ایسنا/ پژوهشگران در مطالعه‌ای تازه به بررسی یک تکنیک ابتکاری در بستن برش‌های جراحی سزارین پرداخته‌اند تا عوارض پس از عمل را مهار کرده و سلامت عمومی مادران را به شکلی مطلوب تضمین کنند.
سزارین یکی از متداول‌ترین و رایج‌ترین اعمال جراحی در سراسر جهان به شمار می‌رود که در شرایط خاص پزشکی و به خطر افتادن سلامت جنین یا بنا به درخواست مادر، به عنوان جایگزینی برای زایمان طبیعی مورد استفاده قرار می‌گیرد. با وجود کاربرد و رواج بسیار زیاد این جراحی، عمل سزارین همواره می‌تواند خطرات و عوارض قابل توجهی به همراه داشته باشد. از جمله این عوارض جدی می‌توان به خونریزی‌های شدید حین یا پس از زایمان، تشکیل لخته خون موضعی، ایجاد چسبندگی‌های بافتی میان اعضای داخلی شکم و بروز عفونت‌های دردناک اشاره کرد. علاوه بر این، شکل‌گیری بافت اسکار یا همان جای زخم نامناسب و ضعیف شدن دیواره رحم که به اصطلاح نقص اسکار سزارین یا نیش نامیده می‌شود، می‌تواند خطرات بسیار بزرگی مانند پارگی خطرناک رحم را در بارداری‌های بعدی مادر، به ویژه در هنگام تلاش برای انجام زایمان طبیعی پس از سزارین، ایجاد کند.
به همین سبب، تکنیک و روشی که جراح برای بخیه‌زدن و بستن دیواره رحم پس از خارج کردن نوزاد و جفت به کار می‌گیرد، نقشی بسیار کلیدی و مستقیم در تعیین سرعت بهبودی، میزان درد، پیشگیری از عوارض کوتاه‌مدت و بلندمدت و حفظ ایمنی مادر ایفا می‌کند. روش‌های سنتی مانند بستن یک‌لایه یا دولایه رحم و همچنین روش‌های پیچیده‌تر، هرکدام دارای محدودیت‌ها و ایراداتی هستند. برخی از این شیوه‌ها با ایجاد کشش بیش از حد بر روی بافت‌ها، سبب ایسکمی یعنی کم‌خونی موضعی بافت و ایجاد آسیب و اسکار بیشتر می‌شوند، در حالی که برخی دیگر زمان جراحی را طولانی کرده و به دلیل عدم پوشش مناسب لایه‌ها، زمینه چسبندگی اندام‌ها را فراهم می‌کنند. از این رو، طراحی روشی نوین که بتواند با حفظ ساختار و آناتومی طبیعی رحم، ترمیم بهتر و دقیق‌تری ایجاد کرده و عوارض ناخوشایند را مهار کند، یک ضرورت مهم بالینی محسوب می‌شود.
در همین راستا، نیره سیدی‌مقدم به همراه جمعی از همکاران خود در مرکز تحقیقات زنان، زایمان و ناباروری و بیمارستان فوق تخصصی صارم، پژوهشی کاربردی انجام داده و طی آن یک تکنیک اصلاح‌شده و اختصاصی برای بخیه‌زدن بافت رحم در جراحی سزارین ارائه کرده‌اند.
در روش ابداعی این پژوهشگران، ترمیم رحم به صورت مرحله‌به‌مرحله و با ظرافت خاصی انجام می‌پذیرد. جراحی در لایه اول از یک گوشه رحم با استفاده از نخ جراحی استاندارد ویکریل صفر آغاز شده و عضله رحم یا همان میومتر به وسیله یک بخیه پیوسته و بدون قفل شدن تا انتهای محل برش دوخته و محکم می‌شود. در ادامه و برای لایه دوم، دوخت مجدداً از گوشه دیگر رحم آغاز می‌شود؛ در این بخش به منظور حفظ ساختار طبیعی و آناتومی واقعی رحم، بخشی از بافت عضله به همراه لایه پوشاننده خارجی آن یعنی فاشیای یوترو-وزیکال با همان نوع نخ به صورت پیوسته و بدون قفل دوخته می‌شود. در نهایت و برای تقویت هرچه بیشتر بافت عضله و جلوگیری از چسبیدن رحم به سایر بافت‌های شکمی، لایه صفاق یا پرده احشایی روی رحم به صورت کاملاً جداگانه با نخی نازک‌تر به نام ویکریل دو صفر بخیه می‌شود.
یافته‌های به دست آمده از این مطالعه نشان می‌دهند که تکنیک جدید، پیشرفت‌های فوق‌العاده‌ای در روند درمان و بهبودی بیماران رقم می‌زند. این شیوه به دلیل دوخت مجزای هر لایه، این امکان را فراهم می‌کند تا هر بخش از بافت رحم به صورت مستقل و طبیعی ترمیم شود و در نتیجه، میزان التهاب و درد پس از عمل به شکل بارزی کاهش پیدا کند. همچنین بررسی بیماران بیانگر آن بود که این روش موجب بهبود کنترل خونریزی، کاهش چشمگیر خطر پارگی رحم در زایمان‌های آینده و مهار تشکیل نقص‌های ساختاری در محل برش جراحی می‌شود.
در بخش نتیجه‌گیری این مطالعه تأکید شده است که روش اصلاح‌شده بخیه نسبت به رویکردهای سنتی و الگوهای جدیدتر، مزایای درمانی متعددی نظیر کنترل بهتر خونریزی، اقامت کوتاه‌تر مادر در بیمارستان، ریکاوری سریع‌تر و بازگشت زودتر به فعالیت‌های روزمره را به ارمغان می‌آورد. همچنین با کاهش آسیب بافتی و کاهش چسبندگی‌های شکمی، سلامت باروری آینده زنان را بهتر حفظ می‌کند، هرچند انجام تحقیقات بالینی گسترده‌تر برای تأیید نهایی این دستاوردها همچنان ضروری است.
اطلاعات تکمیلی این مطالعه که نتایج کامل آن در «فصلنامه تحقیقات پزشکی صارم» وابسته به بیمارستان فوق تخصصی صارم منتشر شده‌اند، نیز نشان می‌دهند که در روش‌های تک‌لایه سنتی به دلیل عدم بند آمدن کامل خونریزی، تشکیل لخته‌های خونی زیر بافت بیشتر بوده و به علت کشش بالا، درد بیمار و احتمال پارگی رحم در آینده بسیار زیاد است. در مقابل، تکنیک جدید با ایجاد کشش بسیار کم و هم‌تراز کردن دقیق لایه‌ها، از آسیب بافتی و احساس درد شدید جلوگیری می‌کند. علاوه بر این، در شیوه‌های رایج دولایه غالباً از بخیه‌های قفل‌شونده و پرکشش استفاده می‌شود که به بافت خون‌رسانی ضعیفی می‌دهد و به علت ندوختن لایه صفاق، خطر چسبندگی احشایی را بالا می‌برد. با این حال، در روش نوین به دلیل بهره‌گیری از بخیه‌های بدون قفل و دوختن مستقل پرده صفاق، ضمن مهار چسبندگی، ترمیم دیواره رحم به بهترین شکل ممکن انجام می‌پذیرد و معایب روش‌های وقت‌گیر و پرهزینه برطرف شده و تعادل مناسبی بین سرعت عمل و کارایی بالا برقرار می‌شود.
