دنياي اقتصاد/
متن پيش رو در دنياي اقتصاد منتشر شده و انتشار آن به معني تاييد تمام يا بخشي از آن نيست
رند پال، سناتور آمريکايي گفت: ترامپ در مذاکره احتمالي با ايران نبايد وارد محدوده قرمز اين کشور و درخواستهاي حداکثري شود. او با انتقاد از سياستهاي تحريمي گفت: راه مذاکره به رسميت شناختن ملاحظات و دغدغههاي ايران است. سخنان پال از آن جهت حائز اهميت است که رسانههاي آمريکايي اواخر تيرماه گزارش دادند که اين سناتور جمهوريخواه در محل اقامتگاه سفير ايران به مدت يک ساعت با محمدجواد ظريف، وزير خارجه ايران مذاکره کرده است. پال يک روز پيش از ديدار با ظريف از ترامپ براي اين ديدار مجوز گرفته بود.
سناتور جمهوريخواه رند پال که از طرفداران سرسخت دونالد ترامپ بهشمار ميآيد و اخيرا پيشنهاد ديدار وزيرخارجه ايران و رئيسجمهور آمريکا را مطرح کرده بود، در مصاحبهاي با مجري برنامه تلويزيوني (Free the People) از سياستهاي کاخ سفيد درباره ايران انتقاد و از لزوم ايجاد درک مشترک بين دو طرف براي رسيدن به يک تفاهم صحبت کرد. رند پال با تاکيد بر اينکه انتظار از ايران براي توقف کامل غنيسازي و همچنين توافق بر سر موشکهاي بالستيکش غيرواقعبينانه است، گفت: «با اين رويکرد هرگز به پيشرفتي دست نخواهيم يافت.» همچنين اين سناتور جمهوريخواه، ديدار اخيرش با محمدجواد ظريف، وزيرخارجه ايران در نيويورک را «فوق محرمانه» خواند و گفت: «نميتوانم هيچ حرفي در اين باره بزنم.»
اين مصاحبه درحالي انجام شده که پيشتر مجله «نيويورکر» گزارش داده بود که رند پال طي ديدار با وزيرخارجه ايران در نيويورک، ظريف را براي ديدار با ترامپ به کاخ سفيد دعوت کرد اما او اين دعوت را نپذيرفت. بنابر ادعاي نيويورکر در جريان آخرين سفر ظريف به نيويورک، رند پال، سناتور ليبرتارين ايالت کنتاکي با ظريف تماس مي گيرد و ديداري يک ساعته در روز ۱۵ جولاي بين دو طرف در محل اقامتگاه سفير ايران در خيابان پنجم محله منهتن صورت ميگيرد. به ادعاي نيويورکر، در اين ديدار ظريف چند پيشنهاد به سناتور پال ارائه ميکند؛ پال هم پيشنهاد ملاقات با ترامپ را در اتاق بيضي کاخ سفيد مطرح ميکند که البته ظريف آن را نميپذيرد. پال در ۱۴ جولاي و يک روز پيش از سفر به نيويورک و درحاليکه با ترامپ درحال بازي گلف در ويرجينيا بودند با وي در اينباره گفتوگو کرد. در جريان ديدار يک ساعته ظريف و پال، وزيرخارجه ايران ايدههايي را به پال ارائه داد تا به نگرانيهاي آمريکا پاسخ مناسب داده شود. در ميان اين پيشنهادها اين موضوع مطرح شد که مجلس ايران ميتواند فتواي سال ۲۰۰۳ و ۲۰۱۰ مقام معظم رهبري ايران را بهصورت يک قانون مصوب کند. مقام معظم رهبري پيشتر در سال ۲۰۱۰ در اينباره تاکيد کرده بود که «استفاده از اين دست تسليحات را حرام ميدانيم و بر اين باوريم که همه بايد تلاش کنند تا بشريت را در برابر اين بحران محافظت کنند.» ظريف اما تصريح کرد که اگر ترامپ خواستار بيش از اين است بايد امتيازات بيشتري بدهد. پيشنهاد ديگر ظريف آن بود که ايران طبق يکي از بندهاي توافق هستهاي با قدرتهاي جهاني که ترامپ آمريکا را از آن خارج کرد، تصويب پروتکل الحاقي آژانس بينالمللي انرژي اتمي را در صورت امکان طي سالجاري انجام دهد. اين درحالي است که براساس برجام اين پروتکل بايد در سال ۲۰۲۳ به تصويب برسد. اين پروتکل که البته به امضاي ايران رسيده و هنوز در مجلس بهصورت قانون به تصويب نرسيده است، امکان انجام بازرسيهاي گستردهتر را براي بازرسان سازمانملل از تاسيسات هستهاي کشورها فراهم ميکند.
با تصويب اين پروتکل ايران به اصليترين نگراني آمريکا از برجام که همان «بند غروب» است خاتمه ميدهد. اما ظريف در مقابل پيشنهاد کرده است که ترامپ براساس برجام قانون لغو تحريمهاي ايران در کنگره را به تصويب برساند؛ اقدامي که باراک اوباما نتوانست آن را انجام دهد. منابع ديپلمات خبر دادند که پس از اين ديدار پال پيشنهادهاي ظريف را بهطور شخصي به ترامپ انتقال داد و رئيسجمهوري آمريکا نيز به سناتور جمهوريخواه گفت که دعوتنامه را به ظريف براي حضور در دفتر بيضي کاخسفيد (در اوايل هفته گذشته) ارائه دهد که ظريف اين دعوت را به دلايلي نپذيرفت. نيويورکر به نقل از برخي منابع آگاه مدعي شده است که ظريف در پاسخ به اين پيشنهاد تاکيد کرده است که تصميمگيري در اينباره برعهده وي نيست و ابتدا بايد با تهران مشورت کند. وزيرخارجه ايران همچنين ابراز نگراني کرده بود که اين ديدار نمايشي و بدون دستاورد باشد. همچنين براساس اين گزارش، پس از آنکه ظريف نتايج ديدار را به تهران انتقال داد، تصميم مثبتي براي ديدار اتخاذ نشد. اين درحالي است که پنجشنبه هفته گذشته وزارت خزانهداري آمريکا، محمدجواد ظريف وزير امورخارجه ايران را به ليست سياه افراد و نهادهاي تحت تحريم اضافه کرد.
جنگ عراق يک اشتباه بزرگ ژئوپليتيک
مجري برنامه تلويزيوني (Free the People) مصاحبه با رند پال را با يکي از اظهارنظرهاي رئيسجمهور آمريکا که گفته بود «من کسي نيستم که بخواهد وارد جنگ شود چراکه جنگ به اقتصاد آسيب ميزند و مهمتر از هر چيز ديگر اينکه، جنگ مردم را ميکشد. خودتان را دست نيندازيد، شما (در آمريکا) يک مجتمع صنعتي- نظامي داريد که آنها جنگ را دوست دارند...» آغاز کرد و سپس از پال پرسيد: «تصور من اين است که شما با رئيسجمهور ترامپ درباره اين موضوع اتفاق نظر داريد؟ که رند پال در پاسخ به جنگ عراق اشاره کرد و گفت که يکي از چيزهايي که او بارها و بارها گفته و واقعا به آن باور دارد اين است که جنگ عراق يک اشتباه بزرگ ژئوپليتيک در مقياسي بسيار بزرگ بود و به نظر همين موضوع راهنماي او است. او ابراز اميدواري کرد که همين موضوع او را راهنمايي کرده و به تفکر درباره اينکه آيا ما بايد وارد يک جنگ جديد با ايران بشويم، سوق دهد.
ترامپ خواهان تغيير نظام ايران نيست
پال در پاسخ به اين سوال که آيا ترامپ درک درستي از ارتباط ميان تغيير نظام در عراق و همچنين موضوع ايران دارد، گفت: «بله من اينطور فکر ميکنم (که ترامپ اين موضوع را متوجه است) و اگر شما به اظهاراتش طي چند هفته اخير فکر کنيد او به اين موضوع اشاره کرده است و گفته که ما خواهان تغيير رژيم در ايران نيستيم.» وي افزود: «هرچند که او افرادي همچون بولتون را در نزديکياش دارد که ميگويند خواهان تغيير نظام در ايران يا کرهشمالي هستيم اما اين صحبتهاي بولتون است، نه ترامپ. رئيسجمهور يک موضع کاملا متفاوت دارد.» به گزارش «ايسنا» وي ادامه داد: «اما رئيسجمهور از ايران هم عبور نميکند، چراکه مشکلاتي وجود دارد. واقعا مشکلات در هر دو طرف وجود دارد. همانطور که افراد باتجربه ميگويند براي جنگيدن به دو نفر نياز است، ما نيز اغلب به همين شکل هستيم. ما پهپاد و کشتيهايي را در نزديکي ساحل آنها (ايران) مستقر کردهايم، آنها نيز يک پهپاد ما را سرنگون کردند. اما از نظر من رئيسجمهور وقتي تصميم گرفت که اوضاع را تشديد و حمله نکند، واقعا از خود خويشتنداري نشان داد. فکر ميکنم که اين يکي از بهترين لحظات رياستجمهوري ترامپ بود.»
ديدار فوق محرمانه با ظريف
مصاحبهکننده آمريکايي از رند پال درباره ديدار اخير او با محمدجواد ظريف وزيرخارجه ايران در نيويورک سوال کرد که سناتور آمريکايي اين ديدار را فوق محرمانه خواند و توضيحي نداد. وي فقط گفت: «البته ما بارها بهطور علني درباره اهدافمان از ديپلماسي و اينکه چه حرفهايي بايد بزنيم، صحبت کردهايم. ايرانيها همانگونه که در توافق هستهاي نشان دادهاند مايل به محدود کردن غنيسازي هستهاي خود و صحبت درباره عدم دستيابي هميشگي به سلاح هستهاي هستند. من فکر ميکنم که آنها واقعا در جايگاهي قرار دارند که ميتواند يک توافق حاصل شود.»
به گزارش «ايسنا» ادعاي نشريه نيويورکر درباره درخواست پال براي مذاکره رئيسجمهور آمريکا و وزيرخارجه ايران درحالي مطرح ميشود که ظريف در سفر خود به نيويورک در تشريح موضع ايران درباره تمايل دونالد ترامپ، رئيسجمهور آمريکا به مذاکره با ايران اظهار کرد: «ما پيش از اين با آمريکا مذاکره کردهايم. براي هر کسي، هر دولتي بيرون از آمريکا مهم نيست که چه کسي در کاخ سفيد مستقر است؛ اين به مردم آمريکا ارتباط دارد. براي ساير مردم جهان اينگونه است که توافق با دولت آمريکا انجام ميشود. ما با دولتي در آمريکا توافق کرديم که در آن زمان بهطور قانوني انتخاب شده بود. پس از آن نيز رئيسجمهور ترامپ انتخاب شد. انقلابي در آمريکا رخ نداده، بلکه تنها يک تغيير دموکراتيک در دولت اين کشور بود و به اين معني نيست که ما مجبور باشيم تمام اينها را از سر بگيريم. فقط تصور کنيد که اگر مردم مجبور بودند هر چهار سال يا هر هشت سال يک بار توافق با آمريکا را تجديد کنند، اين مانع از ادامه يافتن روابط عادي کشورها ميشد.»
ظريف همچنين درباره اينکه آيا ايران، عدم مذاکره با آمريکا را نوعي شکست در ديپلماسي خود تلقي نميکند، تصريح کرد: «نه اينطور نيست؛ چراکه ما پيش از اين با آمريکا مذاکره کردهايم. مساله مذاکره نکردن نيست. مساله تلاش نکردن نيست. ما براي روزها و ماهها و سالها به مذاکره پرداختيم. ما تمام تلاشمان را کرديم که من و وزير جان کري به ملاقات ادامه دهيم. ما نه يک سند دو صفحهاي بلکه به توافقي ۱۵۰ صفحهاي دست يافتيم. اين توافق بر پايه بياعتمادي شکل گرفته است، به همين خاطر ۱۵۰ صفحه است. اگر اينطور نبود، ما ميتوانستيم به راحتي بگوييم که ايران سلاح هستهاي نميسازد و قال قضيه را بکنيم. ما چنين کاري نکرديم. ما تکتک جزئيات درباره چگونگي نساختن سلاح هستهاي و چگونگي برداشته شدن تحريمهاي آمريکا را بررسي کرديم. من ميتوانم اين را با قطعيت بگويم؛ چراکه ميدانم براي نگارش تکتک کلمات اين توافق، چه سختيهايي کشيده شده است.»
انتقاد ليندسي گراهام از دعوت ظريف
از سوي ديگر ليندسي گراهام، سناتور جمهوريخواه، در واکنش به گزارش نيويورکر مبني بر دعوت محمدجواد ظريف به کاخ سفيد اعلام کرد که اگر اين خبر درست باشد، پيام بدي را منتقل ميکند. وي در توييتر خود مدعي شد: «اگر اين گزارش درست باشد، پيام بدي را منتقل ميکند، مبني بر اينکه اگر شما اقدامات تحريکآميزتري انجام دهيد، آمريکا تمايل بيشتري براي گفتوگو با شما دارد.» گراهام تاکيد کرد اين اقدامات باعث خواهد شد، اسرائيل و کشورهاي عربي، احساس خطر کنند و بخواهند به تنهايي در برابر ايران دست به اقداماتي بزنند. اين سناتور جمهوريخواه مدعي شد که آمريکا بايد فشار به ايران را ادامه دهد و تا زماني که اين کشور رفتار خود را تغيير نداده با مقامات آن ملاقات نداشته باشد.
مذاکره موشکي؟
پسر ران پال، سياستمدار مشهور آمريکايي با اشاره به اينکه موضوع سختتر در توافق با ايران، توافق بر سر موشک بالستيک است، تاکيد کرد: «اين موضوع بخشي از توافق هستهاي ايران نبود و رئيسجمهور و بسياري ديگر از افراد معتقدند که اين يک نقص بزرگ در توافق (برجام) بود لذا آنها (ترامپ و اطرافيان او) خواهان يک معاهده درباره موشکهاي بالستيک هستند.»
به گزارش خبرگزاري فارس، او در ادامه گفت: «اما مشکل اين است که شما بايد به نظر ايران و اينکه چرا آنها موشکهاي بالستيک توليد ميکنند هم توجه کنيد؛ آنها اين کار را ميکنند چراکه رقباي منطقهاي دارند، عربستان سعودي و اسرائيل عملا تا دندان مسلح هستند و ايران هر دوي آنها را رقباي خود ميداند و از نظر ايران (کنار گذاشتن موشک بالستيک) شبيه به تسليم شدن بيقيد و شرط است و شبيه اين است که ما نيروي هوايي نداشته باشيم و اينکه موشکها را بهعنوان نيروي بازدارنده در اختيار نداشته باشيم.» وي مدعي شد: «در مجموع به نظر من فرصتي وجود دارد اما ما بايد اين موضوع را بفهميم که ايران فقط در شرايطي درباره موشکهاي بالستيک مذاکره ميکند که عربستان سعودي هم پاي ميز مذاکره بيايد.» اين سناتور جمهوريخواه در ادامه با اشاره به اينکه به نظر او آمريکا آماده صحبت کردن درباره اين موضوع نيست، توضيح داد چراکه مطمئن نيستم که عربستان سعودي هم آمادگي انجام چنين کاري را داشته باشد. به گزارش «ايسنا» وي همچنين گفت: «عربستان بدون فشار مذاکره نخواهد کرد و ما ميتوانيم از ابزار اعمال فشار خود، يعني فروش تسليحات (به رياض) براي ملزم کردن عربستان به مذاکره استفاده کنيم. ما قادر به انجام آن هستيم اما اين کار مستلزم تغيير در سياستي است که اکنون آن را دنبال ميکنيم. به نظر من اين تنها راه حصول يک توافق بر سر موشکهاي بالستيک است. اگر ما به اين مواضع خود در قبال ايران ادامه دهيم که شما بايد غنيسازي را متوقف کنيد، بايد بر سر موشکهاي بالستيک خود توافق کنيد و بايد در برابر آمريکاي بزرگ به زانو درآييد، در اين صورت مسلما توافقي در کار نخواهد بود.»
پال با بيان اين ادعا که هرچند ما ميتوانيم در هر جنگ نظامي در برابر ايران برنده شويم ادامه داد: «اما آنها خيلي ساده منتظر خواهند بود تا زمان ما به پايان برسد و براي دفاع از غرور خود بهعنوان يک ملت تلاش خواهند کرد. اميدوارم که راه ديگري وجود داشته باشد، جايگزيني براي وارد شدن به يک درگيري با آنها (ايران).»
انتقاد ترامپ از بازگرداندن اموال بلوکهشده
مجري آمريکايي در ادامه با مطرح کردن اين موضوع که رند پال هم از دولت باراک اوباما به دليل توافق برجام انتقاد داشت و هم از دولت ترامپ براي خروج از آن، خواهان توضيح وي شد. سناتور آمريکايي نيز در پاسخ با اشاره به اينکه ترامپ نسبت به واگذاري پول(اموال بلوکه شده ايران) در چند سال اول توافق انتقادهاي بسياري داشت، توضيح داد: «اين پول ميتوانست در يک مدت طولاني و با سرعتي کمتر داده شود و به عقيده ترامپ اين پول، هويجي بود که ميتوانستيم در صورت عدم پايبندي به توافق، دوباره از آن استفاده کنيم. البته اين را هم بگويم که همه نهادهاي بينالمللي که غنيسازي و سلاحهاي هستهاي را بررسي ميکنند، گفتهاند که ايران به توافق هستهاي پايبند بوده است.»
انتقاد از تحريمهاي آمريکا
اين سناتور آمريکايي در بخش ديگري از اين گفتوگو خروج آمريکا از توافق هستهاي و در عين حال انتظار از ايران براي توقف غنيسازياش را در شرايطي که به توافق پايبنده بوده است، طعنهآميز توصيف کرد و گفت: «اين ما هستيم که از توافق خارج شديم. در واقع ما به نوعي توافق را نقض کرديم. ايرانيها همچنين تشديد تحريمها را يک جنگ اقتصادي و اقدامي تهاجمي تلقي ميکنند. اين کاري است که انجام ميدهيم. تحريمهاي قديمي اجازه فروش نفت به چين، هند، کرهجنوبي و ژاپن را ميداد؛ اما تحريمهاي جديد در تلاش است اين صادرات را به صفر برساند. از نظر من اين تحريمها اگرچه کارساز بوده اما تاثير عکس داشته است. يعني بهجاي اينکه آنها را به سمت مذاکره سوق دهد ما در حال سوق دادن آنها به سمت درگيري نظامي هستيم. بنابراين، طرف آمريکايي بايد به اين فهم برسد که دست از برخي چيزها بردارد، بعضي از تحريمها را بردارد تا تغيير رفتار رخ دهد. ابزاري که ما در اختيار داريم کاهش تحريمها است؛ اما اگر بگوييم «تا زماني که تمام کارهاي موردنظر ما را انجام ندهيد، هيچ تحريمي را لغو نميکنيم» اين درخواستي غيرواقعبينانه است و با اين رويکرد هرگز پيشرفتي حاصل نخواهيم کرد.» سناتور ايالت کنتاکي در بخش ديگري از اين مصاحبه مدعي شد: «يک مثال خوب درباره تحريمها، موضوع تحريمهاي (آمريکا عليه) ونزوئلا است، (نيکلاس) مادورو دارد چاق و چاقتر ميشود؛ اما مردم عادي ونزوئلا ۲۰ پوند لاغر شدهاند؛ البته بهخاطر کمبود تغذيه اين طور شده است. مردم در ونزوئلا حيوانات اهلي خودشان را ميخورند و اين استيصال آنها را نشان ميدهد. فشارهاي اقتصادي تاثيرات مخربي بر اقتصاد آنها داشته است؛ اما ژنرالها در ونزوئلا کاملا تغذيه ميشوند.»
انزواگرايان ديپلماتيک
در ادامه اين مصاحبه، مجري از سناتور پال سوال کرد که برخي (در آمريکا) ميگويند که ايرانيها با مهارت درحال سوءاستفاده از شما هستند و شما درحال کمک کردن به آنها در کارزار پروپاگاندايشان هستيد. جواب شما به اين سخنان چيست؟
اين قانونگذار جمهوريخواه در پاسخ گفت: «اينها همان گروهي هستند که از زمان (رونالد) ريگان دچار اشتباه بودهاند. همه اين افراد از ريگان بهدليل مذاکره کردن با (ميخائيل) گورباچف انتقاد کرده بودند. من آنها را انزواگرايان ديپلماتيک ميخوانم. من چيزي را که کرهشمالي، ايران يا روسيه بگويد بدون توجه به ماهيت آنها و بررسي آن قبول نميکنم، بلکه آن حرف را بهعنوان نظر آنها و موضعشان درباره منافع مليشان ميپذيرم؛ البته برخي مواقعنظر آنها فريبکارانه و گول زننده هم هست.» وي ادامه داد: «البته ما هم همين کار را ميکنيم ما درباره منافع ملي مان چيزهايي ميگوييم. من يک مثال درباره سادهلوحي موجود در اين موضوع ميزنم. ما در يک جلسه استماع کميته (در سناي آمريکا) نشسته بوديم و يکي از سناتورهاي جمهوريخواه ميگفت که «براي من مهم نيست تهران چه فکري ميکند.» او داشت براي اعمال تحريمهاي بيشتر عليه ايران استدلال ميکرد. من دستم را بالا بردم و گفتم که شما اهميتي به اينکه آنها چه فکري ميکنند نميدهيد. من فکر ميکردم که ما داريم تحريم اعمال ميکنيم که بخواهيم رفتار آنها را تغيير دهيم.» اگر شما رفتار آنها را نميشناسيد، حداقل به اينکه رفتارشان چيست و واکنش آنها به تحريمها چيست فکر کنيد. در واقع شما واقعا کاري را که بايد بکنيد، انجام نميدهيد.»
برخي حامي بمباران تهران هستند
رند پال در بخش ديگري از اظهاراتش گفت: «اينجا (در کنگره و دولت آمريکا) تعداد بسيار کمي از افراد هستند که واقعا فکر ميکنند نه جنگ و نه تحريمها، راهکار نيست. ما افرادي در اينجا داريم که براي جنگ داد و فرياد راه مياندازند. آنها به رئيسجمهور بهدليل اينکه تهران را بمباران نميکند، بهشدت ميتازند، از نظر آنها ما بايد هزاران بمب روي تهران بريزيم و آنها اصلا هيچ دغدغهاي درباره زندگي افراد ندارند.»
نقل قول از ران پال
اين قانونگذار در رد مواضع جنگ طلبان آمريکايي نقل قولي هم از «ران پال» پدر خود مطرح کرد؛ قانونگذار سرشناسي که تا سال ۲۰۱۳ عضو جمهوريخواه مجلس نمايندگان آمريکا بود و مواضع تندي عليه سياستهاي جنگطلبانه دولتهاي آمريکايي داشت. رند پال گفت: «من سه برادرزاده دارم که هم اکنون در ارتش (آمريکا) مشغول به خدمت هستند. وقتي که دارم درباره رفتن به جنگ و اينکه آيا بايد آنها را به ايران اعزام کنيم يا نه، فکر ميکنم اين موضوع براي من خيلي شخصي است. آن برادرزاده من است که هفته قبل در خانه من بود و داشت با پسرهاي من بازي ميکرد. آيا من خواهان اين هستم که او را به جنگ بفرستم؟ آيا به اندازه کافي ارزش دارد که من جان برادرزادهام را به خطر بيندازم؟ من فکر ميکنم که افراد به اندازه کافي به اين موضوع از منظر شخصي نگاه نميکنند. پدرم ميگفت که بايد در خطوط مقدم هر جنگي، پسران و دختران قانونگذاران و سناتورها باشند شايد در اين صورت ما جنگهاي کمتري را شاهد باشيم.»
بازار