صبح نو/ متن پیش رو در صبح نو منتشر شده و انتشار آن در آخرین خبر به معنای تایید تمام یا بخشی از آن نیست

همان آذرماه که دولت لایحه بودجه سال 99 کل کشور را به مجلس شورای اسلامی فرستاد کارشناسان اقتصادی، مرکز پژوهش‌های مجلس و دیوان محاسبات نسبت به این لایحه هشدار داده و گفتند لازم است تا لایحه بودجه با توجه به شرایط کشور مورد بازنگری دقیق قرار‌گیرد. با وجود این اخطارها اما بودجه در کمیسیون تلفیق تصویب شد. اما نمایندگان بعد از تعطیلات انتخاباتی به این لایحه رای منفی دادند. حال با فرصت اندکی که مجلس دهم دارد آیا می تواند دخل و خرج سال آینده کشور را علمی و براساس شرایط و نیاز جامعه ببندد یا براساس «جبر» در ایام باقیمانده بودجه ای بدون پشتوانه منطقی و تغییرات ساختاری تصویب خواهد کرد.


بررسی کلیات لایحه بودجه سال 99 کل کشور روز یکشنبه در دستور کار مجلس قرار داشت اما پس از اظهار نظر مخالفان و موافقان کلیات این لایحه، وکلای ملت از مجموع 191 نماینده حاضر در صحن علنی قوه مقننه با 67 رأی موافق 114 رأی مخالف و سه رأی ممتنع با کلیات این لایحه مخالفت کردند. بعد از عدم رای نمایندگان به بودجه 99، گفته شد که دولت باید لایحه جدیدی به مجلس ارائه دهد و از آنجایی که عمر مجلس دهم رو به اتمام است، لایحه بودجه سال آتی در مجلس یازدهم بررسی خواهد شد و مجلس فعلی بودجه چند دوازدهم تصویب می کند.
اما روز گذشته در جلسه غیرعلنی مجلس نمایندگان تصمیم دیگری گرفتند. تصمیمی که شاید تحت تاثیر گفته‌های نوبخت، رئیس سازمان برنامه و بودجه گرفته شده باشد. رئیس سازمان برنامه و بودجه گفته بود رد لایحه بودجه ۹۹ خدمت به کشور و مردم نیست و حتی مجلس دهم را در مظان اتهام قرار می‌دهد. او گفته بود «اینکه بودجه به مجلس آینده موکول شود، یعنی این مجلس صغیر و مجلس آینده کبیر است! من نمی گویم که مجلس می‌خواهد از بعضی‌ها انتقام بگیرد، اما بدانید خدمات این مجلس در تاریخ ثبت می‌شود. شما باز هم می‌توانید رأی بیاورید و به مجلس راه یابید، نگران چه هستید.» این سخنان نوبخت به طور تلویحی بیانگر این موضوع است که برخی نمایندگان به دلیل رای نیاوردن دیگر انگیزه کار کردن ندارند و نمی‌خواهند وقت خود را برای تصویب بودجه بگذارند.
حال در جلسه غیر علنی روز گذشته، نمایندگان تصمیم جدیدی برای بودجه 99 گرفتند. علی لاریجانی، رئیس مجلس در صحن علنی در توضیح نتایج جلسه غیر علنی نمایندگان گفت: در این جلسه با نمایندگان درباره اینکه چگونه می‌توان بودجه سال آینده را اصلاح کرد، بحث و تبادل نظر صورت گرفت و بررسی کردیم که راهکار آئین‌نامه‌ای برای بررسی لایحه بودجه چیست. وی افزود: بر اساس تبصره ۳ ماده ۱۸۲  آئین نامه داخلی مجلس اگر کمیسیون تلفیق گزارش بودجه را رد کند و سپس مجلس هم آن را رد کند، این لایحه باید به دولت باز گردد و دولت باید لایحه جدیدی ارائه دهد اما در حالتی که کمیسیون آن را تأیید کرده و مجلس آن را رد کرده است، سکوت آئین‌نامه‌ای وجود دارد. لذا بر اساس بررسی‌هایی که ما در هیئت رئیسه مجلس انجام دادیم، به این نتیجه رسیدیم که کمیسیون تلفیق از این ساعت تشکیل جلسه دهد و لایحه بودجه ۹۹ را بررسی و اصلاح کند. لاریجانی بیان کرد: بر این اساس و مطابق با قانون برنامه، این لایحه بودجه که در مجلس رد شده است، به کمیسیون تلفیق برمی گردد تا در آنجا اصلاح شود و گزارش اصلاح شده به مجلس شورای اسلامی تقدیم می‌شود.

اما در این میان فردین فرمند، نماینده مردم میانه با انتقاد از مدیریت لاریجانی و این تصمیم مجلس گفت: جلسه به حد نصاب لازم برای به رسمیت یافتن نرسیده بود. برای آنکه جلسات علنی مجلس رسمیت پیدا کند باید حداقل 191 نماینده در صحن حضور داشته باشند. این در حالی است که متاسفانه خیال نمایندگان از آینده راحت است که یا رای نیاورده‌اند یا اینکه رای آورده و مشغول جشن و شادی هستند. فرمند به فارس گفت: متاسفانه مدیریت آقای لاریجانی همگان را خسته کرده است و هر طور دلش بخواهد رفتار می‌کند و هر طور دلش بخواهد آئین‌نامه را اجرا می‌کند و هر طور دلش بخواهد رای می‌دهد. وی افزود: در جلسه غیرعلنی مجلس نمایندگانی که از نظر فکری نزدیک آقای لاریجانی بودند فرصت بیان نظرات خود را درباره بودجه پیدا کردند. این در حالی است که وقتی تعدادی از نمایندگان برای بیان نظرات خود در خصوص معایب بودجه ثبت نام کرده بودند و وقتی قرعه کشی شد نتیجه قرعه‌کشی را رعایت نکردند در حالی که تعداد زیادی از نمایندگان درباره وضعیت آینده بودجه و لزوم اصلاحات آن طبق آئین‌نامه داخلی مجلس حرف داشتند که بزند. نماینده مردم میانه در مجلس گفت: آقای لاریجانی در جلسه غیرعلنی نسبت به نتایج قرعه کشی بی‌تفاوت بوده و به آن اهمیت نداد و اعلام کرد باید رای استمزاجی بگیریم د ر حالی که این رای معنا ندارد چرا که باید چندتن از نمایندگان منتقد صحبت می‌کردند و سپس درباره رای استمزاجی اقدام می‌شد. وی تاکید کرد: نمایندگان مجلس روز گذشته با رای قاطع کلیات بودجه 99 را رد کردند ولی آقای لاریجانی این رای را قبول ندارد.

در همین زمینه گفت‌وگویی داشتیم با امیرحسین قاضی‌زاده، عضو هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی که جزئیات تصمیم جلسه هیئت رئیسه برای بودجه سال ۹۹ را تشریح کرد.
آقای لاریجانی، رئیس مجلس درباره رد شدن کلیات بودجه از سوی نمایندگان اعلام کرد که «اگر کمیسیون تلفیق بودجه را تایید اما مجلس آن را رد کند، سکوت آیین نامه ای وجود دارد». مراد از این صحبت چیست؟
سکوت آیین نامه ای از این جهت وجود دارد که آیا باید بودجه را به دولت بازگردانیم یا به کمیسیون تلفیق تا گزارش جدیدی از این کمیسیون دریافت شود. بر اساس جمع بندی که در هیئت رئیسه داشتیم، تصمیم گرفته شد که بودجه به دولت بازگردانده شود. منتهی مشاوران حقوقی آقای لاریجانی به ایشان گفتند که به جای بازگرداندن بودجه به دولت، امکان بازگرداندن بودجه به کمیسیون تلفیق و گرفتن گزارش از آن هم وجود دارد. امروز صبح (سه شنبه 6 اسفند) این موضوع (بازگرداندن یا بازنگرداندن بودجه به تلفیق و دریافت گزارش مجدد از آن) با دوستان مان در مجلس در‌میان گذاشته و بعد هم یک رای استمزاجی (رای نمایندگان درباره یک موضوع یا مساله که آیین نامه مجلس درباره آن مساله سکوت کرده است) گرفته شد و تصمیم نهایی بر این شد که بودجه بار دیگر به کمیسیون تلفیق ارجاع داده شده تا این کمیسیون گزارش تازه ای را به صحن مجلس ارائه کند.

اینکه بودجه به دولت بازگردانده نشد، به دلیل طولانی‌نشدن فرایندهای حقوقی مربوطه بود؟
بله.

اگر احیانا قرار بود گزارش کمیسیون تلفیق در صحن رد شود، چرا در همان کمیسیون بیشتر روی بودجه چکش کاری حقوقی صورت نگرفت؟
خب اعضای کمیسیون تلفیق 50 نفرند اما صحن بیشتر از 200 نفر. ممکن است یک مساله ای در میان 50 نفر رای بیاورد اما در میان 200 نفره رای نیاورد.

اینکه گفته می‌شود نمایندگان سر لج بازی با آقای نوبخت، رئیس سازمان برنامه و بودجه، بودجه را رد کرده اند، چه قدر صحت دارد؟
واقعا اینطور نبود. یعنی نمایندگان مخالف از سر لج و لج بازی با آقای نوبخت، این کار را نکردند. ایرادات جدی به بودجه وارد است و اولین بار هم نیست که بودجه رای نمی آورد یعنی اتفاق خیلی شاذی رخ نداده است.

عمده ترین دلیلی که نمایندگان برای ردکردن کلیات بودجه به آن متوسل شدند، چه بود؟
عمدتا به خاطر عدم درآمدهای واقعی بود؛ یعنی چون درآمدها واقعی نبود و در برابرش هزینه گذاشته شده بود، نمایندگان محالفت کردند. بودجه ای که کسری بودجه دارد، تورم زا خواهد بود چون باعث استقراض دولت از بانک مرکزی می‌شود.

برخی اقوال حکایت از آن دارد که نمایندگان چون نمی خواستند در شرایط کنونی به زحمت بیفتند و در نظر داشتند تا تصویب بودجه را به گردن مجلس بعدی بیاندازند، کلیات بودجه را رد کردند. نظر شما چیست؟
طبق آیین نامه موجود مجلس، انداختن تصویب بودجه سال 99 به گردن مجلس بعدی، غیرممکن است مگر اینکه بخواهد اصلاح شود. این آیین نامه موجود، حداکثر سه-دوازدهم را اجازه می دهد و باز هم همین مجلس کنونی باید بودجه سال 99 را تصویب کند.

فکر می کنید گزارش جدید کمیسیون تلفیق چقدر طول خواهد کشید؟
امیدواریم دو،سه روزه جمع کنند تا ما بتوانیم از روز یکشنبه هفته بعد وارد بررسی شویم.

فکر می‌کنید تصویب بودجه سال 99 تا پایان سال اتفاق بیفتد یا اینکه کار به سه-دوازدهم می‌کشد؟
باید ببینیم آیا کلیات بودجه مجددا رای خواهد آورد یا نه.




ما را در کانال «آخرین خبر» دنبال کنید