بازار نیوز/ دبیرکل خانه پرستار گفت: امروز پرستاران به این نتیجه رسیده‌اند که ماندن در این شغل از نظر اقتصادی و حرفه‌ای برایشان صرفه ندارد.
محمد شریفی مقدم دبیرکل خانه پرستار در گفتگو با بازارنیوز پیرامون کمپین‌های ایجاد شده پیرامون استعفای پرستاران اظهار کرد: بحث استعفای پرستاران یا به عبارتی «ترک شغل» موضوع جدیدی نیست، اما شدت آن در سال‌های اخیر افزایش پیدا کرده است. در حال حاضر، مسیری که وزارت بهداشت عملاً پیش روی پرستاران قرار داده، خروج از حرفه است. این خروج از حرفه نیز اشکال مختلفی دارد؛ از مهاجرت گرفته تا تغییر شغل، ترک شغل و حتی خانه‌نشینی.
دبیرکل خانه پرستار درباره علت این موضوع توضیح داد: ریشه این وضعیت را باید در سیاست‌گذاری‌ها و نحوه مدیریت ناکارآمد در نظام سلامت جست‌وجو کرد. وزارت بهداشت، مجلس و کمیسیون بهداشت و سایر نهادهای مرتبط، همگی در شکل‌گیری این شرایط نقش دارند.
وی تصریح کرد: امروز یک پرستار محاسبه می‌کند که رفتن سر کار برای او صرفه اقتصادی ندارد. برای مثال، اگر حقوق یک پرستار حدود ۲۵ میلیون تومان باشد، باید این رقم را در مقابل سختی و فشار کاری، شیفت‌های شبانه، بی‌خوابی، مواجهه مکرر با بیماری‌های پرخطر و همچنین هزینه‌های رفت‌وآمد قرار داد.
شریفی مقدم گفت: از سوی دیگر، به دلیل کمبود نیروی پرستاری و عدم جذب کافی، فشار کاری پرستارانی که همچنان در بیمارستان‌ها مشغول به کار هستند، افزایش پیدا کرده است. بخش قابل توجهی از پرستاران نیز از شهرهای اطراف و شهرک‌های اقماری به تهران می‌آیند. برای مثال، پرستاری که باید ساعت هفت صبح در محل کار خود حاضر باشد، ممکن است ناچار باشد ساعت شش صبح یا حتی زودتر خانه را ترک کند. هزینه رفت‌وآمد، استهلاک و سایر هزینه‌های مرتبط با کار باعث شده برخی پرستاران به این نتیجه برسند که اگر در خانه بمانند، تفاوت چندانی از نظر درآمد و هزینه برایشان ایجاد نمی‌شود.
دبیرکل خانه پرستار متذکر شد: این وضعیت البته موضوعی نیست که امروز برای نخستین‌بار درباره آن هشدار داده شود. ما حدود ۱۰ سال است که نسبت به آینده جامعه پرستاری هشدار می‌دهیم. در سال‌های گذشته، مهاجرت پرستاران یکی از مهم‌ترین نشانه‌های این بحران بود و تا پیش از ایجاد برخی محدودیت‌ها، روند مهاجرت نیز شیب قابل توجهی داشت. امروز علاوه بر مهاجرت، تغییر شغل نیز به شکل جدی افزایش پیدا کرده است.
وی اظهار کرد: اکنون بسیاری از پرستاران به سمت مشاغلی مانند حوزه زیبایی و جوان‌سازی پوست، تجهیزات پزشکی، شرکت‌های بیمه و سایر بخش‌ها می‌روند. آنها به دلیل تجربه و دانش تخصصی که در دوران فعالیت حرفه‌ای خود به دست آورده‌اند، در بسیاری از این مشاغل نیز موفق هستند. برخی از پرستاران، به‌ویژه آقایان، حتی ترجیح می‌دهند وارد مشاغلی مانند رانندگی در تاکسی‌های اینترنتی شوند؛ چراکه درآمد و شرایط اقتصادی آن را برای خود مناسب‌تر می‌دانند.
گوش‌های بسته وزارت بهداشت نسبت به اعتراضات جامعه پرستاری
شریفی مقدم گفت: مسئله مهم‌تر این است که جامعه پرستاری تقریباً تمام مسیرهای اعتراضی را طی کرده است؛ از مذاکره و مکاتبه گرفته تا ارسال نامه‌های اعتراضی، تجمع و حتی اعتصاب. اما امروز بسیاری از پرستاران دیگر امیدی به اصلاح شرایط ندارند. پیش از این، فرد ممکن بود با خود بگوید که باید دوران سخت فعلی را تحمل کند تا در آینده شرایط بهتر شود، اما با توجه به نحوه حکمرانی در نظام سلامت، تبعیض و بی‌عدالتی موجود، بسیاری از پرستاران دیگر چشم‌انداز مثبتی برای آینده نمی‌بینند.
دبیرکل خانه پرستار خاطرنشان کرد: این ناامیدی زمانی بیشتر می‌شود که پرستار مشاهده می‌کند حتی پس از سال‌ها سابقه خدمت، شرایط به گونه‌ای نیست که ادامه فعالیت حرفه‌ای برای او توجیه اقتصادی و شغلی داشته باشد. برای نمونه، پرستاری که ۲۴ سال سابقه خدمت داشته، ممکن است پیش از رسیدن به سابقه کامل، شغل خود را رها کند و از حرفه خارج شود. این مسئله نشان می‌دهد که بحران دیگر صرفاً مسئله حقوق و مزایای پرستاران نیست، بلکه به مرحله‌ای رسیده که اصل ماندن افراد در این حرفه را تهدید می‌کند.
وی یادآور شد: در چنین شرایطی، با نزدیک شدن به روز پرستار، دوباره شاهد وعده‌ها و صحبت‌های تکراری و کلیشه‌ای خواهیم بود؛ وعده‌هایی درباره اجرای قوانین، افزایش مزایا و پرداخت مطالبات. اما پرستاران بارها اعلام کرده‌اند که صرفاً وعده و صحبت، مشکلات آنها را حل نمی‌کند. قوانین و مقرراتی مانند قانون تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری و قانون ارتقای بهره‌وری نیز وجود دارند، اما مسئله اصلی، نحوه مدیریت و حکمرانی در وزارت بهداشت است.
مردم؛ قربانی لجاجت دولت با پرستاران
شریفی مقدم در ادامه تاکید کرد: آنچه امروز ما را به عنوان فعالان صنفی و کارشناسان حوزه نظام سلامت بیش از وضعیت خود پرستاران نگران می‌کند، آسیب به مردم است. دیگر مسئله فقط این نیست که پرستار چه شرایطی دارد؛ مسئله این است که وقتی بیمارستان‌ها از پرستار خالی می‌شوند، چه کسی قرار است خدمات مراقبتی و درمانی مورد نیاز مردم را ارائه کند؟
دبیرکل خانه پرستار تصریح کرد: جامعه پرستاری امروز احساس می‌کند که پیگیری مطالباتش نتیجه‌ای ندارد. وقتی پرستاران بارها مذاکره کرده، نامه نوشته، اعتراض کرده و حتی اعتصاب کرده‌اند و همچنان تغییر جدی در شرایط ایجاد نشده است، طبیعی است که بخشی از آنها به این نتیجه برسند که خروج از حرفه تنها راه باقی‌مانده است.
وی افزود: به همین دلیل، مسئولیت این وضعیت باید متوجه مدیران و سیاست‌گذاران حوزه سلامت باشد. باید مشخص شود که چرا یک پرستار با سابقه ۱۵، ۲۰ یا حتی ۲۵ سال، به جایی می‌رسد که ترجیح می‌دهد شغل خود را رها کند و در خانه بماند یا وارد حرفه دیگری شود. این مسئله نیازمند پاسخگویی مسئولان است.
شریفی مقدم گفت: مشکل جامعه پرستاری صرفاً نبود منابع مالی نیست. اگر منابع مالی کافی وجود ندارد، این محدودیت باید برای همه بخش‌های نظام سلامت اعمال شود؛ اما وقتی منابع وجود دارد و در عین حال پرستاران احساس می‌کنند سهمی متناسب با مسئولیت و فشار کاری خود دریافت نمی‌کنند، مسئله به نحوه تخصیص منابع و حکمرانی در نظام سلامت بازمی‌گردد.
دبیرکل خانه پرستار اظهار کرد: امروز مطالبه اصلی جامعه پرستاری، اصلاح شیوه حکمرانی در وزارت بهداشت است؛ حکمرانی‌ای که از نگاه منتقدان باید شفاف‌تر، عادلانه‌تر و به دور از تبعیض باشد. مردم باید بدانند منابع مالی نظام سلامت چگونه تخصیص پیدا می‌کند و چرا برخی پرداخت‌ها و هزینه‌ها با ارقام بسیار بالا انجام می‌شود.
وی متذکر شد: منابع مالی قابل توجهی از مسیرهای مختلف در اختیار نظام سلامت قرار می‌گیرد؛ از بودجه عمومی و منابع هدفمندی یارانه‌ها گرفته تا سهم یک درصد ارزش افزوده، منابع بیمه‌ها و حتی مبالغی که از محل بیمه شخص ثالث و سایر سازوکارها به حوزه سلامت اختصاص پیدا می‌کند. بنابراین، مسئله فقط این نیست که «پول وجود ندارد»؛ بلکه باید درباره نحوه مدیریت، تخصیص و هزینه‌کرد این منابع شفاف‌سازی و پاسخگویی صورت گیرد.
شریفی مقدم در پایان تاکید کرد: اگر این روند ادامه پیدا کند، پیامد اصلی آن متوجه مردم خواهد شد. خروج پرستاران از حرفه، مهاجرت، تغییر شغل و خانه‌نشینی آنها در نهایت به کاهش نیروی انسانی نظام سلامت و افزایش فشار بر نیروهای باقی‌مانده منجر می‌شود و در نهایت، کیفیت و دسترسی مردم به خدمات پرستاری و درمانی را تحت تأثیر قرار خواهد داد. این خسارت ممکن است در بسیاری از موارد جبران‌ناپذیر باشد و به همین دلیل، مسئولان حوزه سلامت باید نسبت به پیامدهای این وضعیت پاسخگو باشند.
