خشونتهای فرقهای در ایرلند شمالی

دنياي اقتصاد/متن پيش رو در دنياي اقتصاد منتشر شده و انتشار آن به معناي تاييد تمام يا بخشي از آن نيست
ايرلند شمالي در سرزمين بريتانيا دوباره به صدر اخبار بازگشته است؛ متفرقترين بخش اين سرزمين، پس از ۲۳ سال زندگي در شرايط صلحآميز مجددا با خشونتهاي فرقهاي روبهرو شده است. به نوشته روزنامه نيويورکتايمز، دلايل فروپاشي اين آرامش ۲۳ ساله، با خروج انگليس از اتحاديه اروپا و فشارهاي ناشي از ويروس کوويد-۱۹ در هم آميخته است. در واقع آنها پس از افزون بر دو دهه نشان دادند که هنوز درگيريهاي قديمي بين يک طرف که عمدتا کاتوليک است و ميخواهد اين سرزمين بخشي از ايرلند باقي بماند و يک طرف عمدتا پروتستان که ميخواهد بخشي از انگليس باقي بماند از قدرت قابل توجهي براي شعلهور شدن برخوردار است. بيش از يک هفته است که اعتراضات در خيابانهاي بلفاست، پايتخت اين کشور و برخي ديگر از مناطق ايرلند شمالي به شدت افزايش يافته و در اين راستا تعداد زيادي از افسران پليس زخمي شدهاند. آشوبگران که برخي ۱۳ ساله بودند، بمبهاي دستساز بنزيني خود را به سمت پليس پرتاب کردند و اتوبوسها را به آتش کشيدند. در اين شرايط بوريس جانسون، نخستوزير انگليس با مايکل مارتين، همتاي خود در ايرلند شمالي گفتوگو و به شدت از اين روند ابراز نگراني کردهاند.
مجتبي رحمان، مديرعامل موسسه «اروپا براي گروه اوراسيايي»، که مشاوره ريسکهاي سياسي ميدهد، در پاسخ به سوال نيويورکتايمز از طريق ايميل گفت: بوريس جانسون بامشکلي دست و پنجه نرم ميکند که آنقدر نزديک به خانهاش بوده که راحتي را از وي ربوده است؛ يعني بدترين خشونتهاي داخلي در خيابانهاي ايرلند شمالي که براي سالهاي طولاني خبري از آن نبود. مجتبي رحمان در اين ايميل تاکيد ميکند که علل اصلي اين آشوبها بعيد است به اين سرعت حل شوند.
ايرلند شمالي يک منطقه ۵۴۰۰ مايل مربعي است که تقريبا ۲ ميليون نفر جمعيت دارد و تحت حاکميت انگليس در شمال شرقي جزيره ايرلند واقع شده است. اين کشور از جنوب و غرب با جمهوري ايرلند داراي مرز است و از شرق از طريق درياي ايرلند که از اين ناحيه از باقي بريتانيا جدا ميافتد.
ايرلند تقريبا ۱۰۰ سال پيش پس از قرنها حاکميت بريتانيا خودگردان شد. اما اين کشور در معاهدهاي که حاکميت بيشتر ايرلند را در بيشتر جزيره پديد آورد، پس از چند سال در پي جنگ جهاني اول تاسيس شد که در آن زمان موافقت شد که از اکثريت يک کشور کاتوليک جلوگيري بهعمل آيد و دست برتر را پروتستانها داشته باشند. در نهايت اين منطقه شمالي با داشتن يک نيروي پليس و يک دولت محلي تحت سلطه پروتستانها، بهعنوان بخشي از انگليس باقي ماند.
تقسيم ايرلند منشأ يکي از درگيريهاي فرقهاي خشن و پايدار قرن بيستم شد و کاتوليکها و گروههاي مخالف حاکميت انگليس از جمله ارتش جمهوريخواه ايرلند را در برابر پروتستانها که نيروهاي طرفدار انگليس بودند، قرار داد. بلفاست که خاستگاه کشتيسازي بود و کشتي تايتانيک نيز در آنجا ساخته شد، ناگهان در زمره چهار منطقه «ب» قرار گرفت: بغداد، بيروت و بوسني که چهار منطقه خطرناک دنيا بهحساب ميآمدند. نزديک به ۳ هزار و ۶۰۰ نفر در اين چند دهه در درگيريهاي ايرلند شمالي کشته شدند که از آنها بهعنوان «مشکلسازها» ياد ميشود. اما چه چيز اين درگيريها را پايان داد: توافقي موسوم به توافقنامه بلفاست که توافق «جمعه خوب» يا «يک توافق ساده» ناميده ميشود و آن در ۱۰ آوريل ۱۹۹۸ توسط دولت انگليس، دولت ايرلند و احزاب سياسي ايرلند شمالي منعقد شد که به آن همه درگيري خشونتبار پايان داد. در اين توافق مجلس حاکميتي طراحي شد که بهمنظور تقسيم قدرت عادلانه بين پروتستانها و کاتوليکها طراحي شده بود که همکاري بين ايرلند شمالي و ايرلند را ميسر ميکرد. در اين توافق دشمنان سابق خلعسلاح شدند و توافق کردند مشکلات خود را مسالمتآميز حل و فصل کنند. همچنين اين توافق به ساکنان ايرلند شمالي اجازه ميدهد تابعيت ايرلند يا تابعيت دوگانه ايرلندي-بريتانيايي را بهدست آورند.
اما چه چيزي شورشها را شعلهور کرد؟ پاسخ به سوال اينگونه است: «خروج انگليس از اتحاديه اروپا توازن سياسي در ايرلند شمالي را بر هم زده است و زمينههاي توافقنامه «جمعه خوب» را تهديد ميکند.» ايرلند همچنان يکي از کشورهاي عضو اتحاديه اروپا است و برگزيت چشمانداز جديدي را پيشروي اين منطقه قرار داده است که جريان آزاد رفت و آمد مردم و کالاها را مختل ميکند.
















