هشدار فرامنطقه ای

وطن امروز/متن پیش رو در وطن امروز منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
سپاه پاسداران دیروز در بیانیهای بسیار مهم تصریح کرد در صورت تکرار تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، این بار جمهوری اسلامی میدان نبرد را به فراتر از منطقه گسترده خواهد کرد. سپاه پاسداران در این بیانیه، با اشاره به شکستهای آمریکا و رژیم صهیونیستی تأکید کرد ایران هنوز از همه ظرفیتهای خود استفاده نکرده است. سپاه هشدار داد اگر تجاوز به ایران تکرار شود، جنگی که پیشتر وعده داده شده بود، این بار به فراتر از منطقه کشیده خواهد شد و ضربات ایران در جاهایی فرود خواهد آمد که دشمن حتی تصورش را نمیکند. در بیانیه سپاه آمده است: در صورت تکرار تجاوز علیه ایران، دامنه جنگ از منطقه فراتر خواهد رفت و جمهوری اسلامی از ظرفیتهای گستردهتری علیه دشمنان استفاده خواهد کرد. در این بیانیه همچنین آمده است: آمریکا و اسرائیل با وجود بهرهگیری از توان نظامی گسترده نتوانستند به اهداف خود دست یابند و در صورت هر گونه حمله مجدد، ایران ضربات کوبندهای وارد خواهد کرد. بخش مهم این بیانیه دقیقا همین عبارت «فراتر از منطقه» است. این جمله نشان میدهد ایران این پیام را منتقل کرده که در صورت وقوع جنگ جدید، دامنه درگیری محدود به غرب آسیا باقی نخواهد ماند و تهران گزینهها و ظرفیتهایی فراتر از میدانهای سنتی نبرد در اختیار دارد؛ هشداری که در کنار تجربه جنگ ۴۰ روزه، نشاندهنده سطح بالای آمادگی نیروهای مسلح کشورمان برای هرگونه درگیری احتمالی آینده است. آمریکا هرگز نمیتواند این هشدارها را دستکم بگیرد، چرا که تجربه جنگ اخیر نشان داد ایران در همه موارد، تهدیدهایی را که مطرح کرده بود، عملیاتی کرد. از حملات موشکی و پهپادی گسترده گرفته تا هدف قرار دادن زیرساختهای حساس و وارد کردن خسارت به تجهیزات پیشرفته آمریکایی، همگی نشان داد تهران میان تهدید و اقدام فاصله زیادی قائل نیست. به همین دلیل، وقتی این روزها مقامهای کشورمان از «شگفتیهای بیشتر» یا «جنگ فرامنطقهای» سخن میگویند، این جملات صرفا جنگ روانی یا تبلیغات رسانهای تلقی نمیشود، بلکه هشداری است که پشت آن تجربه عملیاتی و اعتماد به نفس ناشی از جنگ اخیر قرار دارد؛ جنگی که به گفته بسیاری از تحلیلگران، تصویری متفاوت از توان واقعی ایران و آسیبپذیری آمریکا در برابر آن را آشکار کرد. بلافاصله پس از انتشار بیانیه سپاه، کارشناسان و صاحبنظران در حال بررسی این موضوع هستند که اهداف احتمالی فرامنطقهای ایران در جنگ احتمالی آینده کدام هستند؛ موضوعی که قطعا از دیروز تاکنون در محافل سیاسی، امنیتی و نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی مورد بررسی قرار گرفته است.
سورپرایزهای ایران چه هستند؟
«بازگشت به جنگ، با شگفتیهای بیشتری همراه خواهد بود»؛ این جمله کوتاه اما معنادار، پیام هشدارآمیزی است که وزیر امور خارجه آن را به زبان انگلیسی در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد. «سیدعباس عراقچی» در این پیام، با اشاره به گزارشهای منتشرشده درباره خسارات ارتش تروریست آمریکا در جنگ اخیر علیه ایران، تأکید کرد ماهها پس از آغاز جنگ، کنگره آمریکا حالا از نابودی و آسیب دیدن دهها فروند هواپیما و پهپاد آمریکایی به ارزش میلیاردها دلار سخن میگوید. او همچنین با اشاره به هدف قرار گرفتن جنگنده فوق پیشرفته «اف۳۵» نوشت: نیروهای مسلح ایران به عنوان نخستین نیرویی شناخته شدهاند که موفق شدهاند این جنگنده تبلیغشده آمریکایی را هدف قرار دهند. وزیر امور خارجه در پایان هشدار داد ایران اکنون تجربه و دانش بیشتری نسبت به گذشته به دست آورده و اگر جنگی دوباره آغاز شود، با «شگفتیهای بیشتری» همراه خواهد بود. نوشته عراقچی در شرایطی است که اخیرا بخشی از گزارشهای مرتبط با خسارات نیروی هوایی ایالات متحده در جنگ علیه ایران در اسناد و ارزیابیهای کنگره آن کشور بازتاب یافت؛ گزارشهایی که اگرچه تنها گوشهای از ابعاد خسارات عظیم واردشده را روایت میکند اما حتی همین دادههای محدود نیز تصویری کمسابقه از ضربات واردشده به ارتش آمریکا ارائه میدهد. اهمیت ماجرا آنجاست که این بار، این سخنان نه از رسانههای ایرانی، بلکه از دل گزارشها و ارزیابیهای رسمی و نیمهرسمی آمریکایی بیرون آمده است؛ گزارشهایی که نشان میدهد جنگ علیه ایران برای واشنگتن بسیار پرهزینهتر از چیزی بوده که ابتدا تصور میشد.
طبق این گزارش، در مجموع دستکم ۴۲ فروند هواگرد ثابتبال و بالگرد و پهپاد آمریکایی در جریان عملیات علیه ایران آسیب دیده یا از بین رفتهاند. بخشی از این خسارات مربوط به جنگندههای تهاجمی و پیشرفته آمریکاست و بخش دیگر به پهپادها، هواپیماهای سوخترسان و تجهیزات پشتیبانی مربوط میشود. در این گزارش آمده است: ۴ فروند جنگنده F-15E Strike Eagle آمریکا از بین رفتهاند. ۳ فروند از این جنگندهها ۲ مارس بر فراز کویت ساقط شدند و یک فروند دیگر نیز ۵ آوریل در عملیات بر فراز ایران هدف قرار گرفت و منهدم شد.
در بخش دیگری از این گزارش، به آسیب دیدن یک فروند جنگنده F-35A Lightning II اشاره شده است؛ جنگندهای که مهمترین و گرانترین پروژه هوایی تاریخ آمریکا محسوب میشود. طبق این گزارش، مارس ۲۰۲۶ آتش پدافند ایران به یک فروند «اف35» آسیب رساند. هرچند آمریکا تلاش کرد ابعاد این حادثه را محدود و کنترلشده جلوه دهد اما صرف اذعان به هدف قرار گرفتن این جنگنده، ضربهای سنگین به اعتبار تبلیغاتی و راهبردی واشنگتن به شمار میرود. علاوه بر این، گزارش کنگره آمریکا از سقوط و نابودی یک فروند هواپیمای A-10 Thunderbolt II نیز خبر داد؛ هواپیمایی که در جریان عملیات شکستخورده ارتش آمریکا در دشت مهیار اصفهان هدف قرار گرفت و پس از سقوط منهدم شد. همچنین ۷ فروند هواپیمای سوخترسان KC-135 Stratotanker نیز یا نابود شدهاند یا آسیب دیدهاند. ۵ فروند از این هواپیماها در حمله موشکی و پهپادی ایران به پایگاه هوایی شاهزاده سلطان عربستان مورد هدف قرار گرفتند. در کنار این موارد، یک فروند هواپیمای هشدار زودهنگام آواکس نیز در همان حمله منهدم شد؛ هواپیمایی که یکی از مهمترین داراییهای اطلاعاتی و فرماندهی نیروی هوایی آمریکا محسوب میشود. گزارش کنگره همچنین از نابودی ۲ فروند MC-130J Commando II خبر میدهد؛ هواپیماهایی که برای عملیات ویژه و امداد و نجات مورد استفاده قرار میگیرند و طبق گزارش، پس از آنکه در خاک ایران زمینگیر شدند، توسط خود نیروهای آمریکایی منهدم شدند تا به دست ایران نیفتند. علاوه بر این، یک فروند بالگرد HH-60W نیز در عملیات نجات خلبان جنگنده ساقطشده آمریکایی منهدم شد. اما شاید بزرگترین بخش خسارات آمریکا مربوط به پهپادها باشد. طبق این گزارش، آمریکا از آغاز عملیات علیه ایران تاکنون ۲۴ فروند پهپاد MQ-9 Reaper را از دست داده است؛ پهپادهایی که ستون اصلی عملیاتهای شناسایی و تهاجمی آمریکا در منطقه محسوب میشوند. همچنین یک فروند پهپاد راهبردی MQ-4C Triton نیز منهدم شده است. در میان تمام این خسارات، مساله هدف قرار گرفتن جنگنده «اف35» جایگاه ویژهای دارد. «اف35» صرفاً یک جنگنده معمولی نیست؛ این هواپیما نماد برتری فناوری نظامی آمریکا و مهمترین پروژه هوایی پنتاگون در دهههای اخیر به حساب میآید. واشنگتن سالها تلاش کرد این جنگنده را به عنوان «غیرقابل رهگیری» و «شکستناپذیر» معرفی کند و آن را ستون اصلی برتری هوایی آمریکا و متحدانش در جهان قرار دهد.
دهها کشور میلیاردها دلار برای خرید این جنگنده هزینه کردهاند و صنایع نظامی آمریکا نیز بخش بزرگی از اعتبار جهانی خود را بر پایه موفقیت این پروژه بنا کرده است. به همین دلیل، حتی خبر آسیب دیدن یک فروند «اف35» توسط پدافند ایران، به تنهایی یک ضربه سنگین حیثیتی و روانی علیه آمریکا محسوب میشود. این موضوع از آن جهت اهمیت بیشتری مییابد که برای نخستینبار، یک کشور توانسته در یک جنگ واقعی به جنگندهای که سالها نماد شکستناپذیری معرفی میشد، آسیب وارد کند. جنگندهای که قرار بود نماد سلطه مطلق هوایی آمریکا باشد، حالا در گزارشهای رسمی آمریکاییها به عنوان هواپیمایی آسیبدیده ثبت شده است.
البته نکته مهم آن است که تمام این آمارها، اعداد و جزئیات توسط خود آمریکاییها منتشر شده است؛ آن هم در شرایطی که معمولاً ارتش آمریکا در زمان جنگ تلاش میکند ابعاد واقعی خسارات خود را تا حد ممکن پنهان نگاه دارد. به همین دلیل، این انتظار طبیعی وجود دارد که حجم واقعی خسارات واردشده به نیروی هوایی آمریکا بسیار بیشتر از ارقام اعلامشده باشد. تجربه جنگهای گذشته نیز نشان داده واشنگتن معمولاً سالها بعد بخشی از واقعیات خسارات نظامی خود را افشا میکند. بنابراین بسیاری معتقدند آنچه امروز در گزارشهای کنگره دیده میشود، تنها بخش کوچکی از واقعیات جنگ علیه ایران است. با این حال، حتی همین دادههای محدود نیز یک واقعیت مهم را آشکار میکند: ایران بار دیگر توانست یک «اولین» مهم را در تاریخ جنگها رقم بزند. جمهوری اسلامی طی دهههای گذشته بارها معادلات سنتی نظامی را برهم زده و در حوزههای مختلف، دشمنان خود را غافلگیر کرده است. از سرنگونی پهپاد فوق پیشرفته گلوبال هاوک گرفته تا حملات موشکی مستقیم به پایگاه عینالاسد و حالا هدف قرار دادن جنگنده «اف35»، همگی نشان میدهد ایران در حوزه جنگ نامتقارن و ضربه به نقاط حساس دشمن، به سطحی از توانایی رسیده که حتی قدرتهای بزرگ نظامی جهان را نیز غافلگیر میکند. واقعیت آن است که خساراتی که ارتش آمریکا و هیمنه نظامی واشنگتن در جنگ علیه ایران متحمل شدند، از زمان جنگ دوم جهانی به این سو بیسابقه است. آمریکا طی دهههای گذشته در جنگهای مختلفی حضور داشته اما کمتر پیش آمده نیروی هوایی این کشور تا این اندازه تحت فشار قرار گیرد و مجبور شود همزمان با از دست دادن جنگنده، پهپاد، هواپیمای سوخترسان و تجهیزات اطلاعاتی، درباره تداوم توان عملیاتی خود ابراز نگرانی کند. حتی در گزارش کنگره نیز به نگرانی درباره توان جایگزینی هواپیماهای از دست رفته، فشار بر صنایع نظامی آمریکا و کاهش آمادگی عملیاتی ارتش آن کشور اشاره شده است. به همین دلیل است که بسیاری معتقدند اگر آمریکا بخواهد بار دیگر جنگی علیه ایران آغاز کند، باید خود را برای هزینههایی بسیار سنگینتر از جنگ ۴۰ روزه آماده کند. ایران اکنون نهتنها تجربه عملیاتی گستردهای از مواجهه مستقیم با آمریکا به دست آورده، بلکه نقاط ضعف سامانههای هوایی، پایگاهها و الگوی عملیاتی واشنگتن را نیز بهتر از گذشته میشناسد. همین مساله است که به جمله عراقچی درباره «شگفتیهای بیشتر» معنا میدهد؛ شگفتیهایی که میتواند برای آمریکا بسیار پرهزینهتر از قبل باشد.
















