آفتاب یزد/متن پیش رو در آفتاب یزد منتشر شده و انتشار آن در آخرین خبر به معنای تایید تمام یا بخشی از آن نیست

یک‭ ‬استاد‭ ‬ژئوپلیتیک‭ ‬دانشگاه‭ ‬با‭ ‬تشریح‭ ‬پیامدهای‭ ‬سفر‭ ‬شی‭ ‬جین‭ ‬پینگ‭ ‬رئیس‭ ‬جمهور‭ ‬چین‭ ‬به‭ ‬عربستان‭ ‬تاکید‭ ‬کرد‭: ‬نشست‭ ‬سران‭ ‬چینی‭-‬عربی‭ ‬هر‭ ‬چند‭ ‬ممکن‭ ‬است‭ ‬برای‭ ‬چین‭ ‬دستاوردی‭ ‬داشته‭ ‬باشد‭ ‬اما‭ ‬برای‭ ‬منطقه‭ ‬دستاوردی‭ ‬ندارد‭ ‬و‭ ‬صرفا‭ ‬بازسازی‭ ‬چهره‭ ‬مخدوش‭ ‬شده‭ ‬عربستان‭ ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬شخص‭ ‬بن‭ ‬سلمان‭ ‬است‭.‬‭ ‬کیومرث‭ ‬یزدان‭ ‬پناه‭ ‬در‭ ‬گفت‌وگو‭ ‬با‭ ‬ایسنا،‭ ‬در‭ ‬تحلیلی‭ ‬از‭ ‬سفر‭ ‬رئیس‭ ‬جمهور‭ ‬چین‭ ‬به‭ ‬عربستان‭ ‬اظهار‭ ‬داشت‭: ‬در‭ ‬مقطع‭ ‬زمانی‭ ‬فعلی‭ ‬این‭ ‬سفر‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬یک‭ ‬سفر‭ ‬معمولی‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬راستای‭ ‬تقویت‭ ‬روابط‭ ‬دو‭ ‬جانبه‭ ‬پکن‭ ‬و‭ ‬ریاض‭ ‬تعریف‭ ‬می‌شود،‭ ‬آن‌چه‭ ‬مسلم‭ ‬است‭ ‬این‌که‭ ‬چینی‌ها‭ ‬به‭ ‬غرب‭ ‬آسیا‭ ‬توجه‭ ‬خاصی‭ ‬پیدا‭ ‬کرده‌اند‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬منطقه‭ ‬برای‌شان‭ ‬راهبردی‭ ‬و‭ ‬حیاتی‭ ‬است،‭ ‬چینی‌ها‭ ‬منتظر‭ ‬نمی‌مانند‭ ‬ببینند‭ ‬چه‭ ‬اتفاقی‭ ‬می‌افتد‭ ‬تا‭ ‬براساس‭ ‬آن‭ ‬پیش‭ ‬بروند‭. ‬
 
وی‭ ‬با‭ ‬اشاره‭ ‬به‭ ‬این‌که‭ ‬‮«‬چین‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬مصرف‭ ‬کننده‌های‭ ‬بزرگ‭ ‬انرژی‭ ‬خلیج‭ ‬فارس‭ ‬است‮»‬،‭ ‬تصریح‭ ‬کرد‭: ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬محدودیت‌هایی‭ ‬که‭ ‬برای‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬صادرات‭ ‬فرآورده‌های‭ ‬نفتی‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬عربستان‭ ‬نیز‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬مهمترین‭ ‬کشورهای‭ ‬تولید‌کننده‭ ‬نفت‭ ‬است‭ ‬طبیعتا‭ ‬توجه‭ ‬آن‌ها‭ ‬به‭ ‬سوی‭ ‬مشتری‌های‭ ‬سنتی‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬ایران‭ ‬نفت‭ ‬و‭ ‬گاز‭ ‬خریداری‭ ‬می‌کردند،‭ ‬معطوف‭ ‬می‌شود‭. ‬

این‭ ‬کارشناس‭ ‬مسائل‭ ‬بین‌الملل‭ ‬همچنین‭ ‬بیان‭ ‬کرد‭: ‬این‭ ‬سفر‭ ‬می‌تواند‭ ‬برای‭ ‬ایران‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬شرایط‭ ‬منطقه‌ای‭ ‬حائز‭ ‬اهمیت‭ ‬باشد‭ ‬تا‭ ‬با‭ ‬شیطنت‌هایی‭ ‬که‭ ‬عربستانی‌ها‭ ‬دارند‭ ‬اقداماتی‭ ‬در‭ ‬راستای‭ ‬اثرگذاری‭ ‬در‭ ‬روابط‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬چین‭ ‬انجام‭ ‬شود‭. ‬

یزدان‭ ‬پناه‭ ‬به‭ ‬تغییر‭ ‬رویکرد‭ ‬راهبردی‭ ‬عربستان‭ ‬در‭ ‬قبال‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬قدرت‌های‭ ‬جهانی‭ ‬اشاره‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬گفت‭: ‬چینی‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬قدرت‌های‭ ‬جهانی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬مد‭ ‬نظر‭ ‬سعودی‌ها‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬طبیعتا‭ ‬انتخاب‭ ‬چین‭ ‬برای‭ ‬تعاملات‭ ‬اقتصادی‭ ‬مورد‭ ‬توجه‭ ‬عربستان‭ ‬است‭. ‬

وی‭ ‬خاطرنشان‭ ‬کرد‭: ‬باید‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬داشت‭ ‬چینی‌ها‭ ‬نیز‭ ‬بدشان‭ ‬نمی‌آید‭ ‬تا‭ ‬تنوع‭ ‬روابط‭ ‬را‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬کشورهای‭ ‬مهم‭ ‬تولید‌کننده‭ ‬نفت‭ ‬در‭ ‬
خلیج‭ ‬فارس‭ ‬افزایش‭ ‬داده‭ ‬و‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬وابسته‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬کشور‭ ‬نکنند،‭ ‬در‭ ‬واقع‭ ‬روابط‭ ‬چین‭ ‬و‭ ‬عربستان‭ ‬از‭ ‬منظر‭ ‬ژئواکونومی‭ ‬و‭ ‬ترانزیت‭ ‬انرژی‭ ‬برای‭ ‬هر‭ ‬دو‭ ‬بسیار‭ ‬با‭ ‬اهمیت‭ ‬است‭. ‬

این‭ ‬استاد‭ ‬ژئوپلیتیک‭ ‬دانشگاه‭ ‬با‭ ‬بیان‭ ‬این‭ ‬که‭ ‬سفر‭ ‬شی‭ ‬جین‭ ‬پینگ‭ ‬رئیس‭ ‬جمهور‭ ‬چین‭ ‬به‭ ‬عربستان‭ ‬به‭ ‬نوبه‭ ‬خود‭ ‬پیام‌های‭ ‬خاص‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬هم‭ ‬دارد،‌گفت‭:‬‌‭ ‬حتما‭ ‬آمریکایی‌ها‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬حساسیت‌هایی‭ ‬که‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬چین‭ ‬دارند‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬سفر‭ ‬و‭ ‬پیام‌های‭ ‬آن‭ ‬غافل‭ ‬نمی‌شود‭ ‬ضمن‭ ‬این‭ ‬که‭ ‬تحولات‭ ‬و‭ ‬رویکردها‭ ‬در‭ ‬اکثر‭ ‬مناطق‭ ‬مهم‭ ‬دنیا‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬مورد‭ ‬توجه‭ ‬دارند‭.‬

یزدان‭ ‬پناه‭ ‬تاکید‭ ‬کرد‭: ‬این‭ ‬سفر‭ ‬برای‭ ‬ایران‭ ‬نیز‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬حق‭ ‬ذاتی‭ ‬و‭ ‬ژئوپلیتیکی‭ ‬درباره‭ ‬رفتار‭ ‬کشورهای‭ ‬منطقه‭ ‬مهم‭ ‬است‭ ‬شاید‭ ‬اگر‭ ‬کشوری‭ ‬دیگری‭ ‬مانند‭ ‬مالزی،‌‭ ‬اندونزی‭ ‬و‭... ‬بود‭ ‬این‭ ‬سفر‭ ‬حساسیت‭ ‬زیادی‭ ‬نداشت‭ ‬اما‭ ‬چین‭ ‬بازیگر‭ ‬مهمی‭ ‬است‭. ‬

وی‭ ‬درباره‭ ‬نشست‭ ‬سران‭ ‬چینی‭- ‬عربی‭ ‬که‭ ‬گفته‭ ‬شده‭ ‬در‭ ‬جریان‭ ‬این‭ ‬سفر‭ ‬با‭ ‬حضور‭ ‬حکمرانان‭ ‬سراسر‭ ‬خاورمیانه‭ ‬و‭ ‬شمال‭ ‬آفریقا‭ ‬برگزار‭ ‬می‌شود،‭ ‬گفت‭:‬‌به‭ ‬نظر‭ ‬می‌رسد‭ ‬این‭ ‬نشست‭ ‬اگرچه‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬تبلیغاتی‭ ‬برای‭ ‬عربستان‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬حکمرانان‭ ‬خاورمیانه‭ ‬و‭ ‬شمال‭ ‬آفریقا‭ ‬موثر‭ ‬باشد‭ ‬اما‭ ‬بیشتر‭ ‬شو‭ ‬و‭ ‬نمایش‭ ‬قدرتی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬شاهزاده‭ ‬ماجراجوی‭ ‬سعودی‭ ‬دنبال‭ ‬می‌کند‭. ‬

این‭ ‬کارشناس‭ ‬مسائل‭ ‬بین‌الملل‭ ‬تصریح‭ ‬کرد‭: ‬مسلما‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬منطقه‭ ‬چنین‭ ‬اتحادی‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬عنوان‭ ‬"چینی‭-‬عربی"‭ ‬باشد‭ ‬امکان‭ ‬شکل‌گیری‭ ‬وجود‭ ‬ندارد‭ ‬ضمن‭ ‬این‭ ‬که‭ ‬بسترهای‭ ‬ژئوپلیتیکی‭ ‬آن‭ ‬هم‭ ‬فراهم‭ ‬نیست‭. ‬چینی‌ها‭ ‬نیز‭ ‬به‭ ‬دنبال‭ ‬این‭ ‬هستند‭ ‬از‭ ‬حس‭ ‬محاصره‭ ‬ژئوپلیتیکی‭ ‬خارج‭ ‬شوند‭ ‬تا‭ ‬بتوانند‭ ‬با‭ ‬جستجو‭ ‬در‭ ‬منطقه‭ ‬ثروتمند‭ ‬و‭ ‬پر‭ ‬التهاب‭ ‬خاورمیانه‭ ‬و‭ ‬شمال‭ ‬آفریقا‭ ‬موثر‭ ‬باشند‭. ‬

یزدان‭ ‬پناه‭ ‬افزود‭: ‬بنابراین‭ ‬از‭ ‬منظر‭ ‬محاسبات‭ ‬استراتژیکی‭ ‬که‭ ‬آیا‭ ‬این‭ ‬نشست‭ ‬می‌تواند‭ ‬رهاورد‭ ‬راهبردی‭ ‬برای‭ ‬شرکت‌کنندگان‭ ‬فراهم‭ ‬کند‭ ‬یا‭ ‬خیر؟‭ ‬مشخص‭ ‬نیست‭. ‬در‭ ‬نظر‭ ‬داشته‭ ‬باشیم‭ ‬کشمکش‭ ‬میان‭ ‬آمریکا‭ ‬و‭ ‬عربستان‭ ‬ذاتی‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬شرایط‭ ‬فعلی‭ ‬هم‭ ‬به‭ ‬منزله‭ ‬بحران‭ ‬نیست‭ ‬هر‭ ‬دو‭ ‬طرف‭ ‬قواعدی‭ ‬دارند‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬پایبند‭ ‬هستند‭ ‬که‭ ‬اجازه‭ ‬نمی‌دهد‭ ‬عربستان‭ ‬اقداماتی‭ ‬را‭ ‬مغایر‭ ‬با‭ ‬استراتژی‌های‭ ‬ایالات‭ ‬متحده‭ ‬در‭ ‬خاورمیانه‭ ‬انجام‭ ‬دهد‭. ‬

وی‭ ‬ابراز‭ ‬عقیده‭ ‬کرد‭ ‬عربستان‭ ‬چالش‌های‭ ‬خاص‭ ‬درون‭ ‬سیستمی‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬بحران‭ ‬مشروعیت‭ ‬مواجه‭ ‬است‭ ‬این‭ ‬راهکارها‭ ‬نمی‌تواند‭ ‬این‭ ‬کشور‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬فضا‭ ‬خارج‭ ‬کند،‌‭ ‬بنابراین‭ ‬در‭ ‬منطقه‭ ‬ژئوپلیتیکی‭ ‬و‭ ‬جغرافیایی‭ ‬این‭ ‬منطقه‭ ‬هیچ‭ ‬اتحاد‭ ‬راهبردی‭ ‬کارساز‭ ‬و‭ ‬موثری‭ ‬شکل‭ ‬نمی‌گیرد‭ ‬مگر‭ ‬این‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬حضور‭ ‬تمام‭ ‬کشورهای‭ ‬منطقه‭ ‬باشد‭. ‬در‭ ‬واقع‭ ‬نمی‌توانیم‭ ‬ژئوپلیتیک‭ ‬این‭ ‬منطقه‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬عرب‭ ‬و
‭ ‬غیر‭ ‬عرب‭ ‬تقسیم‭ ‬کنیم‭. ‬هر‭ ‬زمان‭ ‬کشورهای‭ ‬منطقه‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬فهم‭ ‬مشترک‭ ‬رسیدند‭ ‬براساس‭ ‬واقعیات‭ ‬هم‭ ‬عمل‭ ‬می‌کنند‭. ‬

این‭ ‬استاد‭ ‬ژئوپلیتیک‭ ‬دانشگاه‭ ‬خاطرنشان‭ ‬کرد‭: ‬فراموش‭ ‬نکنیم‭ ‬در‭ ‬هندسه‭ ‬نوین‭ ‬نظم‭ ‬جهانی‭ ‬کشورهای‭ ‬عربستان،‭ ‬ایران،‌عراق‭ ‬و‭ ‬ترکیه‭ ‬در‭ ‬مسیر‭ ‬مخاطرات‭ ‬جدی‭ ‬ژئوپلیتیکی‭ ‬قرار‭ ‬دارند‭ ‬و‭ ‬اگر‭ ‬خصومت‌های‭ ‬دیرینه‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬کنار‭ ‬بگذارند‭ ‬چه‭ ‬ضرورتی‭ ‬دارد‭ ‬چین‭ ‬در‭ ‬جستجوی‭ ‬فراتر‭ ‬از‭ ‬روابط‭ ‬دو‭ ‬سطحی‭ ‬خود‭ ‬در‭ ‬تامین‭ ‬انرژی‭ ‬پیش‭ ‬برود‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬آمریکا‭ ‬مداخله‭ ‬گری‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬بستر‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬دیگر‭ ‬عناصر‭ ‬جهانی،‭ ‬کشورهای‭ ‬زورگوی‭ ‬اروپایی‭ ‬و‭ ‬ماجراجوی‭ ‬آسیایی‭ ‬فراهم‭ ‬کند‭. ‬در‭ ‬نتیجه‭ ‬همه‭ ‬این‭ ‬مسائل‭ ‬به‭ ‬نوع‭ ‬نگاه‭ ‬و‭ ‬نگرش‭ ‬کشورها‭ ‬منطقه‭ ‬که‭ ‬برمی‭ ‬گردد‭. ‬

یزدان‭ ‬پناه‭ ‬همچنین‭ ‬اظهار‭ ‬کرد‭: ‬بنابراین‭ ‬نشست‭ ‬سران‭ ‬
چینی‭-‬عربی‭ ‬هر‭ ‬چند‭ ‬ممکن‭ ‬است‭ ‬برای‭ ‬چین‭ ‬دستاوردی‭ ‬داشته‭ ‬باشد‭ ‬اما‭ ‬برای‭ ‬منطقه‭ ‬دستاوردی‭ ‬ندارد‭ ‬و‭ ‬صرفا‭ ‬بازسازی‭ ‬چهره‭ ‬مخدوش‭ ‬شده‭ ‬عربستان‭ ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬شخص‭ ‬بن‭ ‬سلمان‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬
غیر‭ ‬این‭ ‬صورت‭ ‬فراموش‭ ‬نکنیم‭ ‬که‭ ‬حوزه‭ ‬ژئوپلیتیکی‭ ‬غرب‭ ‬و‭ ‬جنوب‭ ‬آسیا‭ ‬همچنان‭ ‬التهاب‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬اتفاقات‭ ‬مسلما‭ ‬هزینه‌هایی‭ ‬که‭ ‬کشورهای‭ ‬منطقه‭ ‬در‭ ‬گیر‭ ‬آن‭ ‬هستند‭ ‬را‭ ‬بیشتر‭ ‬می‌کند‭.‬

به پیج اینستاگرامی «آخرین خبر» بپیوندید
instagram.com/akharinkhabar