مجله دلتا/ شیر سویا نوشیدنی است که از دانه‌های سویا گرفته می‌شود و جزء اصلی از آشپزی چینی و آشپزی ژاپنی به‌شمار می‌آید. شیر سویا فراورده‌ای شیر مانند و حاصل پختن آرد سویای بدون پوست در آب است.
بسیاری از افراد شیر سویا را به‌طور مرتب و روزانه مصرف می‌کنند. برخی به‌علت مشکلاتی که لبنیات در دستگاه گوارش‌شان ایجاد می‌کند و برخی دیگر به‌خاطر گیاه‌خواربودن شیر سویا را می‌نوشند. خواص شیر سویا برای سلامتی بسیار زیاد است.شیر سویا به‌ویژه به‌افراد مسن برای پیشگیری از پوکی استخوان، کاهش کلسترول و لاغری بسیار کمک می‌کند.

شیر سویا چیست؟
شیر سویا از دانه سویا استخراج می‌شود و کاربردهای فراوانی دارد و می‌تواند در دستور پخت غذاهای مختلف جایگزین شیر شود. شیر سویا برای کسانی که از بیماری عدم تحمل لاکتوز رنج می‌برند، منبع خوبی از پروتئین محسوب می‌شود.

دانستنی‌های تغذیه‌ای شیر سویا
شیر سویای غنی‌نشده یا معمولی یکی از منابع خوب فیبر، انرژی، پروتئین، قند و چربی است. این شیر محتوی مواد معدنی فراوان است. از جمله می‌توان به کلسیم، آهن، منیزیم، فسفر، پتاسیم، سدیم و زینک (روی) اشاره کرد.
همچنین منبع خوبی از ویتامین‌هااست. ویتامین‌هایی مانند فولات، تیامین، ریبوفلاوین، نیاسین، ویتامین B، ویتامین D، ویتامین E و ویتامین K نیز در این نوشیدنی یافت می‌شود. شیر سویا محتوی اسیدهای چرب اشباع‌نشده است. تمام این مواد مغذی به حفظ سلامت کمک می‌کند.

خواص شیر سویا ، جایگزین شیر معمولی
شیر سویا از جنبه‌های مختلف می‌تواند جایگزین مناسبی برای شیر گاو باشد. یکی از مزایای شیر سویا نداشتن لاکتوز است. بسیاری از کودکان و بزرگ‌سالان قادر به هضم لاکتوز نیستند و مصرف آن می‌تواند موجب بروز علائمی مانند اسهال، استفراغ، نفخ شکم و گرفتگی شود.

کمک به سلامت قلب
کمک به سلامت قلب یکی از خواص شیر سویا است. مصرف این نوشیدنی می‌تواند به حفظ فشار خون سالم در افراد مبتلا به دیابت نوع دو کمک بکند.

تاثیر خواص شیر سویا بر عوارض یائسگی
شیر سویا می‌تواند بسیاری از مشکلات ناشی از یائسگی را بهبود دهد. مطالعات نشان می‌دهد ایزوفلاون‌های سویا می‌تواند به تثبیت سطح استروژن در دوران یائسگی کمک کند.

تسکین پوکی استخوان
خطر پوکی استخوان در زنانی که در دوران یائسگی قرار دارند، افزایش می‌یابد. پوکی استخوان باعث شکنندگی استخوان‌ها شده و کمبود کلسیم می‌تواند به پیشرفت این بیماری کمک کند.

پیشگیری از سرطان
یکی دیگر از خواص شیر سویا پیشگیری از سرطان است. براساس مطالعات شیر سویا می‌تواند سطح استروژن سرم و خطر سرطان پستان را کاهش بدهد.

فعالیت آنتی‌اکسیدانی
فعالیت آنتی‌اکسیدانی ایزوفلاون‌های سویا می‌تواند در برابر برخی بیماری‌های مزمن مؤثر باشد. یک مطالعه نشان می‌دهد که شیرسویا در پیشگیری از آسیب‌های کبدی ناشی از استرس اکسیداتیو مؤثر است.

خواص شیر سویا برای کاهش کلسترول
براساس یافته‌های جدید انستیتوی سلامت و تغذیه در ژاپن، پروتئین‌های شیر سویا می‌تواند به کاهش کلسترول خون کمک کند. کاهش کلسترول خون خطر مشکلات و بیماری‌های قلبی را کاهش می‌دهد.

جلوگیری از چاقی
مصرف شیر سویا که سرشار از ایزوفلاون‌هااست موجب کاهش چاقی ناشی از سوخت‌وساز در افراد می‌شود. تأثیرات هورمونی ایزوفلاون‌های سویا از چربی‌زایی پیشگیری و از بزرگ‌شدن بافت چربی در افراد جلوگیری می‌کند.
همچنین، باعث کاهش کلسترول بد خون و پیشگیری از بروز بیماری‌های قلبی می‌شود.

مضرات شیر سویا
متأسفانه ممکن است طعم شیر سویا به‌نظرتان عجیب بیاید. بنابراین باید انواع شیر سویا با طعم مختلف را امتحان کنید تا طعم موردعلاقه‌تان را پیدا کنید و بتوانید به‌طور روزمره از آن محصول استفاده کنید. این امر برای متقاعدکردن کودکان به خوردن شیر سویا سخت‌تر است.
علاوه‌براین شیر سویا محتوی مقدار کمی کلسیم است. بنابراین اگر می‌خواهید از شیر سویا به‌عنوان جایگزین شیر گاو استفاده کنید، باید از شیر سویای غنی‌شده با کلسیم یا مکمل‌های غذایی کلسیم استفاده کنید. میزان کلسیم موجود در شیر سویای غنی‌شده می‌تواند تا ۳ برابر شیر سویای معمولی باشد.
برخی ‌اوقات شیر سویا را به‌وسیله جلبک دریایی غلیظ‌تر می‌کنند. مصرف جلبک دریایی موجب بروز مشکلات گوارشی در برخی افراد می‌شود. بنابراین پیش از مصرف منظم و زیاد، بهتر است ابتدا کمی از شیر سویا را امتحان کنید.
ممکن است مصرف زیاد شیر سویا عوارض جانبی منفی‌ بر جای بگذارد. به‌عنوان مثال می‌توان به مشکلات معده مانند جمع‌شدن باد معده اشاره کرد.
برخی معتقدند محصولات سویا می‌تواند ریشه اختلالات تیروئید (کم کاری تیروئید، پرکاری تیروئید و …)، مشکلات دستگاه تولیدمثل و بروز علائم ناشی از آلرژی در بعضی افراد شود که از سنین پایین از شیر سویا استفاده می‌کرده‌اند.

سخن آخر
فارغ از دلیل‌تان برای شروع به خوردن شیر سویا باید مراقب باشید که مصرف آن را نه یک باره، بلکه آرام آرام شروع کنید. زیرا تغییرات ناگهانی در رژیم غذایی می‌تواند بر گوارش و فرایندهای آن تأثیر منفی بگذارد. بنابراین مصرف شیر سویا را کم‌کم افزایش بدهید تا بدن‌تان بتواند به‌تدریج با این تغییر کنار بیاید و واکنش‌های منفی احتمالی به حداقل برسد.
مقدار کالری شیر سویا طعم‌دار ممکن است بیشتر از شیر سویا معمولی باشد. زیرا شیر سویا طعم‌دار یا شیرین‌شده کالری بیشتری از شیر سویای شیرین‌نشده دارد.