امواج کره ای در خانه ایرانی

همشهری/متن پیش رو در همشهری منتشر شده و بازنشر آن در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

 
پاپ کره‌ای یا کی‌- پاپ (K-pop) که این روزها به یکی از محبوب‌ترین موسیقی‌های نسل نوجوان و دانش‌آموزی ایران بدل شده؛ محصول کشور کره‌جنوبی است که مدت‌هاست به شکل خرده‌فرهنگ نه‌تنها در ایران که میان نوجوانان و جوانان سراسر جهان رواج دارد. از BTS به‌عنوان محبوب‌ترین گروه کره‌ای پسرانه تا TWICE، Stray Kids، NCT، ITZY، Red Velvet، EXO، TXT که طرفداران زیادی در میان دختران دارد و البته گروه دخترانه BLACKPINK که به تعبیر کارشناسان با هدف جذب پسران به کی- ‌پاپ ظهور کرده‌اند. نه‌تنها موسیقی که حالا فرهنگ، سبک پوشش، مدل مو و حتی زبان کره‌ای هم یکی از آپشن‌های لازم نسل جدید و دانش‌آموزان ایرانی شده و به‌نظر می‌رسد که ذائقه مهاجرتی آنها از اروپا و آمریکا را هم به آسیای شرقی و کره‌جنوبی تغییر داده. این روزها احتمالا  اگر از یک کودک 10ساله ایرانی درباره BTS سؤال شود، رزومه کاملی از این گروه محبوبش ارائه می‌کند. در این‌باره سیدعلی موسوی، پژوهشگر و مترجم در حوزه سواد رسانه هم از انجام یک پژوهش در توییتر فارسی خبر داده و گفته «براساس پژوهش‌هایی که در حوزه جمع‌آوری دیتا در شبکه‌های اجتماعی انجام شده، ۷۷درصد هشتگ‌های پرتکرار حوزه فرهنگی توییتر فارسی در سال۱۴۰۰ را موسیقی کی-‌پاپ کره‌ای تشکیل داده است.»‌ البته جذابیت‌های کی-‌پاپ به برنامه‌های صداوسیما هم رسوخ کرده و چندی پیش در برنامه عصر جدید، یک گروه موسیقی به تقلید از BTSهای کره‌ای روی صحنه آمد و اتفاقا مورد استقبال داوران و تماشاگران هم قرار گرفت. حالا افزایش مصرف کی-‌پاپ در نسل جدید باعث شده که برخی تغییر ذائقه نسل جدید را ناشی از گرایش به همین موسیقی عنوان و تأکید کنند؛ «نوجوانان به‌دلیل مصرف بیش‌از اندازه از محتوای تولیدشده گروه‌های موسیقی کره‌جنوبی، خشن‌تر از قبل هم شده‌اند.» اما متولیان آموزش به‌عنوان اصلی‌ترین نهاد مرتبط با گروه‌های سنی کودک و نوجوان و گسترش روزافزون موسیقی کره‌ای در میان آنها، تاکنون پژوهش و مطالعاتی در این‌باره انجام نداده و اگر هم بوده باشد به‌صورت عمومی منتشر نکرده‌اند. اما کارشناسان معتقدند که با توجه به جهان‌شمولی این موسیقی، می‌توان مطالعات جهانی را به نوعی به جامعه ایرانی هم تعمیم داد و بر این اساس نتیجه گرفت که بیشترین گروه تأثیرپذیر از کی-‌پاپ 15تا 20ساله‌هایی هستند که بخش قابل توجهی از آنها را دختران تشکیل می‌دهند.

کی‌-پاپ را نشناسی، فضایی هستی!
چالش جدی حوزه آموزشی کشور، فقدان پژوهش و مطالعاتی است که بتواند تغییر سبک در نسل‌های مختلف را مورد بررسی قرار دهد. درباره کی-‌پاپ و افزایش علاقه دانش‌آموزان به این موسیقی هم همین اتفاق تکراری رخ داده! این نکته را عباس فرجی، مشاور و روانشناس در آموزش و پرورش هم تأیید می‌کند و به همشهری می‌گوید: «وقتی که درباره موسیقی کره‌جنوبی صحبت می‌شود، باید مشخصا به «کی-‌پاپ» اشاره کرد، یعنی تمام دنیا، موسیقی کره‌ای با این نام را می‌شناسند که قدمتی حدودا 40ساله دارد اما از سال2000 به بعد بسیار محبوب شد. تا پیش از این، صنعت موسیقی کره‌جنوبی در رنکینگ‌های جهانی جایگاه چندانی نداشتند، اما از آن سال به بعد، کی‌-پاپ جزو محبوب‌ترین موسیقی‌های جهان شد.»‌ به‌گفته فرجی BTS، BIGBANG، EXO و... نه‌تنها در بازار موسیقی جهان که اکنون نام‌های بسیار شناخته‌شده در میان گروه‌های سنی جوان و نوجوان ایرانی است. او در پاسخ به این سؤال که آیا آماری از جمعیت دنبال‌کننده کی-‌پاپ و یا میزان افزایش مصرف این نوع موسیقی در میان دختران و پسران ایرانی وجود دارد، بیان می‌کند: «تا جایی که من می‌دانم تاکنون درباره اینکه در میان دانش‌آموزان ایرانی، دختران بیشتر مصرف‌کننده موسیقی کره‌ای هستند یا پسران، مطالعه‌ای صورت نگرفته. اما کشورهای غربی در این‌باره مطالعات زیادی انجام داده‌اند و تا حدودی تکلیف این آمار و ارقام مشخص است. پژوهشی در کشور آمریکا انجام شد و افرادی از فرهنگ‌های مختلف در این مطالعه حضور داشتند؛ 240نفر از آمریکا، 140نفر از اروپا، 28نفر از کانادا و سایر افراد هم از کشورهای دیگر بودند.» فرجی با بیان اینکه نکات ارزشمندی از این پژوهش به‌دست آمد، ادامه می‌دهد:‌ «نتایج نشان داد که 70درصد از کسانی که کی‌-پاپ را دنبال می‌کردند سن 15تا 20سال داشتند، یعنی همان سن دانش‌آموزان دبیرستانی در کشور ما، شامل متوسطه اول و دوم. نکته بسیار پررنگ هم این بود که 94درصد شرکت‌کنندگان در مطالعه دختر بودند و اکثریت هم دنبال‌کننده کی-‌پاپ. جالب اینجاست که خود من هم به‌عنوان مشاور و روانشناس در آموزش و پرورش توسط یکی از دانش‌آموزان دختر با کی-‌پاپ آشنا شدم. این دانش‌آموز حدودا 14، 15سال داشت و زمانی که درباره علاقه‌مندی او درباره موسیقی صحبت می‌کردیم، درباره کی-‌پاپ گفت. وقتی فهمید که BTS و EXO را نمی‌شناسم، طوری با من برخورد کرد که انگار از سیاره‌ای دیگر آمده‌ام و تا این اندازه ناآگاهی من برای او عجیب بود.»  این کارشناس فرهنگی معتقد است آمار به‌دست آمده از این مطالعه‌ آمریکایی در ایران هم موضوعیت دارد و مخاطبین ایرانی گروه‌های کی-‌پاپ هم همان گروه‌های سنی 15 تا 20سال هستند و بخش قابل‌توجهی از آنها را هم دختران تشکیل می‌دهند؛‌ «نکته دیگری که می‌توان در این‌باره بیان کرد این است که کی-‌پاپ در ابتدا خودش را با گروه‌های مردانه عرضه کرد و مورد استقبال دختران قرار گرفت، اما پس از آن گروه‌های دخترانه کی-‌پاپ هم افزایش پیدا کردند و این احتمال وجود دارد، آنها بخواهند گروه‌ هدف را از دختران به سمت پسران هم تغییر دهند. به همین دلیل می‌توان اینطور ادعا کرد فعلا طرفداران دختران موسیقی کی-‌پاپ بیشتر از پسران هستند، اما در عین حال پسران هم به‌تدریج در حال پیوستن به‌دنبال‌کنندگان این گروه‌های موسیقی هستند.»

صدا‌وسیما مسیر کی-‌پاپ را هموار کرد
آموزش‌و پرورش با وجود اینکه بخش قابل توجهی از جامعه هدفش درگیر این سبک از موسیقی شده است اما آگاهی مناسبی در این‌باره ندارد. فرجی در این‌باره و در پاسخ به این سؤال که آیا متولیان آموزش در کشور طی این مدت توانسته‌اند فهم درستی از نوع موسیقی مورد علاقه دانش‌آموزان به‌دست بیاورند، بیان می‌کند: «بعید است که همین الان اگر از معاون پرورشی آموزش و پرورش سؤال شود که چند گروه موسیقی کره‌ای را نام ببرد، حتی بتواند نام آنها را بیان کند یا اصلا آشنایی داشته باشد. این ضعف بزرگ متولیان آموزش و پرورش است.  این در حالی است که کی-‌پاپ فرهنگ موسیقایی دانش‌آموزان به‌ویژه گروه دختران را تا این اندازه تحت‌تأثیر قرار داده.»  این مشاور درباره اینکه آیا می‌توان زمانی برای تغییر ذائقه موسیقایی نوجوانان ایرانی به کی-‌پاپ تعیین کرد، بیان می‌کند: «این موضوع ابتدا از صدا‌وسیما آغاز شد، زمانی که سریال‌های کره‌ای پخش می‌شدند و بخش قابل توجهی از جمعیت کشور هم بیننده این سریال‌ها بودند. همین حالا هم در میان نسل‌های مختلف جومونگ و یانگوم چهره شناخته‌شده‌ای هستند. این مسئله باعث شد که فرهنگ کره برای جامعه ایرانی شناخته‌تر شود، به همین دلیل مسیر هموارتری برای ورود کی‌-پاپ و حتی آداب کره‌جنوبی به کشور فراهم شد و به راحتی توانست جای خود را باز کند. به‌گونه‌ای که اکنون یکی از پرطرفدارترین موسیقی‌ نسل جوان ما همین گروه‌های کی-‌پاپ است.»

به پیج اینستاگرامی «آخرین خبر» بپیوندید
instagram.com/akharinkhabar