صبح نو/ متن پیش رو در صبح نو منتشر شده و انتشار آن در آخرین خبر به معنای تایید تمام یا بخشی از آن نیست

شورای عالی امنیت ملی اعلام کرد که علت اصلی حادثه نطنز مشخص شده است اما به‌دلیل برخی ملاحظات امنیتی، علت و چگونگی بروز این حادثه در زمان مناسب اعلام خواهد شد؛ اطلاعیه‌ای که شائبه خرابکاری یا حمله به این سایت هسته‌ای را تقویت می‌کند. «بهروز کمالوندی»، سخنگوی سازمان انرژی اتمی صبح پنجشنبه از وقوع حادثه در یکی از سوله‌های در دست احداث در محوطه باز سایت نطنز خبر داد. او گفت: «بامداد امروز به‌دنبال وقوع حادثه‌ای که چگونگی آن در دست بررسی است، یکی از سوله‌های در دست احداث در محوطه باز سایت نطنز دچار آسیب شد، ولی هیچ‌ تلفات جانی نداشت و به فعالیت‌های مجموعه لطمه‌ای وارد نکرد.» کمالوندی خاطرنشان کرد: «از نظر احتمال ایجاد آلودگی نیز با توجه به غیر‌فعال‌بودن مجموعه ذکرشده جای هیچ‌گونه نگرانی نیست و هم‌اکنون تیم‌های کارشناسی سازمان در محل وقوع حادثه حاضر و مشغول بررسی علل این واقعه هستند.» همچنین «رمضانعلی فردوسی» فرماندار شهرستان نطنز در جمع رسانه‌ها عنوان کرد: «یکی از سوله‌های مختص وسایل اسقاطی دچار آتش‌سوزی شده بود که به‌ محض اطلاع از حادثه، اکیپی از نیروهای آتش‌نشانی شهرستان نطنز در محل حاضر و اقدام به خاموش‌کردن آن ‌کردند؛ با اطفای حریق دیگر جای هیچ‌گونه نگرانی نیست.»


پس از آن آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز در بیانیه‌ای به حادثه در یکی از سوله‌های در دست احداث مجتمع غنی‌‌‌سازی نطنز واکنش نشان داد. آژانس در بیانیه‌ای گفت از گزارش‌ها درباره این حادثه مطلع است اما انتظار نمی‌رود‌ این حادثه تأثیری روی فعالیت‌های راستی‌آزمایی پادمانی این نهاد بین‌المللی داشته باشد. در این بیانیه آمده است: «ما در حال حاضر پیش‌بینی می‌کنیم [این حادثه] هیچ‌ تأثیری روی فعالیت‌های راستی‌آزمایی پادمانی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نخواهد داشت.»
اما روز گذشته کیوان خسروی، سخنگوی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی اعلام کرد: فرضیه‌های مختلف در مورد علت این رخداد با بررسی دقیق آثار، نحوه و میزان تخریب ایجادشده سبب شد که علت اصلی حادثه مشخص شود اما به‌دلیل برخی ملاحظات امنیتی علت و چگونگی بروز این حادثه در زمان مناسب اعلام خواهد شد.
این حادثه در حالی اتفاق افتاد که رسانه‌های غربی از احتمال دست‌‌داشتن رژیم صهیونیستی در این حادثه خبر دادند. پیش از این در سال 93 سپاه پاسداران از سرنگونی یک پهپاد اسرائیلی که قصد نفوذ به حریم منطقه‌ هسته‌ای نطنز را داشت، خبر داده بود. در اطلاعیه سپاه آمده بود که «هواپیمای منهدم‌شده از نوع پنهانکار و رادارگریز بوده است»؛ پهپادی که از روی عرشه یک ناو آمریکایی در دریای سرخ برخاسته و از طریق فضای یک کشور عربی وارد ایران شده بود. تصویری که سازمان انرژی اتمی از محل حادثه منتشر کرد، نشان می‌دهد یکی از سوله‌های در حال تکمیل در محوطه باز مجتمع غنی‌‌‌سازی شهید مصطفی احمدی‌روشن نطنز دچار آسیب شده است. همچنین خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز با داده‌های جمع‌‌آوری‌شده از سوی یک ماهواره آمریکایی مدعی شده محل حادثه، کارخانه تولید سانتریفیوژ‌های جدید بوده است. 
 
ایران در آخرین مرحله کاهش تعهدات برجامی، اعلام کرد که مجددا تحقیقات سانتریفیوژهای پیشرفته را آغاز می‌کند. بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران ۱۶ شهریور 99 با اعلام شروع این مرحله از اقدامات ایران که در واکنش به عدم‌پایبندی دیگر طرف‌های توافق هسته‌ای به تعهدات‌شان صورت می‌گیرد، از گازدهی به سانتریفیوژهای نسل جدید «IR6s» به‌عنوان بخشی از گام سوم کاهش تعهدات یاد کرده بود. پس از آن آژانس گزارش داد که بنا به بازرسی‌های انجام‌شده در روز چهارشنبه ۲۵ سپتامبر (سوم مهر99) غنی‌سازی اورانیوم در تمام سانتریفیوژهایی که در نطنز نصب شده، یا آغاز شده یا قرار است آغاز شود. کاهش تعهدات برجامی ایران یک‌سال پس از خروج آمریکا از توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ و بازگشت و تشدید تحریم‌ها علیه تهران انجام می‌شود.

اما وقوع حادثه در نطنز یک هفته بعد از انفجار «خجیر» ذهن‌ها را به این سمت هدایت کرد که شاید دست‌های پشت پرده‌ای برای خرابکاری در سایت‌های هسته‌ای ایران در این حوادث دخیل باشد. بامداد جمعه هفته گذشته نوری نارنجی‌رنگ، آسمان را به مدت چند ثانیه در شرق تهران روشن کرد. داوود عبدی، سخنگوی وزارت دفاع جمهوری اسلامی دلیل اتفاق را انفجار ناشی از «نشت گاز» در منطقه عمومی پارچین خواند و گفت این حادثه تلفاتی نداشته و حریق ناشی از انفجار به سرعت اطفا شده است. حادثه انفجار در نطنز از بعد دیگری نیز حائز اهمیت است. این حادثه یک روز پس از شکست دیپلماتیک آمریکا در شورای امنیت سازمان ملل اتفاق افتاد؛ نشستی که آمریکا در متقاعد‌کردن کشورها با خود ناکام ماند و نتوانست دیگر اعضای شورای امنیت را برای محکومیت ایران با خود همراه کند. علاوه بر دفاع تمام‌قد چین و روسیه از ایران در برابر آمریکا و محکوم‌کردن گزارش سیاسی آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای، کشورهای اروپایی هم تاکید ‌کردند که آمریکا به‌دلیل خروج از برجام حق استفاده از مکانیزم ماشه علیه ایران را ندارد؛ بنابراین بسیاری از تحلیلگران عقیده دارند که آمریکا از راه‌های قانونی و سازمان ملل نمی‌تواند تحریم تسلیحاتی را تمدید کند و شاید برای رسیدن به خواسته خود، فشارها علیه ایران را افزایش دهد. ایران تاکنون ضمن دفاع از برنامه هسته ای صلح آمیز خود سعی داشته است برای رفع نگرانی های ادعایی کشورهای غربی نهایت همکاری را با دیگر طرف های برجامی خود و همچنین آژانس بین المللی انرژی اتمی داشته باشد. اما اگر طرف مقابل با عبور از خط قرمزهای ایران و سوءاستفاده از این صبر راهبردی بخواهد امنیت و منافع ملی ایران را نشانه قرار دهد قطعا با واکنش سخت ایران همراه خواهد بود. همچنانکه ایران در گرفتن انتقام شهید سردار سلیمانی تعلل نکرد و در اقدامی تلافی جویانه بزرگترین پایگاه نظامی این کشور در عراق را مورد هدف قرار داد.