آخرین خبر/ هیچ آدمی هر چقدر هم که عاقل باشد پیدا نمی‌شود که در دوره‌ای از جوانی‌اش چیزهایی گفته، و حتی زندگی کرده باشد که خاطره‌شان آزارش ندهد و دلش نخواهد آنها را از گذشته‌اش پاک کند. اما به هیچ وجه نباید از آنها متاسف باشد، چون تنها در صورتی می‌تواند مطمئن باشد که عاقل شده - که همه‌ی آن مراحل مسخره یا نفرت انگیزی را که باید پیش از آن مرحله نهایی بیاید پشت سر گذاشته باشد.

زندگی‌هایی که ستایششان می‌کنیم، رفتارهایی که به نظرتان برجسته می‌آیند، از پدر به آدم نمی‌رسند، بلکه سابقه‌ی خیلی متفاوتی پشت سرشان است. از همه چیزهای بد و ناشایست یا مبتذلی تاثیر گرفته‌اند که در پیرامونشان رواج داشته، نشان دهنده مبارزه و پیروزی‌اند.

می‌فهمم که شاید تصویر دوره‌های اولیه زندگی ما دیگر شناختنی نباشد و در هر حال ناخوشایند باشد. با این‌همه نباید انکارش کرد، چون گواه این است که واقعا زندگی کرده‌ایم، و توانسته‌ایم بر اساس قوانین زندگی و ذهن انسان، از عناصر متداول و مشترک زندگی چیزی فراتر از آنها بیرون بکشیم.

در جستجوی زمان از دست رفته
مارسل پروست