آرمان نوشت: دیپلماسی در تراس هتل‌ کوبورگ

آرمان/ متن پيش رو در آرمان منتشر شده و انتشار آن به معني تاييد تمام يا بخشي از آن نيست اين روزها وين حال و هواي ديگري دارد. نه اينکه با مذاکره غريبه باشد بلکه بسيار مذاکراتي در اين شهر انجام شده که برخي اوقات نتايج مثبت و برخي اوقات بدون نتيجه به پايان رسيده است. اين روزها اما مذاکراتي در جريان است که نه دو طرف بلکه 1+5 به‌علاوه ايران با آن درگيرند و شايد همين هتل يکي از منتفعان به درازا کشيده شدن مذاکرات هسته‌اي باشد چراکه از يکسو دريافتي از مسافران بيشتر خواهد بود و از سوي ديگر اگر توافقي صورت گيرد به‌طور حتم بسياري از تيتر «توافق بزرگ در هتل کوبورگ» استفاده خواهند کرد. پاله کوبورگ نام کاخ مجلل کوچکي در شهر وين است که از دهه 1970 به يکي از لوکس‌ترين و گران‌ترين هتل‌هاي اتريش تبديل شده است. کاخ کوبورگ متعلق به شاخه‌اي از دودمان سلطنتي زاکسه کوبورگ اتريش است که از سال 1840 تا 1845 ميلاد، توسط پرنس فرديناند در سبک نوکلاسيک ساخته شد. اين هتل در گذشته به خاطر شکل ستون‌ها و نماي بيروني‌اش، به «قلعه مارچوبه» معروف بوده است. آخرين مالک خصوصي آن تا سال 1970 يک شاهزاده بيوه بوده که همراه خانواده‌اش در آن زندگي مي‌کرد و پس از آن تبديل به هتل شده است. اين کاخ در يکي از اعياني‌ترين مناطق وين واقع شده است. قيمت سوئيت‌هاي آن از 595 يورو براي هر شب شروع و تا 1600 يورو نيز مي‌رسد اما بخشي از ساختمان هتل کوبورگ روايتي ديگر دارد و ديپلماسي آن را بايد جدا از سالن مذاکرات هسته‌اي و اتاق‌هاي ملاقات دونفره ميان نمايندگان قدرت‌هاي جهان ارزيابي کرد و آن هم تراس‌هاي اين ساختمان است. اهميت تراس هتل کوبورگ سياستمداران از قديم‌الايام محلي را براي مذاکرات مخفيانه خود داشتند يا محلي را تعيين مي‌کردند که اگر قرار است سخني گفته شود و ديگران متوجه نشوند در آن محل باشد. البته در ايام نسبتا جديد يعني زماني که تلفن همراه به بازار آمد و فراگير شد باز هم اين مکان‌ها مورد توجه بود تا اگر سخني محرمانه قرار بود ردوبدل شود، کسي نشنود و متوجه نشود که چه موضوعي مطرح شده است. تراس هتل کوبورگ هم چنين نقشي دارد. يعني مذاکره‌کنندگان بعضا براي تماس‌هاي محرمانه به آنجا مي‌روند تا از شنودهاي احتمالي در اتاق‌ها در امان باشند و شايد هم هواي تازه وين به آنها کمک کند که تصميم بهتري اتخاذ کنند. مثلث چند روز پيش نوشته بود: «نکته جالب توجه ديگر اين است که تيم مذاکره‌کننده ايراني نسبت به اتاق‌ها و فضاهاي بسته‌اي که در طول مذاکرات در آن به‌سر مي‌برند نکات امنيتي را رعايت کرده و با توجه به ضريب نفوذ ابزارهاي جاسوسي بسيار پيشرفته در محيط بسته، براي انجام بحث‌هاي مهم با يکديگر به فضاهاي باز مي‌روند. هرچند که شنود مکالمات افراد براي سرويس‌هاي جاسوسي دنيا، در فضاي باز و حتي از فواصل دور و بدون هيچ ميکروفني هم امکان‌پذير است اما در هر صورت امنيت بيشتري نسبت به فضاي بسته دارد. سيدعباس عراقچي، عضو تيم مذاکره‌کننده کشورمان گفته است: در مونترو، هتل دقيقا بغل درياچه بود و لذا وقتي تنفسي داده مي‌شد، مي‌آمديم جاده کنار آب يک هوايي تازه مي‌کرديم، به‌خصوص آنکه خيلي حرف‌ها را آنجا مي‌شد، زد. يعني ما حرف‌هاي سري را که بايد با هم بزنيم در فضاي باز بيان مي‌کنيم. هميشه اين احتمال را مي‌دهيم که اتاق‌ها ممکن است تجهيز شده باشد. بنابراين ترجيح مي‌داديم برويم در فضاي باز در حال قدم زدن صحبت کنيم که عکس‌هايش وجود دارد و اگر دقت شود هر 10 يا 20 متري مي‌ايستاديم با هم يک صحبتي مي‌کرديم، دوباره قدم مي‌زديم... جلسات خصوصي ما يا در اتاق هيأت ايراني است يا در اتاق آقاي ظريف جمع مي‌شويم يا مي‌رويم بيرون قدم مي‌زنيم. وقتي مسائل خيلي حساس مي‌شود به محيط باز مي‌رويم.» تراس هتل کوبورگ تنها براي مذاکره‌کنندگان ايراني کاربرد ندارد بلکه حتي موگريني هم نياز به اين فضا دارد و گاهي به آنجا مي‌رود. حضور مذاکره‌کنندگان در تراس سبب شده است که برخي به شوخي مي‌پرسند که آيا اتاق‌هاي هتل کوبورگ فاقد کولر است که مذاکره‌کنندگان بسيار زياد به تراس مي‌آيند؟!. اما براي تيم ايراني اين تراس کاربرد ديگري هم دارد که در ادامه خواهيد خواند. چرا تراس انتخاب شد به‌طور قطع انتخاب تراس نمي‌تواند بسيار اتفاقي و تصادفي بوده باشد. تراس اتاق مذاکره‌کنندگان ايراني رو به محوطه بازي است که برخي اتفاقات در آنجا رخ مي‌دهد. جالب اينجاست که اغلب اوقات هم ظريف تنها به تراس نمي‌رود و معمولا حسين فريدون يا عراقچي يا بقيه همراه او هستند و اين حضور پيامهاي خاص خود را دارد چنانکه در زماني که قرار بود کري به پشت تريبون برود و از نتيجه مذاکرات خبر دهد، وزير خارجه ايران به همراه معاون خود، که به‌خوبي مي‌دانند اين حرکت آنها حاوي چه برداشت تبليغاتي مي‌تواند باشد، به تراس مرتفع هتل محل مذاکرات رفتند و از مکاني مرتفع با لبخندي همراه با تامل و تفکر به نحوي زيرکانه به پايين نگاه و فضاي پنهان داخلي را به بيرون منعکس کردند و اين بدان معناست که هيچ نگراني از اظهارات کري وجود ندارد و ايران از عملکرد خود اطمينان دارد. البته کاربرد ديگر اين تراس اطلاع‌رساني به روزنامه‌نگاران و خبرنگاران است چنانکه 19تيرماه بود که فرارو نوشت؛ «محمدجواد ظريف، وزير خارجه ايران امروز بار ديگر براي هواخوري به بالکن هتل کوبورگ آمد و چند کلمه‌اي با خبرنگاران صحبت کرد. محمدجواد ظريف، وزير خارجه کشورمان صبح پس از مذاکره با همتاي آمريکايي خود که به گفته منابع آمريکايي موگريني نيز در اين ديدار حضور داشته است در بالکن هتل ظاهر شد و در پاسخ به خبرنگاران که به او گفتند چرا پايين نمي‌آييد؟ گفت: من فقط براي هوا‌خوري چند دقيقه‌اي بيرون آمدم. ظريف در پاسخ به خبرنگاري ژاپني که پرسيد مذاکرات تا پايان هفته ميلادي به طول مي‌انجامد، گفت: به نظر اين‌طور است. وي در پاسخ به سوال خبرنگاري ديگر که پرسيد امروز توافق مي‌شود؟ گفت: بعيد است. داوود محمدنيا، حسين فريدون و سيدعباس عراقچي در بالکن همراه ظريف بودند.» ايسنا هم نوشت؛ «رفت‌وآمدهاي ظريف و همراهانش به بالکن افزايش يافته است. او به فاصله کمي دوباره به همراه علي‌اکبر صالحي به بالکن آمد و گفت: اصلش را آوردم!» البته فقط ظريف به اين ديپلماسي تراسي علاقه ندارد چنانکه در 8 فروردين 94 سايت الف هم نوشت؛ «محمدجواد ظريف وزير امورخارجه بعد از نشست بعدازظهرش با جان کري وزيرخارجه آمريکا در محوطه بيروني هتل محل مذاکرات و درحالي که در حال گفت‌وگو با علي‌اکبر صالحي رئيس سازمان انرژي اتمي و حسين فريدون دستيار ويژه رئيس‌جمهور بود، در پاسخ به سؤال خبرنگار بي‌بي‌سي انگليسي مبني بر اينکه آيا لبخند شما حاکي از حصول نتيجه است؟ گفت: من هميشه لبخند مي‌زنم.»