تلاش هوش مصنوعی برای شناسایی صدای نهنگ گوژپشت در اعماق دریا

نهنگ گوژپشت يا نهنگ کوهان‌دار (Humpback whale)، گونه‌اي از بزرگ‌باله‌داران است که طول آن در حدود ۱۲ تا ۱۶ متر و وزنش در حدود ۳۶۰۰۰ کيلوگرم است. نهنگ گوژپشت در آب‌هاي اقيانوسي جهان يافت مي‌شود. نهنگ‌هاي کوهان‌دار مي‌توانند در هر سال در حدود ۲۵ هزار کيلومتر مهاجرت کنند. يکي از ويژگي‌هاي جالبت نهنگ‌هاي گوژپشت اين است که داراي نوعي سلول مغزي هستند که تنها در بين انسان‌ها، ميمون‌هاي بزرگ‌ و برخي جانوران آبزي همچون دلفين‌ها وجود دارد. به‌همين دليل نهنگ‌هاي گوژپشت رفتارهاي متفاوتي نسبت به ساير باله‌داران از خود نشان مي‌دهند. اين نهنگ‌ها داراي مهارت‌هاي پيچيده‌ي ارتباطي همچون اتحاد، همکاري و برخي مهارت‌هاي ارتباطي ديگر هستند. نهنگ‌هاي کوهان‌دار بخشي از زمان و انرژي خود را صرف خواندن آواز و توليد صدا در اعماق دريا مي‌کنند. هر بار نهنگ گوژپشت آواز مي‌خواند در حدود ۱۰ تا ۲۰ دقيقه طول مي‌کشد و گاهي ممکن است ساعت‌ها آواز بخوانند. البته انگيزه‌ي خواندن آواز نهنگ‌ها لزوما شکار کردن نيست. برخي معتقدند که وقتي نهنگ کوهان‌دار قصد دارد جفت‌گيري کند، به‌عنوان يکي از آداب جفت‌گيري آواز مي‌خواند. آوازهايي که نهنگ‌هاي کوهان‌دار نر از خود توليد مي‌کنند، محبوبيت خاصي دارد. هوش مصنوعي گوگل و گروهي از متخصصان وال‌شناسي پروژه‌اي براي تشخيص صداي نهنگ گوژپشت از بين صداهاي ضبط‌شده در اعماق دريا را آغاز کرده‌اند و به نتايج جالب توجهي هم دست يافته‌اند. اين پروژه‌، بخشي از برنامه‌ي جديد «AI for a social good» گوگل است. در طي چند سال گذشته، محققان هوش مصنوعي گوگل، پروژه‌هاي مختلفي با تاثير مثبت اجتماعي از جمله پيش‌بيني سيل، حفاظت از نهنگ‌ها و پيش‌بيني قحطي، به‌انجام رسانده‌اند. اين پروژه‌ در نظر دارد طيف وسيع‌تري از حوزه‌ها را پوشش دهد و با همکاري سازمان‌هاي ديگر به حل برخي از مشکلات و مسايل زيست‌محيطي و اجتماعي بپردازد. تصور اينکه هوش مصنوعي تنها در حوزه‌ي تشخيص چهره و برخي حوزه‌هاي محدود کاربرد داشته باشد، تصور درستي نيست و مي‌تواند عملکرد گسترده‌تر را به‌نمايش بگذارد. نهنگ‌ها براي يافتن غذاي مناسب‌تر، آب گرم‌تر و همچنين برقراري روابط اجتماعي در اعماق اقيانوس‌ها حرکت مي‌کنند. به‌طور طبيعي رديابي حرکت‌هاي نهنگ‌ها کار ساده‌اي نيست؛ ولي فراموش نکنيم که نهنگ‌ها با آواز خواندن اثري از خود در اعماق دريا به‌جا مي‌گذارند. آيا مي‌توان مسير حرکت نهنگ‌ها را با رديابي صداي آوازشان شناسايي کرد؟ در اعماق درياها و اقيانوس‌ها، دستگاه‌هاي ضبط صدا قرار داده شده است. با شنيدن صداي نهنگ‌ها از طريق اين دستگاه‌هاي شنيداري مي‌توان مسير حرکت نهنگ‌هاي گوژپشت را تشخيص داد. در طي سال‌هاي متمادي که صداهاي مختلف اعماق دريا ضبط و مستند مي‌شود، محققان مجبور بودند صداي نهنگ گوژپشت را از ميان انبوهي از ساير صداها تشخيص دهند. آيا سيستم‌هاي مبتني بر هوش مصنوعي مي‌تواند صداي نهنگ‌هاي گوژپشت را به‌روشي ساده‌تر و سريع‌تر رديابي کنند؟ محققان هوش مصنوعي گوگل با همکاري NOAA، تصميم گرفتند نتايج بررسي خود را که با سيستم‌هاي مبتني بر هوش مصنوعي و به‌کارگيري سيستم‌هاي يادگيري ماشين انجام شده بود، با آنچه به‌صورت دستي انجام مي‌شود مطابقت بدهند. استفاده از روش‌هاي مبتني بر هوش مصنوعي، فوق‌العاده است. با آن همه سروصداي مختلفي که در اعماق درياها وجود دارد، هوش مصنوعي مي‌تواند داده‌هاي زيادي که از طريق تلکسوپ‌هاي راديويي و دوربين‌هاي نظارت تصويري به سيستم داده مي‌شود، تجزيه و تحليل کند و براي اين‌ کار از الگوهاي خاصي کمک مي‌گيرد. در اين مورد، داده‌هاي ارائه‌شده به سيستم مبتني بر هوش مصنوعي، مستندات مربوط به دوازده هيدروفون است که براي سال‌ها در سراسر اقانوس آرام، به ضبط و مستندسازي مشغول بوده است. اين مجموعه‌ي داده‌ها، قبلا به‌صورت گسترده مورد بررسي قرار گرفته است؛ اما محققان گوگل در نظر داشتند که با سيستم مبتني بر هوش مصنوعي بتوانند به بررسي داده‌ها بپردازند و حجم بررسي داده‌هاي زياد و کار سخت و طاقت‌فرسا را به حداقل برسانند. در اين مرحله، سيستم مبتني بر هوش مصنوعي بايد صداي نهنگ گوژپشت را شناسايي مي‌کرد؛ هرچند به‌نظر مي‌رسد که امکان شناسايي ساير نهنگ‌ها يا موجودات دريايي با کمک سيستم مبتني بر هوش مصنوعي مي‌تواند در دستور کار تيم تحقيقاتي قرار گيرد.

---

بازار

---