چاله پرناشدنی اختلاف میان «کارگزاران» و «اتحاد ملت»

چاله پرنا‌شدني عمل‌گرايي و آرمان‌گرايي در جبهه اصلاحات انتخابات مجلس يازدهم در تاريخ دوم اسفند 98 صحنه‌اي ديگر از اختلافات ظاهرا پرنا‌شدني حزب کارگزاران سازندگي با بقيه اصلاح‌طلبان خاصه جريانِ تحريم‌طلبِ مستقر در شوراي‌عالي اصلاح‌طلبان از يک طرف و حزب اتحاد ملت از طرف ديگر را به منصه ظهور گذاشت. پس از انتقادهاي فزاينده اصلاح‌طلبان به روند احراز صلاحيت‌ها توسط شوراي نگهبان و از سويي آگاهي از بالابودن احتمال شکست در انتخابات مجلس يازدهم، شوراي‌عالي اصلاح‌طلبان در اطلاعيه‌اي اعلام کرد که قصدي براي ارائه ليست ندارد. کارگزاراني‌ها اما مسير هميشگي خود يعني عمل‌گرايي و کنش بر مبناي امکانات موجود را در پيش ‌گرفتند و برخلاف تقريبا قاطبه طيف‌هاي اصلاح‌طلبي که مدافع سياست تحريم بودند، ليستي تحت عنوان «ياران هاشمي» منتشر ‌کردند و برخي از آنها نظير حسين مرعشي حتي مدعي ‌شدند که رييس دولت اصلاحات نيز از اين ليست حمايت کرده است. عدم‌توفيق اصلاح‌طلبان در انتخابات مجلس يازدهم، شرايط را فراهم کرد تا حزب کارگزاران سازندگي خود را براي نکوهش و سرکوفت زدن به عارف و شوراي‌عالي و خط تحريم انتخابات، محق ببيند و بر همين اساس، سياست تحريمي آنها را دليل اصلي اين ناکامي جلوه بدهد. در يکي از آخرين اظهارات، محمد قوچاني، سردبير روزنامه سازندگي و عضو شوراي مرکزي کارگزاران، در نوشته‌اي عارف را «تنديس سکوت» توصيف و به‌طور ويژه از سياست‌هاي او در راس فراکسيون اميد و شوراي‌عالي اصلاح‌طلبان انتقاد کرد. کرباسچي: عارف يا خاتمي، فرقي نمي‌کند علاوه بر قوچاني، غلامحسين کرباسچي، دبيرکل حزب کارگزاران سازندگي نيز چندي پيش در گفت‌وگويي با روزنامه «جهان صنعت» با رد اين نگرش که محمدرضا عارف چون در انتخابات رياست‌‌جمهوري 92 به نفع روحاني کنار رفته، پس بايد جواب ايثارش با رياست بر شوراي‌عالي اصلاح‌طلبان داده شود، گفت: «آقاي عارف اگر مي‌توانند در شوراي‌عالي اصلاحات، فراکسيون اميد يا هر جايي نقش برجسته ايفا کنند، بايد از او حمايت کنيم اما اگر در عمل ديديم که شخصيت اجرايي با توانايي برقرار‌کردن يک سازوکار فعال را ندارد، بايد تعارف را کنار بگذاريم. کار سياسي که رودربايستي ندارد. درباره بقيه بزرگان هم همين‌طور است.» کرباسچي البته علاوه بر عارف، خاتمي را نيز نواخت و با تاکيد بر اينکه سياست جاي رودربايستي نيست، خواست که رييس دولت اصلاحات نيز از رهبري جبهه اصلاحات کنار برود و شخص ديگري جايگزين او شود. او در بخشي از همان گفت‌وگو در پاسخ به اين سوال که «آيا منظور شما از بقيه بزرگان آقاي خاتمي است»، گفت: «حالا آقاي خاتمي يا هر کدام از رفقا. اگر به خاطر شخصيت‌هاي بزرگوار و خصلت‌هاي قابل تحسيني که دارند، به خاطر اينکه نمي‌توانند به هيچ‌کسي نه بگويند، نبايد تعارف داشته باشيم.» اظهارات کرباسچي مبني بر لزوم گذار از خاتمي البته تازگي ندارد. دبيرکل کارگزاران سازندگي سال گذشته نيز در اظهاراتي، ترديدهايي را نسبت به رهبري تشکيلاتي و جايگاه معنوي خاتمي ايجاد کرده بود؛ اظهاراتي که باعث شد برخي مانند صادق زيباکلام، کنشگر اصلاح‌طلب صراحتا اعلام کنند که کارگزاران از جبهه اصلاحات خروج کرده است. جلالي‌زاده: اظهارات کرباسچي مورد قبول اکثريت اصلاح‌‌طلبان نيست اظهارات کرباسچي که به‌طور رندانه‌اي لزوم کناره‌گيري خاتمي از جايگاه رهبري جبهه اصلاحات را مطرح کرده بود، مورد هجمه و حمله اصلاح‌طلبان منتقدِ مشي و منش قدرت‌گراي کارگزاران سازندگي قرار گرفت. مثلا جلال جلالي‌زاده، عضو حزب اتحاد ملت و نماينده مجلس ششم در گفت‌وگويي با دفاع از ليدري خاتمي در جبهه اصلاحات، گفت: «بدون شک اصلاحات بدون رييس‌جمهورش، هويتي ندارد و با آقاي خاتمي است که اين جنبش معنا و مفهوم پيدا مي‌کند؛ بنابراين اظهاراتي که بيان مي‌شود درباره کنار گذاشتن ايشان، غير‌قابل قبول است زيرا اين افراد نيز هويت خود را از اصلاح‌‌طلبي گرفته‌اند اما مطالبي را بيان مي‌کنند که مورد قبول اکثريت جريان اطلاح‌‌طلب نيست.» وي با تاکيد بر اينکه اين اظهارات [اظهارات کرباسچي] براي جبران شکست در انتخابات و سيگنال به جريان رقيب است که ما همچنان در صحنه هستيم، تاکيد کرد: «در حالي که شوراي عالي سياست‌گذاري به‌عنوان بالاترين رکن تصميم‌گير در جبهه اصلاحات تصميم بر اين گرفت که با توجه به شرايط موجود در انتخابات مجلس شرکت نکند و آن را تحريم کند، برخي احزاب با محوريت کارگزاران ليست‌هايي را بيرون دادند که از قبل شکست آن‌ها معلوم بود. بر همين مبنا، اصول‌گرايان مدعي هستند اطلاح‌‌طلبان در انتخابات شرکت ‌کردند و باختند و مسبب چنين چيزي نيز امثال آقاي کرباسچي هستند.» آذر منصوري خطاب به کرباسچي: حضور در قدرت به هر قيمت، چه آورده‌اي برايمان داشته است؟ آذر منصوري از چهره‌هاي نزديک به عارف و عضو پيشين حزب مشارکت [حزب اتحاد ملت فعلي[ نيز در واکنش به تاکيد اخير کرباسچي و حزب کارگزاران سازندگي مبني بر پوست‌اندازي اين جريان و عبور از خاتمي، گفت: «منتقدان آقاي خاتمي بايد بگويند اصرار بر حضور در قدرت به هر قيمتي چه آورده‌اي براي تقويت دموکراتيزاسيون در مناسبات حقيقي و حقوقي قدرت در کشور داشته و تا چه حد به مناقشات داخلي و خارجي ايران پايان داده است؟ به نظرم اينها مقدم بر مطرح‌کردن افراد براي انتخابات بعد است.» قوچاني: بدون حمايت کارگزاران سازندگي، خاتمي پيروز نمي‌شد در مقابل کارگزاراني‌ها حملات معارضان خود را بي‌پاسخ نگذاشتند. محمد قوچاني، سردبير روزنامه سازندگي و عضو شوراي مرکزي حزب کارگزاران روز گذشته دوشنبه در يادداشتي با عنوان «عبور از خاتمي يا دعوت از خاتمي» به نقد انديشه رقبا که اصلاح‌طلبي را منحصر به خاتمي مي‌دانند و نيز با اشاره به نقش بي‌بديل کارگزاران سازندگي در پيروزي چپ‌ها در انتخابات 76 نوشت: «کارگزاران سازندگي ايران به شهادت تاريخ اولين تشکيلاتي بود که به آقاي سيدمحمد خاتمي پيشنهاد بازگشت به سياست [پس از استعفا از وزارت و براي نامزدي در مجلس پنجم] را داد تا بر يأس و نااميدي اجتماعي در جناح چپ غلبه کند و باز به شهادت تاريخ [که بخشي از آن در خاطرات آقاي هاشمي از سال‌هاي ۷۵ و ۷۶ و نيز روايت‌هاي آقاي خاتمي از آن دوران آمده است] بدون حمايت کارگزاران امکان پيروزي در انتخابات رياست‌جمهوري دوم خرداد حداقل در سپهر سياسي کشور وجود نداشت.» قوچاني در بخش ديگري از اين ياددشت با انتقاد از مشي نژادپرستانه رقباي کارگزاران سازندگي که اصلاح‌طلبي را امري ذاتي و جوهري مي‌دانند، نوشت: «اگر به آرشيو روزنامه‌هاي سال ۱۳۷۶ رجوع کنيد، نام بوروکرات‌هايي مانند دکتر محمدرضا عارف را به راحتي مي‌توانيد در گمانه‌زني روزنامه‌نگاران از کابينه‌هاي آقايان خاتمي و ناطق‌نوري ببينيد؛ اما همان زمان رجالي سياسي مانند حسن روحاني و حسن حبيبي با وجود فاصله‌‌داشتن از جناح چپ با خودداري از نامزدي و عدم حمايت از رقيب سيدمحمد خاتمي نقش محوري در پيروزي اصلاحات داشتند و در مباني تئوريک اصلاحات [در توسعه، ديپلماسي، دموکراسي و…] به اصلاح‌‌طلبان نزديک‌تر بودند تا اصول‌گرايان. اصلاح‌‌طلبي ربطي به ژنتيک ندارد. اصلاح‌‌طلبي انتخابي استراتژيک در سياست‌ها، انديشه‌ها و کارکردهاست.» درگيري‌هايي که انتخابات 1400 را نشانه رفته است به نظر مي‌رسد تضادها ميان کارگزاران با بقيه طيف‌هاي اصلاح‌طلبي خصوصا حزب اتحاد ملت و عناصر فکري و عملياتي وابسته به آن، در يک‌سال منتهي به انتخابات رياست‌‌جمهوري ۱۴۰۰ به‌خصوص درباره تعيين نامزد نهايي اصلاحات، تداوم يابد. اخيرا مصطفي تاجزاده در توييتي در واکنش به اظهارات کرباسچي، نوشت: «حق آقاي کرباسچي است که در انتخابات 1400 هم شرکت کند و حتي به تبليغ آقاي لاريجاني! اما به اسم کارگزاران و نه به اسم اصلاح‌طلبان.» اين اظهارات با واکنش روزنامه سازندگي، ارگان حزب کارگزاران مواجه شد. اين روزنامه نوشت: «تاجزاده اين سخنان کرباسچي را به معناي حمايت او از علي لاريجاني تلقي کرد، بي‌آنکه بگويد چه کسي او را در مقامي قرار داده که براي اصلاح‌طلبان تصميم بگيرد.» در نهايت بايد ديد که مشي عمل‌گرايي کارگزاران [اصلاحات از بالا و با حضور در قدرت] با مشي آرمان‌گرايي عمده اصلاح ‌طلبان [اصلاحات از پايين و بدون حضور در قدرت] در يک جوي خواهد رفت يا بايد شاهد جنجال‌هاي تازه‌تري در آينده باشيم. #باهم_شکستش_مي‌دهيم ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد

---

بازار

---