کودک پنداری شهروندان

هم میهن/ متن پیش رو در هم میهن منتشر شده و بازنشر آن در آخرین خبر به معنای تایید آن نیست
حامد بیدی/ گاهی تصمیمات مسئولان بهقدری عجیب است که باید مدتی بگذرد تا به ابعاد مختلف آن آگاه شویم. اما علت اکثر آنها را میتوان بلافاصله حدس زد. میدانیم جستوجوی امن گوگل امکانی است که برای نظارت و کنترل والدین یا مدارس بر کودکان زیر ۱۳ سال و محدودسازی آنها در نظر گرفته شده است. حالا مسئولان در ابتکار عملی نمادین و از نظر فنی مجرمانه، این قابلیت را بهصورت اجباری برای همه کاربران ایرانی فعال کردهاند، بهگونهای که نمیتوان آن را غیرفعال کرد! مصداق جدیدی از حس قیمومیتی که حاکمیت بر شهروندان خود دارد و معتقد است مردم بلوغ لازم برای مشاهده هر محتوایی را ندارند. همان رویکردی که پیش از این نیز در سیاستهای رسانهای، پدیده ممنوعیت ویدئو، پارازیتهای ماهوارهای و سانسور کتابها و منابع علمی و هنری داشته است. اما اعمال چنین رویکردی در حوزه اینترنت تبعات بسیار گستردهتری دارد. شاید بهنظر برسد ایده محوری فعالسازی اجباری جستوجوی امن گوگل، محدودسازی محتواهای پورنوگرافی برای شهروندان ایرانی باشد.
اما با در نظر گرفتن این موضوع که پیش از این نیز وبسایتهایی که چنین محتواهایی را منتشر کرده بودند فیلتر شده بود، میتوان حدس زد هدف، مصداق دیگر محتوای نامناسب برای کودکان یعنی صحنههای خشونتآمیز باشد. با فعال شدن این قابلیت، صحنههای خشونتآمیز مربوط به اعتراضات خیابانی نیز از نتایج جستوجوی گوگل حذف میشود و خبرنگاران و شهروندان بسیاری از اخبار و محتواهای این حوزه را بدون استفاده از فیلترشکن نمیبینند. اما اگر بخواهیم با نگاهی بدبینانه هدف را تشدید سانسور در نظر بگیریم، ممکن است هدف این تصمیم مسئولان، ریپورت برخی وبسایتها بهعنوان محتوای نامناسب برای کودکان باشد که معمولا بهصورت خودکار منجر به حذف وبسایت مربوطه از نتایج گوگل میشود. با این تکنیک وبسایتهایی که با سلیقه و نظر رسمی مسئولان زاویه دارند، میتوانند بهراحتی از نتایج جستوجوی امن گوگل حذف شوند. ما هنوز نمیدانیم مسئولان تصمیمگیر تا چه اندازه نسبت به تبعات چنین اتفاقی آگاه هستند. زیرا با اجرای قفلکودک اجباری برای همه کاربران، بسیاری از محتواهای علمی حوزه پزشکی، سلامت، روانشناسی و… محتواهای آموزشی ویژه بزرگسالان، اخبار بینالمللی مربوط به اعتراضات کشورهای مختلف که منجر به خشونت شده است، بسیاری از فیلمهای سینمایی نامناسب برای کودکان و… نیز از نتایج جستوجو حذف شده است. این اتفاق باعث میشود بیش از پیش استفاده از فیلترشکنها بین اقشار مختلف مردم رایج شود که تبعات امنیتی فاجعهباری نیز هم برای کاربران اینترنت و هم برای کشور دارد. با استفاده بیشتر از اپلیکیشنهای فیلترشکن، علاوه بر سلب امنیت گوشیهای شخصی، تمام دادههای رد و بدل شده کاربران در اینترنت به سرورهای نامعلومی در خارج از کشور منتقل میشود و علاوه بر افزایش مخارج مصرف پهنای باند بینالمللی برای دولت، لاگ فعالیت کاربران ایرانی و بسیاری از دادههای رمزنگارینشده به راحتی در اختیار صاحبان نامعلوم این سرورها قرار میگیرد. اتفاقی که ابعاد فاجعهبار تصمیمات مسئولان را روشنتر میکند.