اعتماد/ متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست

«اولا واقعا باید خون گریست بر جامعه اسلامی که حتی احتمال کسی مثل بنده در او مطرح شود. من نمی‌خواهم درمورد آن صحبت کنم. مساله اشکال فنی و اساسی دارد. قبلا خدمت آقای هاشمی هم گفتم. یکی دو هفته قبل از اینکه موضوع مطرح بود، گفته‌ام که من قاطعا چنین چیزی را قبول نخواهم کرد غیر از اینکه خود من حقیقتا لایق این مقام نیستم، خود بنده می‌دانم شاید آقایان هم می‌دانید اصلا به‌لحاظ فنی اشکال پیدا می‌کند، این قضیه رهبری. رهبری صوری خواهد بود، نه رهبری واقعی. من نه به‌لحاظ قانون اساسی و نه به‌لحاظ شرعی برای بسیاری از آقایان حرفم حجیت حرف رهبر را ندارد؛ این چه رهبری خواهد بود؟ قانون اساسی که می‌گوید مرجع یا شأنی یا فعلی. از لحاظ حجیت هم حجیت قول رهبر در صورتی است که آن کسی که می‌خواهد به آن عمل کند آن را فقیه و صاحب نظر در امور دین بداند الان در همین جلسه بعضی از آقایان صحبت کردند و تصریح کردند که بنده صاحب نظر نیستم. همین آقای آذری که از من اسم آوردند بنده اگر حکم کنم ایشان قبول خواهند کرد؟ قطعا نمی‌کنند...» این جملات بخش‌هایی از اظهارات آیت‌الله خامنه‌ای است، زمانی که جمع «خبرگان رهبری» گردهم آمدند تا کمتر از ۲۴ ساعت پس از رحلت بنیانگذار انقلاب، رهبری دیگر انتخاب کنند.

پس از این سخنان که ویدیوی آن برای نخستین‌بار دی ماه ۹۶ منتشر شد، صحبت‌ها و زمزمه‌هایی از صحن این مجلس شنیده می‌شود که «ما نمی‌خواهیم از شما تقلید کنیم و بحث رهبری موقت است؛ بنابراین مجتهد نبودن اشکالی ندارد» بحث درمورد مجتهد نبودن آیت‌الله خامنه‌ای و فرآیند اصلاح و تصویب قانون اساسی بالا می‌گیرد تا اینکه آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی با بیان روایتی کار را پایان می‌دهد. او خاطره‌ای از نشستی روایت می‌کند که در آن «سران قوا، نخست‌وزیر، احمد آقا خمینی و امام» در بحبوحه برکناری آیت‌الله منتظری از قائم‌مقامی برگزار می‌شود و اعضا اصرار می‌کنند که با این کار در انتخاب رهبری آینده دچار مشکل خواهیم شد و با در نظر گرفتن شرط مرجعیت فردی را نداریم که در جامعه نیز مطرح باشد. هاشمی‌رفسنجانی می‌گوید که حضرت امام می‌گویند «چرا نداریم؟ همین آقای خامنه‌ای!» این گفته در دیدار دو نفره امام و آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی بار دیگر تکرار می‌شود و امام، دیگربار آیت‌الله خامنه‌ای را «شایسته رهبری» توصیف می‌کنند. برای بار سوم هم احمدآقا خمینی در جمع چند نفره نقل می‌کند که امام آیت‌الله خامنه‌ای را هنگامی «آبرویی برای انقلاب» توصیف می‌کنند که شایسته رهبری است. این روایات، کار را تمام و هاشمی‌رفسنجانی نقش تاریخی خود که بارها روایت شده است، ایفا می‌کند. ۶۸ نفر برای رهبری آیت‌الله خامنه‌ای قیام می‌کنند، ۶ نفر با رای مخالف یا ممتنع بر صندلی خود باقی می‌مانند و ۶ نفر هم در این رای‌گیری تاریخی غایب هستند. درنهایت بعدازظهر چهاردهمین روز از خردادماه ۶۸ آیت‌الله خامنه‌ای دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران می‌شود.

شما رهبر بشوید
«صدایی که تا لحظاتی دیگر می‌شنوید برای اولین‌بار منتشر می‌شود» آغاز نماهنگی با عنوان «شما رهبر بشوید» است که ازسوی سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای منتشر کرده است. این فایل صوتی، حاوی سخنانی است که آیت‌الله خامنه‌ای در یک محفل خصوصی، از دیدار محرمانه با حضرت امام خمینی در سال آخر عمر امام بیان می‌کند؛ جایی که امام برای نخستین‌بار در حضور سران قوا به ایشان می‌گویند «شما رهبر بشوید.» حضرت امام خمینی(ره) در مهرماه ۶۷، یعنی قریب به 6 ماه مانده به رویدادهای فروردین‌ماه ۶۸ که به عزل آیت‌الله منتظری از رهبری آینده نظام و انقلاب انجامید؛ در جلسه‌ای با آیت‌الله خامنه‌ای، هاشمی‌رفسنجانی، موسوی اردبیلی، میرحسین موسوی به عنوان سران قوا و نخست‌وزیر و حاج سیداحمد خمینی، ضمن تأکید مجدد برکنار گذاشتن آیت‌الله منتظری، رهبری آیت‌الله خامنه‌ای را پیشنهاد داده و گفته‌بودند: «در یک جلسه دیگر باز ایشان [عدم صلاحیت آیت‌الله منتظری برای رهبری آینده] را مطرح کردند. من به ایشان گفتم: «آقا! ما در این مجموعه دوستان کس دیگری غیر از ایشان نداریم.»؛ ایشان گفتند: «نه، این‌جور نیست! شما رهبر بشوید.»؛ همین‌جور؛ «شما رهبر بشوید.»؛ من اصلا این حرف را جدی نگرفتم؛ واقعا جدی نگرفتم، هیچ؛ همین‌طور سکوت کردم و نگاه کردم. جلسه هم سکوت شد، چند لحظه‌ای گذشت. من روبروی امام نشسته بودم، حاج احمد آقا این‌طرف من نشسته بود.

ایشان [خطاب به من] گفت: «بله، چطور شما می‌گویید کسی نیست؟ شما هستید، آقای موسوی اردبیلی هست.»؛ دوباره امام گفت: «نخیر، ایشان رهبر بشوند.»؛ شاید هم اسم آوردند و مشخّص کردند آقای خامنه‌ای. در جلسه حالت خاصی هم تاحدودی پیش آمد، ولی من این را که ممکن است این در ذهن امام باشد واقعا جدی نگرفتم. [با خود] گفتم حالا به عنوان مثال گفتند شما رهبر باشید. اصلا یادم نماند. بعد از چند روز بنا بود همه رفقا در دفتر من جمع بشوند. آقای هاشمی چند دقیقه‌ای زودتر آمده بود. به من گفت: «فلانی! نظر شما راجع به آن مطلبی که امام گفتند چیست؟»؛ من اصلا یادم نیامد که ایشان چه می‌گوید. گفتم: «کدام مطلب؟»؛ گفت: «اینکه گفتند شما رهبر باشید»؛ گفتم: «هیچی!»؛ گفت: «نه، امام بی‌فکر قبلی این حرف را نمی‌زند. این حرف همین‌طوری از دهان امام نپرید. این را با فکر قبلی می‌گوید.»؛ گفتم: «من نمی‌دانم. من نمی‌دانم.»؛ چند ماه بعد ‌در اتاق آقای هاشمی جلسه‌ای با ایشان داشتیم. باز همین صحبت پیش آمد. گفتم: «آقای هاشمی! بدان اگر چنین چیزی برای من پیش بیاید قطعا و یقینا آن را قبول نخواهم کرد. این را مطمئن باشید.»؛ واقعا هم بنایم بر همین بود و اصلا احتمال هم نمی‌دادم که قضیه به این شکل مطرح بشود. البته اندکی قبل از فوت امام -‌ همان روز و شب- صحبت شورای رهبری جدی شد. افرادی هم که جمع شده بودند، اسم من را به عنوان یک فرد می‌آوردند اما به این شکلی که بعدا پیش آمد اصلا به ذهن ما خطور نمی‌کرد.» همچنین فیلم دیده‌نشده‌ای از روایت آیت‌الله خامنه‌ای از لحظات رای‌گیری مجلس خبرگان برای انتخاب ایشان به عنوان رهبر انقلاب در صفحه مجازی منتسب به ایشان منتشر شده است. این روایت 5 سال بعد از رهبرشدن آیت‌الله خامنه‌ای بیان شده ولی تاکنون منتشر نشده بود. این روایت که قریب به ۵ دقیقه از بخشی از سخنرانی آیت‌الله خامنه‌ای است که با صحبت‌های آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در جلسه معروف مجلس خبرگان ترکیب شده است. آیت‌الله خامنه‌ای تاکید دارد که با این پیشنهاد مخالفت جدی کرده است اما در نهایت در این ویدیو می‌گوید که برای پذیرفتن این مقام «چاره‌ای» نداشته است «چراکه به گفته این افرادی که من به آنها اطمینان دارم این واجب، متعین شده است در من یعنی اگر من این‌بار را برندارم این‌بار زمین خواهد ماند اینجا گفتم قبول؛ حالا که این‌بار را بر دوش من گذاشتند همانطور که خدای متعال توصیه فرموده به پیغمبرانش با قوت خواهم گرفت.»

خرده‌روایات از رهبری جدید
همزمان با سالروز رهبری آیت‌الله خامنه‌ای، پایگاه حفظ و نشر آثار ایشان گفت‌وگویی با آیت‌الله محمد محمدی ری‌شهری درمورد چرایی برکناری آیت‌الله منتظری و رهبری آیت‌الله خامنه‌ای توضیح داده است. البته در خلال گفت‌وگوی این عضو مجلس خبرگان رهبری دوره پنجم چیزی بیش از آنچه آیت‌الله هاشمی در جلسه روز چهاردهم خرداد نقل کرده، آمده است. ری‌شهری در بخشی از این مصاحبه نقل‌قولی از زهرا مصطفوی دختر امام در سال ۷۶ را بازگو کرده و به نقل از او گفته است که «من مدت‌ها قبل از برکناری قائم‌مقام رهبری، شخصا از محضر امام رحمه‌الله درباره رهبری پرسیدم و ایشان از آیت‌الله خامنه‌ای نام بردند» و همه خانواده امام این موضوع را می‌دانستند. ری‌شهری همچنین معتقد است که امام در نامه ششم فروردین‌ماه ۶۸ به آیت‌الله منتظری زمینه‌سازی لازم برای رهبری آیت‌الله خامنه‌ای را انجام داده‌اند.
همچنین آیت‌الله احمد جنتی، رییس مجلس خبرگان رهبری و دبیر شورای نگهبان نیز که در برنامه تلویزیونی «بنیانگذار» حضور یافت و درمورد رهبری آیت‌الله خامنه‌ای و دوران پس از رحلت امام صحبت کرد. جالب اینکه این برنامه جز مواردی است که آیت‌الله جنتی با آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی هم‌نظر بود. او در بخشی از این برنامه تلویزیونی از نقش آیت‌الله هاشمی در جلسه روز چهاردهم خرداد مجلس خبرگان گفت «آقای هاشمی را خداوند رحمت کند؛ جمله‌ای از امام(ره) بیان کرد و مشکل را حل کرد که نظر امام(ره) همین بود که بعد از خود ایشان آیت‌الله خامنه‌ای می‌تواند جای ایشان باشد؛ می‌تواند همین طور اداره کند. همین سخن کار خودش را کرد. برخی در عین حال که تردید داشتند، چون بیان امام(ره) مطرح شد، جرات نمی‌کردند در مقابل حرف امام(ره) حرفی بزنند و کسی هم نداشتند که معرفی کنند.» علاوه بر این روح‌الله حسینیان، رییس مرکز اسناد انقلاب اسلامی در تازه‌ترین گفت‌وگویش به پرسش‌هایی درمورد شیوه انتخاب رهبری پاسخ داده و معتقد است این شیوه «مردمی‌ترین شیوه» است؛ چرا که «خبرگان توسط رای مستقیم مردم انتخاب می‌شوند.»

روایت مکتوب
همزمان با سالروز رهبری آیت‌الله خامنه‌ای پایگاه انتشار آثار ایشان از کتاب «روایت رهبری» رونمایی کرد که به قلم سیدیاسر جبراییلی نوشته شده است. رسمی و قانونی شدن رهبری امام خمینی با برگزاری همه‌پرسی، تعیین زودهنگام آیت‌الله منتظری به عنوان قائم مقام و سپس عزل وی ازسوی مجلس خبرگان رهبری و درنهایت تعیین آیت‌الله خامنه‌ای به عنوان دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران مباحثی است که در این کتاب به آن پرداخته و گفته شده است، روایات ناگفته‌ای از همه این وقایع در آن منتشر شده است. انتشار مذاکرات جلسه سران قوا و مرحوم حاج احمد خمینی در مهرماه ۶۷ بخشی از این ناگفته‌ها است که دیروز ازسوی رسانه‌های منتسب به رهبری به بخش‌هایی از آن اشاره پرداخته شد. البته از این کتاب ۶۰۰ صفحه‌ای پیش از این نیز رونمایی شده‌بود اما امسال بخشی از ناگفته‌های آن نیز در رسانه‌های منتسب به رهبری منتشر و بر آن تاکید شد.