقق کامل ظرفيتهاي خود با مشکلات عديدهاي دست و پنجه نرم ميکنند که يکي از آنها، صدا و سيماست که برخلاف وظايف قانوني و اخلاقي خود به مثابه «رسانه ملي»، نه فقط اطلاعرساني خدمات دولت را به حاشيه برنامههاي خود رانده است بلکه بخشي از توليدات خود را به سياهنمايي و تخريب پي در پي اقدامات قوه مجريه اختصاص داده و موجب شده وقت و انرژي زيادي از روابط عمومي دستگاههاي اجرايي، صرف زدودن آثار منفي اتهامات و دروغسازيهاي نارواي صدا و سيما شود.
شوراي هماهنگي روابط عموميهاي دستگاههاي اجرايي مي گويد: تأکيد بر ادعاي «درخواست يا مطالبات مردم»، ترفند نخنماي صدا و سيما براي دفاع از برنامههاي توليد شده از سوي جريان سياسي مطرود مردم و استتار اقدامات اقليتي غريبه با اراده ملي است که در موضعگيري اخير روابط عمومي سازمان در قبال بيانيه انتقادي شوراي اطلاعرساني دولت هم تکرار شده است. همين جا براي تعيين تکليف هميشگي اين ادعا، به مسئولان صدا و سيما پيشنهاد ميکنيم اگر جسارت روبهرو شدن با واقعيت را دارند، ضمن پرهيز از ارجاع به «نظرسازي»هاي سفارشي، ميزان همراهي و همسويي صدا و سيما با مخالفان دولت را طي سالهاي فعاليت دولت يازدهم و دوازدهم در معرض «نظرسنجي» يک نهاد معتبر و بي طرف قرار گيرد.
انتقاد تند نايب رئيس مجلس به صدا و سيما
علي مطهري، نايب رئيس مجلس شوراي اسلامي نيز در نقد عملکرد صدا و سيما يادداشتي در کانال خود منتشر کرده است. او نوشته: از فضائل برنامه ثريا در شبکه 1 سيما شنيده بودم اما نديده بودم تا اينکه چند روز پيش به طور اتفاقي اين برنامه را ديدم و دريافتم هر آنچه درباره آن ميگويند صحيح است. در آن برنامه دو مهمان و يک مجري هر سه بر اشتباه بودن مذاکرات و توافق برجام پاي ميفشردند و اين که نظام هرچه زودتر بايد پاي خود را از اين منجلاب بيرون بکشد و چون ميديدند که ترکش اين تير به مقام رهبري نيز ميخورد هرچند دقيقه يک بار هم ميگفتند البته مقام ايشان که نميتواند دائم وارد مسائل شود و تعيين تکليف کند و بدينوسيله تقصير را به گردن دولتيها ميانداختند. معلوم نيست صدا و سيما کي ميخواهد از اين حالت يکطرفه بودن خارج شود و حرف طرف مقابل را هم پخش کند تا مردم بفهمند مذاکره و توافق برجام که از ابتدا تا انتهاي آن با نظر رهبري انجام شد اشتباه نبود بلکه اشتباه بعد از توافق انجام شد که بخشي از نظام به خاطر جنگ قدرت و احياناً منافع اقتصادي مصمم به اجرا نشدن برجام بود تا مبادا به نفع رقيب سياسياش تمام شود. اگر کل نظام يکپارچه و متحد بود و از مواهب برجام مانند سرمايهگذاري شرکتهاي خارجي استفاده ميکرد ترامپ هم نميتوانست به آساني از آن خارج شود. با همه اين احوال، همين برجام موجود امروز اروپا و بلکه اکثر کشورهاي جهان را در مقابل آمريکا قرار داده و آمريکا را منزوي کرده است و از طرفي کشورها به فکر کنار گذاشتن دلار در مبادلات تجاري خود افتادهاند. اما با شناختي که از طرز فکر آقاي دکتر علي عسگري رئيس سازمان صدا و سيما دارم بعيد ميدانم که ايشان از اين گونه برنامهها رضايت داشته باشد و به احتمال قريب به يقين برنامههايي مثل ثريا از جاهايي بر او تحميل ميشود.
مديران صدا و سيما در جاي ديگري تعيين مي شوند
علي رغم واکنشها و انتقاد از دو قوه به صدا و سيما عده اي معتقدند اين رئيس رسانه اصطلاحا ملي خيلي توانايي تغيير رويکرد ندارد. انتصابات اين سازمان در دوره عليعسگري در کانون توجهات قرار گرفت؛ انتصاباتي که به باور بسياري افراد عرصه را براي مديران اصولگرا اما ميانه روي صدا و سيما نيز تنگ کرده است. با اين وجود اين اعتقاد در بين برخي تحليلگران وجود دارد که انتصابات و خط مشي سياسي سازمان در جاي ديگري تعيين ميشود. محمد مهاجري روزنامه نگار اصولگرا در گفتگويي با روزنامه اعتماد از وجود دستگاههاي قدرتمندي سخن مي گويد که آدمهاي خود را به صدا و سيما تحميل ميکنند. به عقيده او شناختن اين اين دستگا هها خيلي کار سختي نيست. او گفته: اين عليعسگري نيست که مديران را منصوب ميکند. او به عنوان رييس سازمان بر آن تسلط و اتوريته ندارد بنابراين هر کسي که وارد اين سيستم شود، خراب خواهد شد. هر فرد مستقل و متعهد و کاربلد هم در اين سيستم تخريب ميشود.
رئيس صدا و سيما نميتواند درباره رنجبران يا خبر ۲۰:۳۰ تصميم گيري کند
عبدالله ناصري، فعال سياسي اصلاحطلب نيز در اين باره به فرارو ميگويد: به جز دوره آقاي لاريجاني آن هم به خاطر توانمندي، نفوذ شخصي و اعتباري که در نزد کانون هاي تصميم گيري قدرت داشت، در دوره هاي بعد حوزه هاي سياسي و کانون هاي اصلي خبر خارج از اراده معاونت سياسي يا شخص رئيس سازمان بود. بين آقاي لاريجاني و روساي بعدي فاصله معناداري وجود دارد. هرچند که بخش قابل توجهي از ساختار کنوني در دوره علي لاريجاني شکل گرفت. البته خود روساي سازمان هم از نظر فکري کاملا با مواضع سياسي موجود همراه و هم عقيده هستند. اما امروز در توان آقاي عليعسگري نيست که درباره آقاي رنجبران، خبر 20:30 و يا بعضي ديگر از کارهاي سازمان تصميمگيري کند. اخبار 20:30 فقط يک بخش خبري نيست بلکه اکنون نهادي است که گفتمان خاصي را در حوزه خبري صدا و سيما دنبال مي کند. موقع تاسيس هم نيروهايي خارج از سازمان، آن را شکل داده اند. ممکن است چند کارمند صدا و سيما در آن فعال باشند اما چارچوبهاي گفتماني آن کاملا توسط افراد ديگر و کانون هاي ديگر تعريف شده است.
بازار