فارس/ زلزله ۵.۷ ریشتری بامداد امروز مصر را لرزاند؛ اما برخلاف زلزله مرگبار ۱۹۹۲ که بیش از ۵۴۰ نفر را به کام مرگ کشاند، این بار سیستم هشدار گوگل با تشخیص امواج اولیه و ارسال پیام هشدار به شماری از گوشیهای کاربران، ثانیههایی حیاتی برای پناهگیری فراهم کرد.
ساعات ابتدایی بامداد امروز دوشنبه ۱۲ مرداد، زمین در بخش بزرگی از مصر لرزید.بر اساس اعلام مراکز مختلف لرزهنگاری، این زمینلرزه در حدود ساعت ۳ بامداد به وقت محلی و در فاصله حدود ۳۸ کیلومتری شمال شهر سوئز رخ داده است.قدرت این زلزله توسط مؤسسه ملی پژوهشهای نجومی و ژئوفیزیک مصر ۵.۶ درجه در مقیاس ریشتر اعلام شده است و مرکز اروپایی-مدیترانهای لرزهنگاری نیز آن را حدود ۵.۷ درجه تخمین زده است.لرزشها در شهرهای بزرگ از جمله قاهره و جیزه و نیز بسیاری از استانهای دیگر به وضوح حس شد و به گفته این مرکز اروپایی، حدود ۶۶ میلیون نفر در پهنه احساس آن قرار داشتهاند. بر اساس برآوردهای اولیه، این زمینلرزه در عمق ۱۰ کیلومتری زیر سطح رخ داده و نزدیک به نیم دقیقه به طول انجامیده است که این مدت برای یک زلزله به نسبت طولانی محسوب میشود و باعث شده تا شمار زیادی از شهروندان آن را احساس کنند.با وجود قدرت قابل توجه این رویداد، خوشبختانه دولت مصر اعلام کرده که تاکنون هیچ گزارش رسمی از تلفات جانی یا خسارات مالی قابل توجه دریافت نشده است.البته برخی اخبار محلی از «خسارتهای محدود» مانند ترکهای سطحی در برخی ساختمانهای قدیمی و ریزش بخشهایی از نما خبر داده است ، اما این خسارات جزئی و موردی بوده است و در سطح کلان، دولت مصر اعلام کرده که وضعیت پایدار است.
دولت مصر بلافاصله پس از وقوع این حادثه، دستور فعالسازی طرحهای اضطراری را صادر کرد. وزارت بهداشت مصر اعلام کرده که اتاقهای بحران در سراسر کشور فعال شده و تمامی بیمارستانها در بالاترین سطح آمادهباش قرار گرفتهاند تا در صورت بروز هرگونه حادثه احتمالی، خدمات درمانی بهسرعت ارائه شود. همچنین هلال احمر مصر نیز از فعالسازی برنامههای واکنش سریع خود در مناطقی که زلزله در آنها حس شده، خبر داده است.معمای هشدار گوگل پیش از وقوع زلزلههمزمان با این رویداد، بسیاری از کاربران اندروید در مصر تجربهای غیرمنتظره داشتند. پیش از آنکه زمین بلرزد، هشدارهایی روی گوشیهایشان ظاهر شد که از نزدیک شدن یک زمینلرزه خبر میداد و از آنها میخواست که اقدامات ایمنی را انجام دهند.این موضوع پرسشهای زیادی را در شبکههای اجتماعی برانگیخت، اما گوگل به قدرت پیشبینی زلزله دست نیافته است، بلکه سیستم هشدار سریع آن در این لحظات به کار افتاده است.سیستم هشدار زمینلرزه اندروید که از سال ۲۰۲۱ فعالیت خود را آغاز کرده، اکنون در حدود ۱۰۰ کشور جهان در دسترس است. در قلب این سیستم، استفاده از حسگرهای شتابسنج درون گوشیهای هوشمند نهفته است که مسئول تشخیص حرکت و چرخش دستگاه هستند. گوگل با بهرهگیری از این سنسورها، میلیاردها گوشی اندروید را به یک شبکه عظیم و پراکنده از لرزهنگارهای کوچک تبدیل کرده است.
هنگامی که یک زلزله رخ میدهد، ابتدا امواج اولیه که سریعترین نوع امواج هستند، از مرکز زمینلرزه به بیرون منتشر میشوند. این امواج معمولاً ضعیف هستند و انسانها آنها را احساس نمیکنند. با این حال، حسگرهای گوشیهای هوشمند میتوانند این ارتعاشات ظریف را ثبت کنند. اگر تعداد زیادی از گوشیهای موجود در یک منطقه، همزمان چنین الگوی حرکتی را ثبت کنند، دادههای ناشناس آنها به سرورهای گوگل ارسال شده و الگوریتمهای پیشرفته با تحلیل آنها، وقوع یک زمینلرزه را تأیید و موقعیت و قدرت تقریبی آن را محاسبه میکنند. پس از آن، هشدارهایی به کاربران در مناطقی ارسال میشود که امواج ثانویه که مخربتر و کندترند، هنوز به آنها نرسیدهاند.فاصله کوتاه چند ثانیهای تا نجاتدلیل اینکه این هشدارها پیش از احساس زمینلرزه به دست کاربران میرسد، تفاوت عجیب سرعت است. امواج زلزله با سرعتی در حدود چند کیلومتر بر ثانیه در دل زمین حرکت میکنند، اما دادههای هشدار از طریق شبکههای ارتباطی با سرعتی نزدیک به سرعت نور منتقل میشوند.این اختلاف باعث میشود که پیام هشدار، پیش از امواج مخرب به کاربرانی که از مرکز زلزله دورتر هستند، برسد. به گفته مراجع مختلف، برخی کاربران موفق شدند این هشدار را حدود ۳ ثانیه پیش از لرزش اصلی دریافت کنند. اگرچه این زمان بسیار کوتاه است، اما میتواند برای دور شدن از شیشهها و اجسام خطرناک یا پناهگیری زیر یک میز، کافی باشد.
اما چرا این هشدارها تنها به گوشیهای اندرویدی رسید؟ پاسخ در نبود زیرساخت مشابه در سیستمعامل آیفون است. برخلاف اندروید، اپل شبکهای از حسگرهای میلیاردها گوشی برای تشخیص زمینلرزه ایجاد نکرده است و گوشیهای آیفون معمولاً به سیستمهای رسمی هشدار دولتی در کشورهایی مانند ژاپن یا آمریکا متکی هستند که در مصر در چنین مقیاسی در دسترس نیست.پیشبینیهای پیشین و موقعیت زمینشناسی مصرجالب اینکه چند روز پیش از این حادثه، یک پژوهشگر هلندی به نام فرانک هوخربیتس که به پیشبینیهای زمینلرزهای شهرت دارد، هشدار داده بود که بین ۲ تا ۴ اوت احتمال رخداد زلزلهای با قدرت بیش از ۵.۵ ریشتر وجود دارد. اگرچه او مصر را به عنوان نقطه وقوع مشخص نکرده بود و این رویداد در محدوده مورد اشاره او رخ داده است، ارتباط این پیشبینی و زلزله فعلی همچنان در هالهای از ابهام باقی مانده است.از نظر علمی، زلزله مصر یک رویداد طبیعی و قابل انتظار در یکی از مناطق فعال زمینشناسی منطقه محسوب میشود. با وجود این که مصر خارج از کمربندهای اصلی زلزلهخیز جهان قرار دارد، اما به دلیل نزدیکی به مناطق فعال از جمله خلیج عقبه، شمال دریای سرخ و منطقه دهشور در جنوب قاهره، همواره احتمال وقوع زمینلرزههایی با قدرت متوسط در این کشور وجود داشته است. سابقه تاریخی این منطقه نیز نشان میدهد که در سال ۱۹۹۲، زمینلرزهای به قدرت ۵.۸ ریشتر در همین منطقه رخ داد که منجر به کشته شدن بیش از ۵۴۰ نفر و ویرانی گستردهای شد.
ویدیو: تسنیم
















