خراسان/ نگاهی به ۳ سریال قابل دفاع در حال پخش سیما که می‌توانند تماشاگران را سرگرم کنند
تلویزیون که از مدتی پیش هر هفته ۹ قسمت سریال جدید روی آنتن می‌برد، اگرچه تنوع قابل قبولی در آثار نمایشی دارد، ولی در همه آثار نتوانسته کیفیت لازم را رعایت کند که البته انتقاداتی را برانگیخته است. با این حال در میان این ۹ سریال، حداقل ۳ اثر قابل قبول و چه بسا خوب می‌توان یافت که توانسته‌اند از لحاظ کیفی قابل توجه ظاهر شوند و برای تماشاگرانی که آن‌ها را دنبال می‌کنند، جذابیت داشته باشند. اگرچه ممکن است به قدر سریال‌های پربیننده سال‌های گذشته رسانه ملی، مخاطب نداشته باشند. این گزارش در پی مرور این ۳ اثر است که البته با شروع فصل دوم «روشنایی شب» می‌تواند به ۴ سریال تبدیل شود.
بازگشت یک کارآگاه آشنا
«کارآگاه علوی ۳» را می‌توان احتمالاً بهترین سریال در حال پخش تلویزیون دانست؛ مجموعه‌ای خوش‌رنگ‌ولعاب که می‌کوشد تماشاگر را به ایران ۸۰ سال قبل ببرد و یاد و خاطره سریال نوستالژیک حسن هدایت را با موفقیت زنده کرده است. از نقاط قوت اصلی این اثر، توجه به جزئیات در طراحی صحنه، لباس و فضاسازی است. اگرچه کیفیت معماها در همه قسمت‌ها یکسان نیست و نمی‌توان از تمام پرونده‌ها به یک اندازه دفاع کرد، ولی در بیشتر اپیزودها، گره‌افکنی و مسیر کشف حقیقت به اندازه‌ای جذاب و چه بسا گاه پیچیده است که مخاطب را تا پایان همراه نگه می‌دارد و اجازه نمی‌دهد تماشاگر صرفاً با روشن بودن تلویزیون، قصه را دنبال کند. در این میان، بازی بهنام تشکر در نقش «کارآگاه علوی» نیز از امتیازهای مجموعه به شمار می‌رود که با میمیک کنترل‌شده، نگاه نافذ و استایل آرامی که برای شخصیت خود ساخته، تصویری باورپذیر از یک کارآگاه باهوش و نکته‌سنج ارائه می‌دهد. تشکر برای نمایش هوش این شخصیت، از مکث‌ها، نگاه‌ها و واکنش‌های کوتاهی استفاده می‌کند که حضورش را جذاب‌تر کرده است. «کارآگاه علوی» همچنین در خلال پرونده‌های جنایی، اشاراتی به مناسبات قدرت، فساد و وضعیت اجتماعی و سیاسی دوران پهلوی دارد که باعث شده این مجموعه صرفاً به یک سرگرمی معمایی محدود نماند و در کنار روایت پرونده‌ها، تصویری از بخشی از تاریخ معاصر ایران نیز ارائه کند.
کمدی با شوخی‌های حساب‌شده
«نسخه آزمایشی» را باید در دسته سریال‌های کمدی موفق‌تر تلویزیون قرار داد. مهم‌ترین ویژگی این مجموعه آن است که می‌تواند تماشاگر خود را بخنداند و این در حالی است که به شکلی عجیب، طی سال‌های اخیر بسیاری از کمدی‌های تلویزیونی و البته سینمایی، از این مهم عاجزند. این اثر البته قصه‌ای دارد که با وجود موقعیت‌های طنزآمیز، سهل‌انگارانه و غیرقابل باور پیش نمی‌رود، بلکه می‌تواند با منطق قابل قبول، مخاطب خود را قانع و با شخصیت‌ها همراه کند. از جمله امتیازهای غیرمنتظره «نسخه آزمایشی»، ترکیب بازیگران آن است که از محمدرضا هدایتی، هومن برق‌نورد، محمد نادری، رویا میرعلمی و مونا فرجاد بهره می‌برد؛ آن‌ها در اجرای موقعیت‌ها و دیالوگ‌های کمدی موفق‌اند و هر کدام در ساخت فضای کمدی مجموعه سهمی دارند. در این میان نادری به عنوان هنرپیشه اصلی، گاه تکراری می‌شود و نقش پدر خانواده که باید با کم‌هوشی فرزندانش کنار بیاید، تا حدی یادآور نقش‌آفرینی‌اش در «کلینیک رویا» است. مسعود اطیابی که سابقه ساخت آثار کمدی متعددی در سینما و تلویزیون دارد، به خوبی می‌داند چگونه از یک فیلمنامه بامزه، موقعیت‌های خنده‌دار بیرون بکشد. او در «نسخه آزمایشی» نیز از شوخی‌های فیلمنامه به درستی استفاده کرده و توانسته است آن‌ها را در اجرا به سکانس‌هایی خنده‌دار تبدیل کند.
درام در صحن دادگاه
«آقای قاضی: قاضی بیگی» را می‌توان سومین مجموعه قابل دفاع این روزهای تلویزیون دانست. مزیت اصلی این سریال، انتخاب یک بستر داستانی دشوار و تبدیل آن به موقعیت‌هایی دراماتیک است؛ آن هم در حالی که صحن یک دادگاه، در حالت عادی فضایی خشک، رسمی و مبتنی بر قواعد حقوقی است و ظرفیت محدودی برای روایت داستان‌های دراماتیک دارد. با این حال، مجموعه «آقای قاضی» در فصل سوم هم توانسته است از دل پرونده‌های مختلف حقوقی و کیفری، قصه‌هایی قابل توجه بیرون بکشد و مخاطب را با خود همراه کند. این موفقیت، به ویژه از آن رو اهمیت دارد که سریال‌های دادگاهی برای جذاب ماندن، باید میان جنبه حقوقی پرونده‌ها و وجوه انسانی آن‌ها تعادل برقرار کنند. «آقای قاضی» در این زمینه عملکرد قابل قبولی دارد و به جای آن که صرفا به بازگویی مواد قانونی و روند رسیدگی بسنده کند، از اختلاف‌ها، تصمیم‌ها و سرنوشت آدم‌ها برای پیشبرد روایت بهره می‌گیرد. مهدی بهرام‌بیگی بازیگر اصلی سریال نیز با وجود دشواری قرار گرفتن در جایگاه نقشی که پیشتر با بازی یک چهره شناخته‌شده در ذهن مخاطبان جا افتاده، به خوبی از عهده کار برآمده؛ او توانسته است جدیت و اقتدار قاضی را در کنار وجه انسانی و همدلانه این شخصیت به نمایش بگذارد و ترکیب باورپذیری بسازد.
نویسنده: مصطفی قاسمیان
