وطن امروز/
متن پيش رو در وطن امروز منتشر شده و انتشار آن به معني تاييد تمام يا بخشي از آن نيست.
«روتاري» بنا به تعريف مؤسسان آن، به مفهوم چرخهاي دوار يک کارخانه به هم پيوسته است که با چرخش هر دنده، چرخ دنده ديگر به حرکت درميآيد و در نتيجه کل سيستم متحرک ميشود. با اين تعبير کلوب روتاري بينالمللي به دنبال ايجاد يک نظام به هم پيوسته و متشکل جهاني است که با اراده و حرکت دندانههاي کلوب مادر، تمام اين سيستم جهاني در جهت منافع غرب به حرکت درآيد.
اعضاي کلوب روتاري در هر جامعه، از فعالان و نيروهاي کيفي آن جامعه انتخاب ميشوند و مأموريت اصلي آنها ايجاد حلقه اتصال با قدرتهاي غربي از طريق نظام بينالمللي با کمک رجال سياسي و کلانسرمايهداران است.
سالهاي 50- 1340 سازمان اطلاعات و امنيت کشور (ساواک) فعاليت شديدي را براي کسب اطلاع از سازمان فراماسونري آغاز کرد. از آنجا که ساواک از بسياري ماجراها باخبر است، لذا از گزارشهاي اين سازمان ميتوان به عنوان منبع استفاده کرد. از ديدگاه ساواک، کلوبهاي روتاري و باشگاههاي لاينز از سازمانهاي جنبي فراماسونري به شمار ميروند. تفاوت باشگاههاي روتاري و لاينز با فراماسونري در ماهيت سازماني آنها نيست، بلکه در ساختار اجرايي و صور ظاهري آنهاست. دو باشگاه مذکور برخلاف انجمنهاي ماسوني که پنهانکاري، سايه بر فعاليتهاي آنها انداخته بود، محافلي علني بودند و با مجوز رسمي مقامات اجرايي هر کشور تشکيل ميشدند. يکي از اسناد ساواک اشارهاي به اين موضوع دارد:
به: 321
منبع: 2179
از: 20/هـ/7
تاريخ وقوع: اخيراً شماره گزارش 43297/20/هـ/7
تاريخ رسيدن خبر به رهبر عمليات: 9/2/48
تاريخ: 10/2/48
موضوع: فراماسونري (اظهارات سيدحسن امامي امام جمعه تهران)
دکتر عباس رياضيکرماني که با امام جمعه تهران درباره فراماسونري ملاقات کرده ميگفت امام جمعه گفته است فراماسونري سازمان خطرناکي نيست و ما کوشش ميکنيم تشکيلات آن را علني کنيم و فعاليت آن را توسعه دهيم. امام جمعه گفته است چون فراماسونري به مذهب و مليت افراد کاري ندارد هر کس با هر مذهب و هر مليت ميتواند در صورتي که واجد شرايط مخصوصي باشد در اين سازمان عضويت پيدا کند مانند سازمان تسليح اخلاقي و «سازمان لاينز» و کلوپ [کلوب] روتاري که تاکنون به صورت علني فعاليت ميکردهاند. امام جمعه گفته است سازمان سيا يک سازمان جاسوسي به نفع آمريکاست در حالي که فراماسونري متعلق به کشور بخصوصي نيست. توضيح رهبر عمليات: درباره انتشار اسامي افراد عضور لژ فراماسونري و افراد وابسته به سازمان سيا قبلاً گزارشاتي فرستاده شده است. عضويت و حضور زنان در باشگاه روتاري و لاينز برخلاف لژهاي ماسوني، آزاد بود و حتي باشگاههاي روتاري و لاينز ويژه زنان نيز در کنار باشگاههاي مردان به تکاپوي خود ادامه دادند و حتي هر چند ماه يا چند هفته يک بار، جلسات مشترک به منظور تحکيم مودت و دوستي و تبادل افکار در ايران و جهان تشکيل ميشد. حضور زنان در صحنه مسائل سياسي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي که ويژگي تحولات قرن بيستم است، در وجود باشگاههاي روتاري و لاينز تجلي خاصي پيدا کرده است. تفاوت ديگر فراماسونري با باشگاههاي روتاري و لاينز، در پايگاه و نقش اعضاي آنهاست. ماسونها بيشتر از ميان قشر روشنفکر و تحصيلکرده و داراي مباني فکري و ايدئولوژيک انتخاب ميشدند در حالي که در باشگاههاي روتاري و لاينز غير از افراد تحصيلکرده، مديرکلها و صاحبان شرکتها و تکنوکراتها نيز عضو ميشدند. ميتوان گفت نظام سرمايهداري غرب حوزه فعاليت فراماسونري را به مسائل سياسي و حوزه فعاليت باشگاههاي فوق را به مسائل اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي محدود کرده است.
روتاري در ايران
اواخر سال 1332 يکي از روتارينهاي آمريکايي به نام دکتر کراتس به ايران آمد تا براي تشکيل کلوبهاي روتاري در ايران وارد عمل شود. او سرانجام توانست به واسطه هادي اميرابراهيمي که يکي از سرمايهداران بود، با دکتر جهانشاه صالح استاد دانشکده پزشکي دانشگاه تهران و وزير بهداري، سناتور مصطفي تجدد مالک و مديرعامل بانک بازرگاني ايران و سناتور عباس مسعودي مالک و مدير مؤسسه اطلاعات تماس حاصل کرده و نخستين کلوب روتاري را در ايران تشکيل دهد.
بعد از دکتر کراتس، يکي از اعضاي «انجمن دوستداران آمريکايي خاورميانه» به نام چارلز کولاک از بيروت وارد تهران شد و با دعوت از بعضي سرمايهداران مانند ثابت پاسال، لطفالله حي، قاسم لاجوردي و استادان دانشگاه مانند دکتر جهانشاه صالح و دکتر نجمآبادي استاد ديگر دانشکده پزشکي دانشگاه تهران و ديگران کلوب روتاري تهران را در سال 35 افتتاح کرد. اين کلوب کار خود را در پارک هتل تهران آغاز کرد. نخستين رئيس اين کلوب دکتر جهانشاه صالح بود.
باشگاههاي لاينز (I.O.N.S.L)
باشگاه لاينز سال 1917 توسط يکي از فراماسونهاي آمريکايي به نام «ملوين جونز» در شهر شيکاگو تأسيس شد و شعبهاي از آن در تاريخ پانزدهم فروردين 36 در ايران افتتاح شد و بزودي در حدود 50 شهر ايران شعبههايي داير کرد. اعضاي اين باشگاهها در روزهاي پنجشنبه سوم هر ماه در يکي از هتلهاي تهران تشکيل جلسه ميدادند. هدف ظاهري باشگاههاي لاينز، گسترش نوع دوستي و حمايت از حقوق بشر و کمک به انسانهاي ستم کشيده و از اين قبيل است ولي هدف واقعي و پشتپرده آنان همانند لژهاي فراماسونري و کلوبهاي روتاري، برقراري جامعه جهاني و حکوت جهاني است. بسياري از اعضاي اين باشگاهها هم زمان عضو لژهاي فراماسونري و کلوبهاي روتاري هم بودند. خسرو هدايت، رئيس شوراي عالي مناطق لاينز ايران، ضمن دفاع از فراماسونري، همکاري لاينز را با فراماسونها انکار ميکرد. البته به روايتي ديگر، تاريخ دقيق تشکيل باشگاههاي لاينز در ايران مشخص نيست. اما ميتوان حدس زد اين باشگاهها از سال 39 هجري شمسي به بعد، فعاليت داشتهاند. سال مزبور سال فعاليت منطقه 354 الف لاينز در ايران است. مجمع جهاني لاينزها حوزه فعاليت خود را به چند منطقه تقسيم کرده بود و باشگاههاي لاينز ايران در منطقه 354 قرار داشتند. خود اين منطقه نيز از نظر جغرافيايي به چند قسمت تقسيم شده بود که با حروف ابجد نشان داده ميشدند.
منطقه 354 الف، حوزه فعاليت باشگاههاي تهران را در بر ميگرفت و از سال 53 منطقه 354 د از الف منشعب شد اما حدود جغرافيايي آن و منطقههاي 354 ب و ج در دست نيست.
اعضاي باشگاههاي لاينز همچون روتارينها و ماسونها ادعا ميکنند در امور سياسي دخالت نميکنند (در اينجا سندي از ساواک آوردهايم که خلاف اين ادعا را ثابت ميکند) و حوزه فعاليت آنها مسائل اجتماعي، اقتصادي، خدماتي و فرهنگي است. باشگاههاي لاينز برخلاف روتاري سختگيري چنداني در عضويت چند نفر از مديران و اشخاص برجسته يک شغل و صنف ندارند. از اين رو در اين نوع باشگاهها ممکن است از يک صنف چند نفر عضويت پيدا کنند. پنجمين مجمع لاينز ايران در اصفهان و به رياست جعفر شريف امامي، رئيس شوراي عالي لاينز ايران تشکيل شد.
ساواک با زير نظر گرفتن فراماسونها از جمله حسين علا به اطلاعاتي دست مييابد:
براساس سند شماره 2:
گزارش ساواک 21862/ 31
تاريخ وصول خبر: 29/2/41
منبع خبر: مأمور ويژه
تاريخ گزارش: 31/2/41
تقويم: ب- 1
يکي از محارم سردار فاخرحکمت اظهار ميداشت مسافرتهاي حسين علا وزير دربار شاهنشاهي به فارس و شيراز ظاهراً تحت عنوان سالگرد «انجمن لاينز» صورت گرفته و به منظور انجام مأموريت سياسي و مخفي است.
مشاراليه افزود انجمن لاينز که يکي از شعبات لژ بزرگ فراماسونري انگلستان است تحت عنوان انجام کارهاي عامالمنفعه بزرگترين دستگاه خبري دولت انگلستان در کشورهاي دنيا محسوب ميشود و آقاي علا وزير دربار شاهنشاهي که خود از فراماسونهاي معروف و از اعضاي بزرگ لژ لندن هستند و رياست جوامع فراماسونري ايران را به عهده دارند، در اين مسافرت به توصيه مقامات انگلستان دستورات محرمانهاي به مأموران نفوذي انگلستان در فارس که اکثراً بين عشاير داراي نفوذ و رهبري هستند صادر خواهد کرد، زيرا ممکن است روابط شاهنشاهي و دولت آقاي اميني که به صورت مبارزه سياست انگلستان و آمريکا در ايران درآمده است، وضع نامساعدي به خود گيرد. بدين ترتيب عشاير فارس طبق تعليماتي که آقاي علا به آن خواهند داد براي دولت مرکزي اشکالات بزرگي فراهم خواهند کرد. گوينده افزوده است اکثر رجال فارس و سران عشاير اين منطقه فراماسون و تابع دستورات لژ بزرگ لندن هستند و طبعاً تابع نظر و دستورات آقاي علا خواهند بود و قرار است آقاي علا مدت 6 روز به عنوان بازديد از تخت جمشيد در آنجا اقامت کرده و جلساتي با حضور دوستان خود تشکيل داده و سپس به کازرون و بوشهر و لارستان عزيمت کرده و به اين طريق مقدمات شورش عشاير را عليه دولت فراهم کنند. مهر فوق محرمانه در سد مذکور، زده شده است.
باشگاههاي لاينز حوزه تهران عبارت بودند از: باشگاه تهران، باشگاه شمال تهران، باشگاه يوسفآباد، باشگاه قلهک، باشگاه تجريش و باشگاه ري. باشگاههاي لاينز فعاليت زيادي در ميان جوانان و دانشجويان داشتند و سعي ميکردند آنها را به سوي خود کشيده و کنترل کنند. يکي از برنامههاي آنها نفوذ در اردوهاي عمران ملي دانشجويان بود که سرانجام موفق شدند مسؤوليت هماهنگي اردوهاي عمران ملي دانشجويان را به دست گيرند. دکتر محمدعلي احمدي، از سران باشگاههاي لاينز ايران و استاد دانشکده علوم اداري دانشگاه تهران و مدرسه عالي حسابداري مؤسسه علوم بانکي بود که مسؤول هماهنگي اردوي عمران ملي دانشجويان شد. او در ضمن عضو لژ فراماسونري رازي هم بود. يکي از انجمنهايي که با واسطه باشگاه لاينز متصل به لژ بزرگ فراماسونري ايران ميشود، انجمن سقراط است. جوانان توسط اين انجمن جذب ميشدند و به ظاهر درباره علم و ادبيات بحث ميکردند. يکي از اعضاي فعال آن اسماعيل رفعتي رئيس پيشاهنگي ناحيه 10 آموزشوپرورش تهران بود. باشگاه لاينز ايران، بخشي از فعاليت خود را در روزنامه اطلاعات به اطلاع عموم ميرساند:
باشگاه لاينز ايران در منزل مهندس عليرضا اميرسليماني تشکيل جلسه داده که در اين جلسه سيدخليلالله کازروني رئيس باشگاه لاينز شمال هم حضور داشت. آنها 112 عدد تختخواب به بيمارستانهاي رواني رازي و فيروزآبادي هديه کردند. باشگاه شعبهاي هم در تجريش داشت که متعلق به شيرزنان لاينز بود و اعضاي آن اغلب از زنان طبقات مرفه بودند. شعبههاي ديگر آن عبارت بودند از: آريا، کورش، مهر، رستاخيز، همايون و جزء اينها. باشگاه لاينز نشريهاي با عنوان شيرنامه داشت که اخبار و رويدادهاي آن را به چاپ ميرساند و تا انقلاب اسلامي، در ايران منتشر ميشد.
چهرههاي شاخص لاينز در مراکز فرهنگي
روش و سياست لژهاي فراماسونري در کشورهاي جهان سوم از جمله ايران مبتني بر شکار نخبگان سياسي، اقتصادي، فرهنگي و علمي است. آنها تلاش ميکنند با استحاله فرهنگ مذهبي در فرهنگي که به عنوان فرهنگ جهاني و بينالمللي معرفي ميشود، گام به گام کشور را وابسته کنند و در قالب نظام آموزشي و مواد درسي، نسلي را تربيت کنند که از هويت خود دور شود.
مطالعه جريانهاي فرهنگي و سياسي 150 سال اخير ايران، اين نکته را اثبات ميکند که استعمار با جذب و ساماندهي استادان دانشگاه در لژهاي فراماسونري، کلوبهاي روتاري و باشگاههاي لاينز از توان و انرژي آنها در جهت مطامع خود بهرهبرداري کرده و با توزيع آنان در حوزههاي فرهنگ، اقتصاد و سياست، جامعه ما را به سمت اهداف خود کشانده است.
رؤساي دانشگاه تهران
از آغاز تأسيس دانشگاه تا تاريخ استقلال آن (سال تحصيلي 22- 1313) رياست دانشگاه با وزير وقت فرهنگ (دکتر مرآت) بود. پس از استقلال دانشگاه، تعيين رئيس آن انتخابي شد و براي نخستين بار دکتر علياکبر سياسي، عضو انجمن طرفداران حکومت جهان که خود قانون استقلال دانشگاه را به تصويب رسانده بود، به رياست دانشگاه تهران نايل شد. به موجب اين قانون رئيس دانشگاه از ميان رؤساي دانشکدهها و براساس رأي شوراي دانشگاه انتخاب و به فرمان شاه منصوب ميشد.
سال 1322 در نحوه انتخاب رئيس دانشگاه تغييري پديد آمد، به اين معني که برحسب قانون جديد، رئيس دانشگاه به موجب رأي شوراي دانشگاه از بين 3 نفر از استاداني که رتبه هيچيک از آنها از «نُه» استادي کمتر نباشد، به پيشنهاد وزير فرهنگ و انتخاب شاه براي مدت 3 سال منصوب ميشد. به موجب قانون جديد، از تاريخ 18 دي ماه 33 دکتر منوچهر اقبال استاد دانشکده پزشکي و عضو کلوب روتاري و باشگاه لاينز، طبق رأي شوراي دانشگاه و فرمان «شاه» به رياست دانشگاه منصوب شد. اعضاي شوراي سياستگذاري دانشگاه تهران در دهه چهل، 12 نفر بودند که همگي عضو لژهاي فراماسونري و روتاري و لاينز و ساير مراکز وابسته به اين جريانها بودهاند که مشخصاً مهندس هوشنگ سيحون (رئيس دانشکده هنرهاي زيبا) عضو کلوب روتاري شمال و باشگاه لاينز فردوسي بود. از ميان اساتيد دانشگاه در يک فهرست 30 نفره که همگي عضو لژهاي فراماسونري و روتاري و لاينز و ساير مراکز وابسته به اين جريانها بودهاند، افراد زير عضو باشگاه لاينز بودهاند:
- دکتر منوچهر اقبال، استاد دانشکده پزشکي و عضو باشگاه لاينز
- دکتر خانبابا بياني، مدير گروه تاريخ دانشکده ادبيات و عضو لژ فراماسونري سعدي
- دکتر عليپاشا صالح، استاد زبان انگليسي دانشکده ادبيات و مترجم سفارت آمريکا، عضو کلوب روتاري و باشگاه لاينز (برادر دکتر جهانشاه صالح رئيس دانشگاه تهران)
دانشگاه شيراز
قدرتمندترين فرد استان فارس، دکتر قربان، رئيس دانشگاه شيراز بود که حتي استانداران فارس که از ميان نزديکان دربار انتخاب ميشدند، توان مقابله با او را نداشتند. وي غير از رياست دانشگاه شيراز، بيش از 50 شغل و پست کليدي اين استان را نيز در اختيار داشت. وي سال 1342 به رياست باشگاه لاينز استان فارس رسيد. او از اعضاي مؤسس کلوب روتاري شيراز نيز بود. ارتشبد «حسين فردوست» که همه فعاليتهاي اطلاعاتي و ضداطلاعاتي رژيم پهلوي را در دست داشت، دکتر قربان را در شمار عناصر و عوامل سازمان جاسوسي انگلستان ميداند. دکتر قربان به عنوان يک بهايي و عضو فعال شبکه فراماسونري و روتاري، نظرات عناصر بيگانه و محافل استعماري بويژه صهيونيستها را در حوزه تعليم و تربيت جوانان ايراني اجرا ميکرد و شدت وابستگي او به حدي بود که نام وي در ليست اعضاي انجمن دوستداران آمريکا و نظاير آن ديده ميشود. در بين اساتيد دانشگاه شيراز در يک فهرست 19 نفره به نام دکتر محمد ساجدي استاد دانشکده پزشکي و عضو باشگاه لاينز نيز برميخوريم.
حزب رستاخيز
حزب رستاخيز که 11 اسفند سال 53 تأسيس شد و تنها حزب رسمي در اواخر دوران پهلوي شناخته ميشد، روي شاخ ماسونها ميچرخيد. رحيم زهتاب فرد، عضو هيأت اجرايي موقت حزب رستاخيز، عضو لژ جمعيت ياران و باشگاه لاينز بوده است. روزنامه آيندگان در تاريخ 17/2/1354 اسامي چند تن از 55 عضو هيأت اجرايي موقت حزب رستاخيز ملت ايران را چنين معرفي کرد: «ليلي اميرارجمند، جمشيد آموزگار، مهناز افخمي، منوچهر آزمون، مصطفي الموتي، حسين تجدد، محمدرضا حريري، رحيم زهتابفرد، احمد قريشي، رضا قطبي، مهدي قاسمي، منوچهر گنجي، قاسم لاجوردي، داريوش همايون، محمد معتضد باهري، جواد منصور، فرهنگ مهر، قاسم معتمدي، نصرالله مقتدر مژدهي، هوشنگ نهاوندي، پرويز ناتل خانلري، ناصر يگانه». از اعضاي 55 نفره اولين هيأت اجرايي موقت حزب رستاخيز، حداقل 26 نفر سابقه عضويت در لژهاي فراماسونري يا باشگاههاي روتاري و لاينز را دارند، اسامي برخي از آنان از اين قرار است: جمشيد آموزگار (عضو لژ ايران شاپيتر، لژ آمريکاييها و وابسته به باشگاه روتاري تهران مرکزي)، منوچهر آزمون (عضو فراماسونري)، مصطفي الموتي (عضو لژهاي تهران و ژاندارک و دانش و نيز رئيس باشگاه روتاري تهران مرکزي)، حيدرقلي برومند (عضو لژهاي دانش، ژاندارک و اصفهان)، محمدرضا حريري (عضو فراماسونري)، غلامرضا خيرانديش (عضو لژ کسري)، رحيم زهتاب فرد (عضو لژ جمعيت ياران و باشگاه لاينز)، منوچهر تسليمي (معاون لژ ابوعلي سينا و دبير لژهاي مولوي و کمال سقراط)، احمد قريشي (عضو لژهاي نور و ميترا)، قاسم لاجوردي (عضو لژ ستاره سحر)، دکتر محمد معتضد باهري (عضو لژ تهران)، جواد منصور (عضو لژهاي مولوي تهران، فروغي، کورش و دانش و عضو باشگاه روتاري تهران مرکزي)، دکتر فرهنگ مهر (عضو لژهاي کاوه و سعدي و کمال انديشه و فروغي و عضو باشگاه روتاري تهران مرکزي)، دکتر قاسم معتمدي (عضو فراماسونري)، دکتر نصرالله مقتدر مژدهي (عضو فراماسونري)، دکتر هوشنگ نهاوندي (عضو لژهاي فارابي، آفتاب، فروغي و اميرکبير و لژ بزرگ ايران و شيراز و عضو باشگاه روتاري رشت)، دکتر پرويز ناتلخانلري (عضو فراماسونري) و دکتر ناصر يگانه (عضو لژهاي تهران، خيام، سعدي، دانش، کورش، فروغي، شاپيتر کورش و کمال سقراط و عضو باشگاه روتاري شميران)؛ ناصر يگانه سال 1973 به درجه مارک ارتقا يافت. دکتر حبيبالله دادفر (عضو لژ سعدي)، دکتر منوچهر گنجي (عضو باشگاه روتاري تهران مرکزي) و داريوش همايون (ماسون و عضو باشگاه روتاري تهران مرکزي).
در بررسي سوابق انفرادي قبل از انقلاب، گاهي به عبارتي برميخوريم که اعلام ميکند شخص، عضو باشگاهها، انجمنها، جمعيتها، کانونهايي به نام... بوده است که بعضاً عبارات و مفاهيمي که در برگيرنده نام و فعاليت دستجات و گروههاست، روشن نيست. مطلب حاضر درباره باشگاه لاينز تهيه شده که توضيحات زير ضروري است:
1- در تدوين مقاله فقط از اسناد و پروندههاي موضوعي ساواک استفاده شده است.
2- به نظر ميرسد مطالب مطروحه به اندازه کافي گوياست، لذا از تحليل مطالب خودداري شده است.
3- لاينز به معناي شيران است.
4- لئو به معناي شير جوان است.
***
منبع: فصلنامه مطالعات تاريخي
همراهان عزيز، آخرين خبر را بر روي بسترهاي زير دنبال کنيد:
آخرين خبر در سروش
http://sapp.ir/akharinkhabar
آخرين خبر در ايتا
https://eitaa.com/joinchat/88211456C878f9966e5
آخرين خبر در آي گپ
https://igap.net/akharinkhabar
آخرين خبر در ويسپي
http://wispi.me/channel/akharinkhabar
آخرين خبر در بله
https://bale.ai/invite/#/join/MTIwZmMyZT
آخرين خبر در گپ
https://gap.im/akharinkhabar
بازار