کابوسی به نام سندروم؛ بیماری‌های روانی عجیب و غریبی که افراد را درگیر می‌کند

آخرین خبر/متن پیش رو در آخرین خبر منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تایید آن نیست.

سندروم اسمی است که همه ما کم و بیش اسمش را شنیده‌ایم و می‌دانیم بعضی از افراد دچار سندروم‌هایی می‌شوند که به لحاظ کنش‌ها و واکنشهای رفتاری بسیار عجیب و بعضا غیر قابل باور هستند. واقعیت این است که خیلی از سندروم‌ها به شدت ترسناک هستند و فرد مبتلا همیشه در وجودش دچار کشمش و تقلاست. در حال حاضر تقریباً 450 میلیون نفر در دنیا به انواع سندروم‌های ترسناک و اختلالات روانی مبتلا هستند که زنگ خطری برای آینده انسانهاست. در واقع ۱۸.۲ درصد از ما از نوعی اختلال و سندروم روانی رنج می بریم. بدون شک شما نیز در مورد شرایط ناخوشایندی مانند ‏افسردگی، بیماری شخصیت دوقطبی یا اسکیزوفرنی شنیده اید اما بیماری ها و سندروم های عجیب روانی که مغز را درگیر خود می سازند ‏تنها به این موارد شناخته شده خلاصه نمی شود‎.‎
بیشتر سندروم‌ها از نظر پزشکی به عنوان تشخیص‌های کلینیکی استفاده می‌شوند و به عنوان نماینده‌هایی از وضعیت‌ها یا مشکلات پزشکی خاص عمل می‌کنند. این مفهوم به عبارت دیگر، مجموعه‌ای از علائم و نشانه‌ها که به هم پیوسته‌اند و ممکن است با یک وضعیت خاص یا بیماری مرتبط باشند را شامل می‌شود.
به طور مثال، سندروم داون یک نوع سندروم است که با ویژگی‌های خاصی همچون تاخیر در رشد جسمی و ذهنی، چهره‌ای مشخص با چشمان کشیده و تغییر در ساختار کروموزومی تشخیص داده می‌شود. همچنین، سندروم آسپرگر نیز با علائمی چون مشکلات در تعامل اجتماعی، محدودیت در تعبیر از احساسات و علاقه‌مندی‌های محدود همراه است.
در کل، سندروم‌ها ابزارهای مهم در تشخیص، تحقیق و مدیریت مشکلات پزشکی و روانشناختی هستند و به پزشکان و محققان کمک می‌کنند تا الگوها و تفاوت‌های مشخصی در وضعیت‌ها یا بیماری‌ها شناسایی کنند.

چند مورد از این سندروم‌های عجیب و غریب را با یکدیگر بررسی میکنیم:

آپوتمنوفیلیا
یکی از سندروم‌هایی که باورتون نمیشه وجود داشته باشه، سندروم آپوتمنوفیلیاست. تو این سندروم فرد مبتلا تمایل شدیدی به قطع عضو داره. این سندورم واقعاً وحشتناکه. فرد مبتلا به این سندروم اگر نتونه پزشک رو برای این کار متقاعد کنه، خودش دست به کار میشه و اعضای بدنش رو قطع می‌کنه. جالبه که بعد از قطع عضو از این کار هم راضیه و احساس ناراحتی نمی‌کنه. محققان معتقدند آسیب به لوب جداری راست مغز باعث این مشکله. خیلی از محققان هنوز در تلاشند تا علت و درمان این بیماری ترسناک رو پیدا کنند.

 ‎از دست دادن حس بدن
در سن ۱۹ سالگی، یان واترمن حس لامسه خود همراه با توانایی درک این که اعضای بدن شما کجا هستند را از دست داد. به عبارت ساده ‏او اعضای بدنش را لمس نمی‌کرد. با چنین مشکلی حتی کوچکترین حرکاتی که در تمام طول عمر خود و بدون لحظه‌ای تفکر انجام داده اید، ‏مانند راه رفتن، برایتان تقریباً غیرممکن خواهد شد. به واترمن گفته شده که به احتمال فراوان دیگر نخواهد توانست راه برود و تمامی ‏باقیمانده عمر خود را روی یک ویلچر خواهد گذراند‎.‎‏ اما وی بسیار سرسخت‌تر از این بود که این شکنجه را بپذیرد. وی توانست که از ‏چشم‌های خود به جای حس از دست رفته لامسه خود استفاده کند و از پیش تمامی حرکات خود را برنامه ریزی کند. با تلاش و تمرین فراوان ‏او توانست حرکت طبیعی دست خود را بازیابد. اما وی هنوز راه رفتن خود را «افتادن کنترل شده» توصیف می‌کند‎.‎

 ‎توهم کاپگراس
سناریویی را تصور کنید که در آن یکی از اطرافیان شما در اثر یک حادثه دچار آسیب مغزی شده، اما در کمال ناباوری زنده می‌ماند. ‏ناگهان او از خواب بیدار می‌شود و باور نمی‌کند که شما همان کسی هستید که ادعا می‌کنید و بر این باور است که شما خود را جای شخص ‏دیگری جا زده اید. به این سندروم ترسناک «توهم کاپگراس» می‌گویند. این حالت در افرادی رخ می‌دهد که دچار آسیب به بخشی از مغز ‏شده اند که مسئول نسبت دادن احساسات عاطفی به اشخاص است. اگر چه شخص در چنین حالتی هنوز می‌تواند چهره اشخاص را تشخیص ‏دهد، اما نمی‌تواند هیچ احساس عاطفی به او داشته باشد به همین دلیل فکر می‌کند که او خود را جای شخصی که وی قبلاً می‌شناخته جا زده ‏است. این موضوع حتی در مورد حیوانات خانگی شخص نیز صدق می‌کند و وی آن‌ها را هم نمی‌پذیرد. وی فکر می‌کند یکی از کسانی که ‏اکنون با او زندگی کرده و خود را جای شخص دیگری جا می‌زند، حیوان خانگی او را نیز عوض کرده است. از همه عجیب‌تر این که ‏شخص خود اغلب نادرستی احساسات خود را درک می‌کند، اما از آن جایی که حس ادراک تصویری و بینایی در انسان غالب است، وی ‏نمی‌تواند این حس که تمامی اطرافیانش عوض شده اند را نادیده بگیرد‎.‎

انسان شناسی
این سندروم در دسته سندروم‌های عجیب و غریب قرار می‌گیره. فردی که به این سندروم مبتلا میشه فکر می‌کنه که انسان نیست. شاید به نظرتون غیر واقعی باشه، اما این بیماری واقعا وجود داره. اما تعداد افراد مبتلا به این اختلال روانی کم هستند. افرادی که به این سندروم مبتلا هستند، خودشون رو گاو می‌دونند. خیلی از این افراد رو در حالی پیدا کردن که چهار دست و پا تو مزرعه در حال جویدن علف بودن. خود فرد مبتلا به این سندروم ترسناک، اصلاً متوجه اعمال و رفتارش نیست و نمیدونه داره چیکار می‌کنه. جالبه بدونید این سندروم در گذشته‌های بسیار دور هم وجود داشته. یکی از پادشاهانی که نامش تو کتاب مقدس اومده به خاطر رفتارهای گاو گونه از بین مردم رانده شده و مانند گاو علف می‌جویده. محققان با مطالعه روی چنین افرادی انجام دادن نشون میده این سندروم از رویاها و یا هیپنوتیزم نشات گرفته.

سندروم مرده متحرک
این سندروم که یکی از بدترین سندروم‌های شناخته شده در علم روانشناسیه و جزو سندروم‌های ترسناک به حساب میاد، فرد حس می‌کنه مرده متحرکه. به این سندروم سندروم کوتارد گفته میشه. این اختلال روانی فرد مبتلا فکر می‌کنه یک زامبیه یا بدنش در حال پوسیدگیه و توهم شدید داره.این افراد فکر می‌کنن تمام خون و اندام‌های داخلی بدنشون رو از دست دادن و روح هستند. مبتلایان به کوتارد، افسردگی شیدایی بسیار شدیدی دارند.

سندرم کلاور-بوسی
سندروم کلاور-بوسی، یکی از اختلالات ترسناک در طیف بیماری‌های روانی است که با علائق و رفتارهای عجیب و غریب در افراد مبتلا همراه است. در این سندروم، افراد مبتلا علاقه و میلی به خوردن اشیا غیرمعمول مانند کتاب‌ها یا حتی تمایل به برقراری رابطه جنسی با اشیا، مانند ماشین‌ها، پیدا می‌کنند.
این افراد به طرز غیرمعمولی به خوردن اجسامی که اصلاً قابل خوردن نیستند می‌پردازند و همچنین جذب جنسیت بی‌جان‌ها را تجربه می‌کنند. این مشکلات به طور افراطی و عجیب در آنها ظاهر می‌شود و نشان‌دهندهٔ اختلالات روحی و شخصیتی عمده می‌باشد.
متاسفانه، در حال حاضر هنوز درمان خاصی برای سندروم کلاور-بوسی وجود ندارد. به علت ماهیت ویژه و نادر این سندروم و کمبود دانش در مورد علت و مکانیسم‌های آن، تحقیقات بیشتری در این زمینه ضروری است تا امکان تشخیص دقیق‌تر و راهکارهای درمانی موثرتر به افراد مبتلا فراهم شود.

سندروم رِت
سندروم رِت (Rett syndrome) کودکان را درگیر می کند و به طور ویژه در دختر بچه ها به وجود می آید. نوزادانی که با این سندروم به دنیا می آیند تا سن شش ماهگی رشد طبیعی دارند. سپس به تدریج توانایی خود در کنترل ماهیچه ها را از دست داده و بدین ترتیب روز به روز در حرکت کردن، تعامل با اطراف و ارتباط برقرار کردن دچار مشکل بیشتری می شوند. کودکان مبتلا به سندروم رت به دلیل رشد کم مغزی، سرهای کوچکتری نسبت به همسالان خود دارند. هر چه سن آن ها افزایش یابد، این تاخیر رشدی بیشتر از قبل قابل رویت است و نشانه های آن به وضوح در دیگر نقاط بدن نیز آشکار خواهند شد. در حال حاضر برای این اختلاس هیچ درمانی وجود ندارد. تنها با افزایش تحرکات کودک و روش های تعاملی سعی می شود شرایط سخت این اختلال را برای کودک تسهیل کرد.

‎آکینتوپسیا
همه ما در مورد اختلالی که به کور رنگی مشهور است شنیده ایم. از این رو شاید برایتان قابل تصور باشد که اگر قدرت تشخیص تعدادی ‏از رنگ‌ها یا تمامی آن‌ها را از دست بدهید چه اتفاقی برایتان خواهد افتاد. اما آیا تاکنون فکر کرده اید که اگر قدرت تشخیص حرکت را از ‏دست بدهید چه عاقبتی در انتظار شما خواهد بود؟ این اختلال و سندروم به نام آکینتوپسیا‎ (akinetopsia) ‎شناخته می‌شود. یکی از اولین ‏کسانی که مبتلا به این سندروم بود یک مادر ۴۳ ساله در سال ۱۹۷۸ بود که زندگی برای او مانند دیدن یک فیلم بود، اما بدون این که ‏تحرکی در آن دیده شود؛ درست مانند این که تنها یک فریم را تماشا می‌کنید‎.‎‏ این زن ابتدا به دلیل سردرد‌های شدید به بیمارستان منتقل شد. ‏وی دچار سکته مغزی شده بود که باعث صدمه دیدن بخش دیداری موقت مغز او گردید. این بخش از مغز مسئول درک حرکات اطراف ‏است. البته خوشبختانه این بیمار تمامی جنبه‌های دیگر توانایی دیدن مانند درک عمقی و درک رنگ‌ها را از دست نداده بود‎.‎

‎پروزوپاگنوسیا
سندروم «پروزوپاگنوسیا‎» (Prosopagnosia) ‎یا «ادراک پریشی چهره ای» زمانی شناخته شد که برد پیت اعلام کرد از این اختلال رنج ‏می‌برد. در مصاحبه‌ای با مجله اسکوایر در سال ۲۰۱۳، برد پیت اعلام کرد که باید مورد تست این اختلال قرار گیرد. این سندروم نوعی از ‏دست دادن قدرت تشخیص چهره افراد است‎.‎البته با وجود این اختلال می‌توانید با توجه به ویژگی‌ها و خصوصیات دیگر افراد آن‌ها را ‏شناسایی کنید؛ برای مثال بوی خاص بدن یا سبک لباس پوشیدن. تا همین اواخر، بسیاری بر این باور بودند که این سندورم تنها در مواردی ‏اندک در افرادی که صدمه نورولوژیک دیده باشند پدید خواهد آمد، برای مثال افرادی که دچار سکته مغزی شده یا به آن‌ها صدمه مغزی ‏رسیده باشد‎.‎‏ اما در کمال ناباوری نمونه‌هایی از این سندروم در افرادی بدون صدمه مغزی نیز دیده شده است. اکنون مشخص شده که از هر ‏‏۵۰ نفر یک نفر چنین شرایطی را حس خواهد کرد. یک باور عمده دیگر این است که پروزوپاگنوسیا با اوتیسم همراه است، اما اگر چه افراد ‏مبتلا به اوتیسم گاهی در تشخیص چهره دیگران با مشکل روبرو می‌شوند، هنوز رابطه‌ای بین این دو اختلال دیده نشده است‎.‎

---

بازار

---

‏ ‎سندروم گیلن باره
وقتی که سندروم گیلن باره‎ (Guillain–Barre) ‎رخ می‌دهد، سیستم ایمنی بدن به سیستم عصبی محیطی بدن حمله می‌کند. این بخش از سیستم ‏عصبی مسئول انتقال اطلاعات بین سیستم عصبی مرکزی (نخاع و مغز) و بقیه بدن است. بدین ترتیب این اختلال باعث ضعف، بی حسی و ‏سوزش (مور مور) در بدن می‌شود و در نهایت فلج شدگی کامل را در پی خواهد داشت. اگر چه عامل این سندروم مشخص نشده، اما ‏بسیاری بر این باورند که این اختلال در اثر آنفلوانزای معده یا عفونت ریه شکل می‌گیرد. خوشبختانه این بیماری در هر ۱۰۰.۰۰۰ نفر یک ‏نفر را درگیر خود می‌سازد‎.‎

دست بی قرار
این سندروم از اون چیزی که تصور می‌شه ترسناک تره. در بین سندروم‌های ترسناک در اولین گزینه‌ها قرار می‌گیره. تو این سندروم، دست خودش رو از بدن بیگانه می‌دونه و رفتارهای خشنی از خودش نشون میده. فرد مبتلا به سندروم دست بی‌قرار بدون این که اراده‌ای تو دستش داشته باشه باید زندگی کنه. دست تلاش می‌کنه خودش یا دیگران رو خفه کنه. لباس‌ها رو پاره کنه یا به قدری بدن خودش و دیگران رو بخراشه تا خون بزنه بیرون. کسانی که به این سندروم مبتلا هستند، معمولاً افرادی هستندکه به بیماری روانی مبتلا بودند، دچار آلزایمر هستند یا بیماری کروتسفلد-جاکوب، رو تجربه کردند. متاسفانه برای این افراد داروی خاصی وجود نداره و افرادی که به این سندروم خطرناک مبتلا هستند، مجبورند دائماً دستشون رو درگیر و کنترل کنند.

آلیس در سرزمین عجایب
وقتی فیلم آلیس در سرزمین عجیاب رو می‌بینیم از دیدن اینکه اشیا بزرگ و کوچیک میشن، شگفت‌زده می‌شیم. اما تا به حال فکر کردین اگر چنین چیزی واقعیت داشت، چه اتفاقی می‌افتاد؟ چه حس عجیبی بود اگر اشیا رو بزرگ‌تر یا کوچک‌تر از اندازه واقعیشون می‌دیدید؟ برخلاف آنچه در فیلم دیدید، حتماً از این موضوع وحشت خواهید کرد. جالبه بدونید چنین اختلال روانی واقعاً وجود داره و در دسته سندروم‌های عجیب و غریب قرار می‌گیره. فرد مبتلا اشیا و حتی خودش رو بزرگ‌تر یا کوچک‌تر از اندازه واقعیش می‌بینه. صداها رو آرام‌تر یا بسیار بلندتر از آنچه در واقعیت هست، می‌شنوه. به این سندروم، سندروم تاد هم گفته می‌شه و بیشتر افراد مبتلا به تومور مغزی یا افرادی که مواد مصرف می‌کنند رو تحت تاثیر قرار میده.

حمیدرضا عراقی
 
 

به پیج اینستاگرامی «آخرین خبر» بپیوندید
instagram.com/akharinkhabar