آخرین خودرو/در این مطلب آخرین خودرو به بررسی این موضع میپرازیم که آیا تیانای جدید با تغییراتی که داشته خودرو مدرن و بهتر از نسل قبل است یا خیر؟.
برای بخش بزرگی از ایرانیها نام نیسان تیانا هنوز با یک سدان ژاپنی لوکس، نرم و قدرتمند گره خورده است. خودرویی که زمانی در پارس خودرو مونتاژ میشد و با موتور ۲.۵ لیتری تنفس طبیعی، کابین جادار و کیفیت ساخت مناسب به یکی از محبوبترین سدانهای وارداتی و مونتاژی بازار تبدیل شد. اما تینای جدیدی که امروز در بازارهای مختلف جهان دیده میشود از نظر طراحی، فناوری و حتی فلسفه مهندسی فاصله زیادی با آن خودرو دارد. مهمترین تفاوت هم زیر کاپوت اتفاق افتاده است؛ جایی که موتور ۲.۵ لیتری تنفس طبیعی جای خود را به یک پیشرانه ۲ لیتری توربو با فناوری نسبت تراکم متغیر داده است. اما آیا این تغییرات باعث شده تینای جدید واقعا خودروی بهتری باشد یا فقط آن را مدرنتر کرده است؟
تینایی که ایرانیها میشناسند از کجا آمد؟
نسلی از تیانا که برای ما اهمیت ویژهای دارد نسل دوم با کد J32 است. سدانی که در اواخر دهه ۲۰۰۰ میلادی معرفی شد و بعدها توسط پارس خودرو در ایران مونتاژ شد. این خودرو در دورهای وارد بازار ایران شد که هنوز خودروهای سدان بزرگ ژاپنی بخش مهمی از بازار خودروهای نیمه لوکس را در اختیار داشتند. تیانا در این میان ترکیبی جذاب از فضای داخلی زیاد، سواری نرم، امکانات قابل قبول و یک موتور V6 ارائه میکرد.
نسخه ۲.۵ لیتری تیانا از یک موتور V6 تنفس طبیعی استفاده میکرد که حدود ۱۸۰ اسب بخار قدرت و نزدیک به ۲۳۰ نیوتن متر گشتاور داشت. روی کاغذ شاید این اعداد امروز چندان چشمگیر نباشند اما شخصیت این موتور چیزی فراتر از اعداد بود. موتور V6 کاملا نرم و کم تنش کار میکرد و افزایش دور موتور بدون تاخیر و به شکل خطی اتفاق میافتاد. همین ویژگی باعث میشد تیانا در رانندگی شهری و جادهای خودرویی آرام و قابل پیشبینی باشد. البته تیانا فقط به خاطر موتور محبوب نشد. سیستم تعلیق نرم، عایق بندی مناسب کابین و صندلیهای راحت باعث میشد خودرو بیشتر از آنکه یک سدان اسپرت باشد یک خودروی مسافرتی لوکس محسوب شود. این همان شخصیتی است که هنوز هم باعث شده تیاناهای سالم بازار دست دوم طرفداران خاص خودشان را داشته باشند.
اما صنعت خودرو در پانزده سال گذشته تغییر بزرگی کرده است و تیانا نیز نمیتوانست از این تغییرات فرار کند.
تینای جدید؛ محصول دورانی کاملا متفاوت
وقتی نسل جدید تیانا را کنار J32 قرار میدهیم اولین چیزی که جلب توجه میکند طراحی بدنه است. تیانای قدیمی طراحی محافظه کارانهای داشت؛ خطوط نرم، چراغهای بزرگ و بدنه ای که بیشتر به دنبال القای وقار بود تا هیجان. اما تینای جدید زبان طراحی کاملا متفاوتی دارد. جلوپنجره بزرگ V-Motion، چراغهای باریک تر، خطوط تیز روی بدنه، سقف با شیب بیشتر و فرم اسپرتتر بخش عقب باعث شدهاند خودرو جوانتر و تهاجمیتر به نظر برسد. در واقع نیسان تلاش کرده تیانا را از یک سدان صرفا خانوادگی به خودرویی تبدیل کند که بتواند با سدانهای مدرنتر و حتی برخی محصولات اسپرت رقابت کند.
به همین دلیل اگر تیانای قدیمی را نماینده نسل سدانهای کلاسیک ژاپنی بدانیم تینای جدید بیشتر نماینده نسلی است که باید هم زمان سریع، کم مصرف، ایمن، دیجیتال و جذاب باشد.
بزرگ ترین انقلاب زیر کاپوت اتفاق افتاده است
شاید مهمترین تفاوت این دو نسل را نتوان با نگاه کردن به خودرو متوجه شد. برای فهمیدن فاصله واقعی میان آنها باید کاپوت را بالا زد.
تیانای مونتاژی پارس خودرو به موتور ۲.۵ لیتری V6 تنفس طبیعی مجهز بود؛ پیشرانه ای که بیشتر روی نرمی و دوام تمرکز داشت. در مقابل، تینای جدید در نسخه مجهز به موتور VC-Turbo از یک پیشرانه چهار سیلندر ۲ لیتری توربوشارژ استفاده میکند که حدود ۲۴۸ اسب بخار قدرت و ۳۸۰ نیوتن متر گشتاور تولید میکند. یعنی با وجود اینکه حجم موتور حدود نیم لیتر کاهش پیدا کرده قدرت حدود ۶۸ اسب بخار بیشتر شده و گشتاور نیز جهش قابل توجهی داشته است.
اما نکته مهمتر از اعداد، فناوری استفاده شده در این موتور است. موتور VC-Turbo نیسان از سیستمی استفاده میکند که میتواند نسبت تراکم موتور را تغییر دهد. نسبت تراکم یکی از عوامل مهم در تعیین نحوه کارکرد موتور است. نسبت تراکم بالاتر معمولا به بازده بهتر کمک میکند در حالی که نسبت تراکم پایینتر میتواند امکان استفاده از فشار بوست بیشتر و تولید قدرت بالاتر را فراهم کند.
نیسان با ایجاد امکان تغییر این نسبت در شرایط مختلف تلاش کرده دو ویژگی ظاهرا متضاد یعنی مصرف سوخت مناسب و قدرت بالا را در یک موتور جمع کند. در رانندگی عادی، موتور میتواند بیشتر روی بهره وری تمرکز کند و هنگام نیاز به قدرت، تنظیمات موتور به سمت عملکرد بالاتر تغییر میکند. این همان نقطهای است که نشان میدهد چرا مقایسه صرف حجم موتور قدیمی و جدید چندان منطقی نیست. در واقع تینای جدید نمونهای از تغییری است که در کل صنعت خودرو اتفاق افتاده است. حجم موتور کمتر شده، اما فناوری جای حجم را گرفته است.
آیا موتور توربو واقعا بهتر از V6 قدیمی است؟
اگر معیار فقط عملکرد باشد پاسخ تقریبا روشن است. موتور ۲ لیتری توربو تینای جدید به مراتب قدرتمندتر است و گشتاور بیشتری تولید میکند. بهخصوص گشتاور ۳۸۰ نیوتن متری باعث میشود خودرو در شتابگیریهای میان دور و سبقت، بسیار سرحالتر از تیانای قدیمی باشد. اما داستان در بخش حس رانندگی کمی پیچیدهتر میشود.
موتور V6 تنفس طبیعی تیانا قدرت خود را به شکل خطی تحویل میداد. هرچه پدال گاز را بیشتر فشار میدادید، دور موتور افزایش پیدا میکرد و قدرت به شکل تدریجی بالا میرفت. صدای V6 نیز بخشی از شخصیت خودرو بود.
در موتور توربو گشتاور بسیار بیشتری در دورهای پایینتر در دسترس است. بنابراین خودرو سریعتر واکنش نشان میدهد اما حس آن با V6 متفاوت است. در عوض پیچیدگی فنی بیشتر شده و موتور به سیستم توربوشارژ، مدیریت دقیقتر دما و روغنکاری حساستر وابسته است. این موضوع در بازار ایران اهمیت ویژهای دارد. سوخت، کیفیت روغن موتور، شرایط آب و هوایی و نحوه سرویس خودرو میتوانند روی عمر یک موتور توربو تأثیر بگذارند. بنابراین نمیتوان صرفا به دلیل قدرت بالاتر گفت موتور جدید از نظر مالکیت بلندمدت نیز برتری مطلق دارد. تیانای قدیمی شاید کندتر باشد اما سادگی نسبی موتور تنفس طبیعی V6 برای مالک یک مزیت مهم محسوب میشود.
گیربکس CVT؛ وجه مشترکی که کاملا متفاوت شده است
هر دو خودرو با گیربکس CVT شناخته میشوند اما نباید تصور کرد که تجربه رانندگی آنها یکسان است.
گیربکس CVT تیانای قدیمی بیش از هر چیز برای ایجاد حرکت نرم طراحی شده بود. در شتاب گیری شدید، افزایش دور موتور و ثابت ماندن نسبی آن یکی از ویژگیهای شناخته شده این نوع گیربکس بود. در تینای جدید، مدیریت الکترونیکی گیربکس بسیار پیشرفتهتر شده و نرمافزار تلاش میکند رفتار آن را طبیعیتر کند. شبیه سازی نسبتهای دنده و هماهنگی بهتر با موتور توربو باعث شده شتابگیری خودرو حس مصنوعی کمتری داشته باشد. این یعنی نیسان تلاش کرده همان مزیت اصلی CVT یعنی نرمی و بهره وری را حفظ کند اما ضعف سنتی آن در انتقال حس رانندگی را کاهش دهد.
کابین؛ فاصلهای که به اندازه یک نسل نیست، به اندازه یک عصر است
اگر طراحی بیرونی تفاوت دو نسل را نشان میدهد، کابین این اختلاف را فریاد میزند.
داخل تیانای قدیمی با دکمههای فیزیکی متعدد، نمایشگر کوچک و طراحی سادهتر رو به رو هستیم. همه چیز قابل فهم و کاربردی است و راننده برای پیدا کردن عملکردهای مختلف نیاز به زمان زیادی ندارد. اما کابین تینای جدید کاملا دیجیتالتر شده است. نمایشگرهای بزرگتر، صفحه آمپر دیجیتال، سیستم اطلاعات و سرگرمی مدرنتر، اتصال تلفن هوشمند و امکاناتی مانند شارژر بیسیم، فضای کابین را به خودروهای امروزی نزدیک کردهاند. با این حال یک ویژگی از تیاناهای قدیمی حفظ شده است: تمرکز روی راحتی سرنشینان.
صندلیهای Zero Gravity که از ویژگیهای شناخته شده محصولات نیسان هستند همچنان بخش مهمی از تجربه کابین محسوب میشوند. این صندلیها با هدف کاهش فشار روی بدن در سفرهای طولانی طراحی شدهاند و یکی از نقاط قوت سنتی تیانا به شمار میروند. از طرف دیگر فضای کابین و صندوق همچنان برای استفاده خانوادگی مناسب است. بنابراین نیسان در مسیر مدرن سازی خودرو، DNA اصلی تیانا یعنی راحتی را کاملا کنار نگذاشته است.
ایمنی؛ جایی که تیانای جدید واقعا نسل قبلی را پشت سر میگذارد
در بحث ایمنی، مقایسه تقریبا یک طرفه است. تیانای قدیمی برای زمان خودش امکانات مناسبی داشت اما بسیاری از فناوریهای کمک راننده امروزی هنوز در خودروهای عمومی وجود نداشتند. تینای جدید بسته به تیپ و بازار میتواند به مجموعهای از سامانههای پیشرفته مانند ترمز اضطراری خودکار، هشدار خروج از خط، کروز کنترل تطبیقی، هشدار نقاط کور، دوربین ۳۶۰ درجه و فناوریهای کمکراننده مجهز شود. این سیستمها فقط برای افزایش تعداد آپشنها ساخته نشدهاند. فلسفه ایمنی خودرو در سالهای اخیر از محافظت هنگام تصادف به جلوگیری از وقوع تصادف تغییر کرده است. به همین دلیل تینای جدید از این نظر فاصله بسیار زیادی با خودرویی دارد که بیش از یک دهه پیش طراحی شده است.
در بحث سواری و هندلینگ هم تیانا دیگر فقط یک خودروی نرم نیست. یکی دیگر از تغییرات مهم، شخصیت دینامیکی خودرو است.
تیانای J32 خودرویی بود که بیشتر روی سواری نرم و راحت تمرکز داشت. فرمان سبک، تعلیق نرم و تنظیمات شاسی باعث میشد خودرو در سفرهای طولانی بسیار آرام باشد. نسل جدید اما به سمت تعادل بیشتری بین راحتی و هندلینگ حرکت کرده است. ساختار بدنه، سیستم تعلیق و تنظیم فرمان به شکلی انجام شدهاند که خودرو در پیچها کنترل بهتری داشته باشد و در سرعتهای بالا نیز احساس پایداری بیشتری ایجاد کند. این تغییر را باید بخشی از استراتژی نیسان برای جذب مشتریان جوانتر دانست. سدانهای امروزی دیگر نمیتوانند فقط راحت باشند. باید در برابر کراساوورها، سدانهای اسپرت و حتی خودروهای هیبریدی و برقی نیز حرفی برای گفتن داشته باشند.
برای بازار ایران، کدام تیانا منطقیتر است؟
اینجا پاسخ به نیاز خریدار بستگی دارد. اگر معیار شما تکنولوژی، شتاب، قدرت، طراحی مدرن، امکانات ایمنی و کابین به روز باشد، تینای جدید بدون شک انتخاب جذاب تری است. موتور ۲ لیتری توربو نه تنها قدرت بیشتری دارد بلکه از نظر فناوری نیز چند نسل جلوتر است. اما اگر به دنبال خودرویی هستید که ساختار فنی سادهتر، موتور تنفس طبیعی و سابقه طولانی مدت در بازار ایران داشته باشد، تیانای قدیمی هنوز حرفهای زیادی برای گفتن دارد.
این مسئله بهخصوص در بازار دست دوم مهم است. یک تیانای قدیمی سالم با وجود سن بالا، قطعات و تعمیرکاران شناخته شده تری دارد و وضعیت فنی آن برای بسیاری از تعمیرکاران ایرانی آشناست. در مقابل، پیچیدگی موتور VC-Turbo و سیستمهای الکترونیکی تینای جدید میتواند در صورت نبود خدمات پس از فروش مناسب هزینههای بیشتری ایجاد کند.
جمع بندی؛ آیا تینای جدید هنوز همان تیاناست؟
پاسخ کوتاه این است: از نظر نام بله، اما از نظر شخصیت تقریباً نه.
تیانایی که ایرانیها میشناسند نماینده نسلی از خودروهای ژاپنی بود که بر موتورهای حجیم تنفس طبیعی، سادگی نسبی، دوام، سواری نرم و طراحی محافظهکارانه تکیه داشتند. تینای جدید اما محصول دنیایی است که در آن حجم موتور دیگر معیار اصلی توانایی یک خودرو نیست. موتور ۲ لیتری توربو با فناوری نسبت تراکم متغیر، کابین دیجیتال، سیستمهای کمک راننده، طراحی اسپرتتر و شاسی مدرنتر نشان میدهند که نیسان تلاش کرده تیانا را با شرایط جدید صنعت خودرو هماهنگ کند.
بنابراین اگر انتظار داشته باشیم تینای جدید همان حس و شخصیت مدل مونتاژی پارس خودرو را با ظاهری تازه ارائه دهد احتمالا ناامید خواهیم شد. اما اگر آن را به عنوان نسل جدیدی از یک سدان ژاپنی بدانیم که مجبور شده با قوانین آلایندگی، رقابت شدید، فناوریهای جدید و سلیقه مشتریان امروزی کنار بیاید، تغییرات آن کاملاً منطقی به نظر میرسند.
شاید بهترین توصیف این باشد که تینای قدیمی برای دورهای ساخته شده بود که موتور خوب یعنی یک V6 حجیم و نرم؛ تینای جدید برای دورانی ساخته شده که موتور خوب یعنی بیشترین قدرت و بازده از کمترین حجم ممکن و همین تفاوت، فاصله واقعی میان دو تیانا را نشان میدهد؛ فاصلهای که فقط بین یک موتور ۲.۵ لیتری و یک موتور ۲ لیتری نیست بلکه بین دو نسل متفاوت از صنعت خودرو است.
