ديپلماسي ايراني/متن پيش رو در ديپلماسي ايراني منتشر شده و انتشار آن در آخرين خبر به معناي تاييد تمام يا بخشي از آن نيست

شلبي تلامي-بروکينگز/ توافق اعلام شده توسط دونالد ترامپ درباره عادي سازي روابط اسرائيل و امارات متحده عربي در ظاهر اتفاقي است که رئيس جمهور آمريکا را قادر مي سازد از آن به عنوان يک دستاورد ياد کند. از منظر پروژه دولت در خاورميانه اشتباه نيست. اما آنچه چندان مشهود نبوده، تاثير چشم انداز رياست جمهوري جو بايدن به عنوان مخالف قطعي دموکرات ها با برنامه هاي اسرائيل براي الحاق بخش هايي از کرانه باختري بر محاسبات منجر شده به اين توافق است.

امارات و اسرائيل توسعه روابط مشارکتي از جمله در زمينه هاي اطلاعاتي، فناوري، نظامي، تجاري و سياسي را از مدتي پيش آغاز کرده بودند. هر دو از متحدان نزديک دولت ترامپ به شمار مي روند و احتمالا ترجيح مي دهند که او در انتخابات نوامبر راي آورد. اما سران امارات و اسرائيل نظرسنجي ها را خوانده اند و مي دانند که احتمال دارد که جو بايدن در ماه نوامبر وارد کاخ سفيد شود و حتي اين احتمال وجود دارد که دموکرات ها کنترل سنا را به دست گيرند.

امارات مانند ديگر اعضاي اتحاديه عرب از ابتکارعمل صلح عربي مبني بر برقراري روابط ديپلماتيک با اسرائيل در ازاي خروج اسرائيل از سرزمين هاي اشغالي سال 1967 حمايت مي کند. برنامه هاي اسرائيل براي الحاق بخش هايي از کرانه باختري به سرزمين هاي اشغالي يک دردسر بزرگ براي کشورهاي عربي فراتر از پشتيباني آنها از فلسطيني هاست. همانند آمريکا و ديگر کشورهاي جهان، موضع کشورهاي عربي در حمايت از راه حل دو کشوري بيشتر يک ترفند روانشناختي براي وانمود کردن به موقتي بودن اشغال اسرائيل است و اين وانمود کردن تا زماني جواب مي دهد که الحاق رسمي نشود. امارات که پيشتر در گشايش روابط با اسرائيل امتيازاتي براي خود کسب کرده بود، خيلي زود مخالفتش با الحاق را اعلام کرد. سفير امارات در فرانسه حتي مقاله اي در يک روزنامه اسرائيلي منتشر و اعلام کرد يا عادي سازي روابط ممکن خواهد بود يا الحاق. اين مساله توجه بسياري را در صحنه بين الملل و به ويژه توجه دموکرات ها در ايالات متحده را جلب کرد چرا که از برخي جهات با پشتيباني کامل امارات از دولت ترامپ مغايرت داشت؛ الحاق بخشي برجسته در برنامه ترامپ براي خاورميانه به شمار مي رود. اما خود اقدام انتشار مقاله يک سفير عربي در روزنامه اسرائيلي و دم زدن از صلح مي توانست نشانه اي از عادي سازي روابط باشد و از شدت ضربه بکاهد. از ديدگاه بسياري از دموکرات ها که همگي مخالف الحاق هستند و برخي حتي کمک ها به اسرائيل را به اين مساله مشروط کرده اند، مداخله امارات يک اقدام خوشايند به شمار مي رود. جو بايدن، نامزد دموکرات انتخابات رياست جمهوري به شدت با الحاق مخالف است.

بنيامين نتانياهو، نخست وزير اسرائيل، برنامه الحاق را که قرار بود ماه ژوئيه اجرايي شود، متوقف کرده و دليلش هم عمدتا سياست داخلي در فضاي آشفته سياسي اسرائيل و اتهامات عليه شخص نتانياهوست. اما براي اسرائيل همواره مساله جلب حمايت ايالات متحده به عنوان بزرگ ترين حامي همواره اهميت داشته است. اگر نتانياهو در چند ماه آتي برنامه الحاق را پيش ببرد، روابط خوبي را با دولت دموکرات احتمالي شروع نخواهد کرد. اکنون، توافق با امارات براي نتانياهو نوعي بهانه و حفظ وجهه در توجيه تعليق طولاني تر برنامه الحاق شده است. اين توافق به هر حال چه در صورت پيروزي بايدن در انتخابات نوامبر و چه صرفا به عنوان عادي سازي روابط با يک کشور عربي، براي اسرائيل برد است. تلاش ها براي عادي سازي با کشورهاي عربي عمدتا روي عربستان سعودي متمرکز بود، اما روابط با امارات نيز به دليل ثروت و نفوذ آن از اهميت قابل توجهي براي اسرائيل برخوردار است و مي تواند يک در پشتي به روابط با عربستان شود. به علاوه، از آنجايي که منافع اسرائيل در منطقه با ايران مغايرت و با امارات همخواني دارد، دسترسي بيشتر به يکي از همسايگان ايران مي تواند يک اهرم جديد براي اسرائيل باشد.

اگرچه تعليق برنامه الحاق به امارات در توجيه عادي سازي روابط براي همسايگان عرب و فلسطين کمک مي کند، اما دستاورد امارات در اين توافق اساسا به ايالات متحده مربوط مي شود و ارتباطي با مساله فلسطين ندارد. امارات با اين توافق يک موفقيت سياست خارجي به کاخ سفيد تقديم کرد و يک امتياز نزد دولت ترامپ به دست آورد. به طور همزمان، با از روي ميز کنار زدن مساله الحاق، حمايت دموکرات ها را نيز جلب کرد. با توجه به انتقادها در کنگره آمريکا از امارات به عنوان يک متحد در جنگ عربستان در يمن، اين موفقيت اکنون مي تواند مسير جلب مجدد حمايت در ايالات متحده را براي امارات باز کند.

لازم به ذکر است که اسرائيل و امارات هر دو پيش بيني مي کنند که سياست جو بايدن در قبال ايران در صورت پيروزي او در انتخابات رياست جمهوري، بيشتر به دولت باراک اوباما نزديک باشد. جداي از هر مساله ديگري، اين سياست دولت دموکرات احتمالي آتي براي آنها نگران کننده است و انگيزه اي قوي براي متحد کردن نيروها به شمار مي رود.

ترجمه طلا تسليمي

به پيج اينستاگرامي «آخرين خبر» بپيونديد
instagram.com/akharinkhabar