جنگ نفت‌کش‌ها... کابوسی که جهان از تکرار آن در خلیج فارس می‌ترسد

آخرین خبر/ متن پیش رو در روزنامه العربی الجدید منتشر شده و آخرین خبر جهت اطلاع مخاطبان از مطالب منتشر شده در رسانه های خارجی اقدام به ترجمه آن کرده است و به معنای تایید محتوای آن نیست

این جنگ در منطقه یادآور کابوسی است که بازارهای جهانی انرژی در دوران جنگ ایران و عراق (1980-1988) تجربه کردند؛ زمانی که نفت‌کش‌ها در خلیج فارس هدف حملات خصمانه دو طرف قرار گرفتند، به طوری که 200 نفت‌کش آسیب دیدند.

در آن سال‌ها، نیروهای ایران و عراق مین‌هایی در تنگه هرمز و خلیج فارس کار گذاشتند و موشک‌های فرانسوی "اکزوسیت" و چینی "سیلورم" را به سمت نفت‌کش‌های عبوری شلیک کردند. کشتی‌های کویتی مجبور شدند پرچم آمریکا را برافراشته کنند، که این منجر به اعزام 35 کشتی جنگی آمریکایی برای همراهی محموله‌ها شد. با وجود این، جریان نفت ادامه یافت، اما با هزینه‌های سنگین، که بسیاری از قربانیان آن غیرنظامیان بودند.

اگرچه درگیری کنونی هنوز در مراحل ابتدایی است، تحلیلگران نظامی و بازارهای مالی نگران آن هستند که اگر این جنگ به هفته‌ها یا ماه‌ها کشیده شود، کابوس "جنگ نفت‌کش‌ها" بار دیگر تکرار شود. ایران عملاً تنگه هرمز را به روی نفت‌کش‌ها بسته است، حتی اگر این اقدام را به طور رسمی اعلام نکرده باشد. در این میان، رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، آمادگی کشورش را برای اعزام کشتی‌های جنگی به منطقه جهت تأمین ایمنی نفت‌کش‌ها اعلام کرده است، یادآور اقداماتی که واشنگتن در دهه 1980 انجام داد. اما این تعهدات و تهدیدات نشان می‌دهد که خطرات بزرگتر هنوز پیش رو است.

از زمانی که ایالات متحده و اسرائیل حملات خود را علیه ایران آغاز کردند، حداقل شش نفت‌کش در خلیج فارس آسیب دیده‌اند، که منجر به توقف تقریبی حرکت کشتی‌ها از طریق تنگه هرمز شد. همچنین به زیرساخت‌های انرژی در قطر و عربستان حملاتی شده و قیمت نفت به شدت افزایش یافته است. تنگه هرمز نقطه حیاتی جهانی برای نفت و گاز است، زیرا یک سوم تجارت نفت دریایی و یک پنجم صادرات گاز طبیعی مایع از آن عبور می‌کند.

وعده‌های ترامپ
با این حال، وعده رئیس‌جمهور آمریکا برای تأمین حفاظت از نفت‌کش‌ها در حال حاضر عملی نخواهد شد، چرا که ایالات متحده و اسرائیل هنوز مشغول جنگ هجومی علیه ایران هستند. مقایسه نقش واشنگتن در جنگ کنونی با نقش حفاظتی آن در دهه 1980 دشوار است، زیرا نیروهای آمریکایی در این جنگ به طور مستقیم درگیر هستند، در حالی که در جنگ ایران و عراق چنین چیزی وجود نداشت.

با وجود تأثیر مثبت موقت سخنان ترامپ در بازار انرژی، تحلیلگران نظامی که با "فایننشال تایمز" صحبت کرده‌اند، پیش‌بینی می‌کنند که این تعهدات ممکن است حداقل دو هفته دیگر اجرایی نشوند. جان میلر، فرمانده پیشین ناوگان پنجم آمریکا، گفته است که ایالات متحده ممکن است کشتی‌های کافی برای همراهی در منطقه داشته باشد، اما با مشکلاتی از قبیل "موشک‌های ضد کشتی، پهپادها، و قایق‌های سریع" و همچنین مین‌هایی که ایران ممکن است در دریا بکار بگیرد، روبرو خواهد شد.

اتحادیه اروپا تصمیم گرفته است تا مأموریت نیروی دریایی خود "اسپیدس" را که سه کشتی از فرانسه، ایتالیا و یونان را شامل می‌شود و مأموریت آن محافظت از ناوگان در دریای سرخ و خلیج عدن است، گسترش دهد تا شامل تنگه هرمز شود. این اقدام پس از آن انجام شد که اتحادیه اروپا از روز اول جنگ از افزایش حملات به کشتی‌های تجاری در منطقه خبر داد.

قدرت ایران
ترامپ که دولت او در تعیین مسیر جنگ یا اهداف آن دچار سردرگمی است، در بیش از یک اظهار نظر تأکید کرده که نیروی دریایی آمریکا و اسرائیل توانسته‌اند نیروی دریایی ایران را از بین ببرند. با این حال، نباید از این اظهارات به راحتی گذشت، زیرا توانایی‌های ایران در مختل کردن تردد کشتی‌ها در این آبراه حیاتی نیازی به درگیری مستقیم در جنگ دریایی ندارد. ایران ابزارهایی در اختیار دارد که به راحتی می‌تواند از آن‌ها استفاده کند، از جمله:

قایق‌های مسلح به موشک و موشک‌های کوتاه‌برد که با هدف ضربه به ساختار کشتی‌ها از خط آب پایین‌تر شلیک می‌کنند.

مین‌های دریایی، که ایران ذخایری بزرگ از آن‌ها دارد و شامل مین‌های قدیمی روسی و سامانه‌های موشکی است.

موشک‌های ضد کشتی: ایران به موشک‌های چینی از نوع C-802 مجهز است.

عدم پوشش بیمه‌ای
تا کنون شش کشتی در منطقه آسیب دیده‌اند و سپاه پاسداران مسئولیت یکی از حملات را پذیرفته است. اما تأثیر این حملات باعث شده تا شرکت‌های کشتیرانی و اجاره‌دهندگان کشتی‌ها احتیاط کنند. گزارش‌ها نشان می‌دهند که در تنگه هرمز حدود 700 نفت‌کش متوقف شده‌اند که قادر به ترک آب‌های منطقه نیستند.

افزایش خطرات، شرکت‌های بیمه را به لغو بیمه‌نامه‌های خود علیه جنگ‌ها واداشته است. همچنین بازار بیمه دریایی در لندن روز سه‌شنبه مناطق با ریسک بالا را گسترش داد تا شامل بحرین، جیبوتی، کویت، عمان و قطر شود، که احتمالاً موجب افزایش بیشتر قیمت‌ها خواهد شد.

پلتفرم "آرگوس" در لندن روز چهارشنبه گزارش داد که هزینه اجاره نفت‌کش‌ها از خلیج فارس به بالاترین سطح خود رسیده است. هزینه اجاره یک نفت‌کش "سویزماکس" بیش از دو برابر شده است و نرخ‌های جدید برای نفت‌کش‌های غول‌پیکر (VLCC) در خط ساحلی خلیج فارس به رکورد جدیدی رسیده است.

معادله نظامی ایران این است که "اگر نفت ما صادر نشود، هیچ نفتی از منطقه صادر نخواهد شد". اما این معادله محدودیت‌های خود را دارد؛ چرا که ایران به درآمدهای انرژی نیاز دارد تا حملات نظامی خود را ادامه دهد و در نهایت باید نفت از آب‌های خلیج فارس و هرمز عبور کند. اما سوال این است: چه زمانی و چگونه؟

 

---

بازار

---

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله