نویسندگان/ شخصیت‌های داستانی بزرگ علوی برخلاف کارکتر‌های صادق هدایت منفعل نیستند

خبرگزاري کتاب ايران/ جمال ميرصادقي، بزرگ علوي را داراي روحيه‌اي مبارزه‌جويانه دانست که تلاش کرده اين ويژگي‌ را در آثارش نيز حفظ کند. او از اين حيث با دوست صميمي‌اش، صادق هدايت متفاوت است زيرا شخصيت‌هاي بزرگ علوي منفعل نيستند.  «بزرگ علوي» در تاريخ کشور ما، بيش از آن که يک فعال سياسي به شمار آيد، به عنوان يک شخصيت فرهنگي شناخته مي‌شود. مجتبي بزرگ علوي، داستان‌نويس، ۱۳ بهمن سال ۱۲۸۲ (دوم فوريه ۱۹۰۴)، در تهران متولد شد. پدر او حاج سيدابوالحسن و پدربزرگش حاج سيدمحمد صراف، نماينده نخستين دوره مجلس شوراي ملي بود. سيدابوالحسن علوي و همسرش خديجه قمرالسادات (مادر علوي) که از طرفداران مشروطيت بودند، شش فرزند (سه دختر و سه پسر) داشتند که مجتبي (بزرگ علوي) فرزند سوم آنان بود. بزرگ علوي به همراه برادرش مرتضي علوي در سال ۱۹۲۰ براي تحصيل روانه آلمان شد و دوران دبيرستان را در چند شهر اين کشور گذراند. بزرگ علوي پس از فارغ‌التحصيل شدن از دانشگاه مونيخ، در دوران اقامتش در آلمان، چند اثر ادبي آلماني را به فارسي برگرداند. از بين مجموعه داستان‌هاي کوتاه علوي، «چمدان» از همه مشهورتر است. رمان «چشم‌هايش» علوي نيز از آثار بسيار معروف اوست. «ميرزا»، «چمدان»، «سالاري‌ها»، «موريانه»، «گيله مرد»، «ازبک‌ها»، «لغت‌نامه بزرگ آلماني به فارسي» و «دستور زبان فارسي براي مدرسان آلماني زبان»، از آثار بزرگ علوي است.‌ جمال ميرصادقي که آثار متعددي را در زمينه تاريخ ادبيات داستاني معاصر ايران به چاپ رسانده، پيش ازاين درباره ويژگي‌هاي آثار بزرگ علوي به ايبنا گفته‌بود: بزرگ علوي يکي از سه نويسنده متقدم است و جمال‌زاده و هدايت دو داستان‌نويس ديگر هم‌نسل او هستند. بعد از آنان نيز چوبک، آل‌احمد، م. به‌آذين و سيمين دانشور، از ديگر داستان‌نويسان پيشرو ايراني تا کودتاي ۱۳۳۲ به شمار مي‌آيند. وي افزود: بزرگ علوي همواره روحيه مبارزه‌جويانه خود را در آثارش حفظ کرده و از اين حيث به کلي با هدايت متفاوت است. آثار هدايت رو به نااميدي است؛‌ ولي علوي در داستان‌هايش به انسان منفعل نگاهي ندارد و آدم‌هاي داستاني‌اش مانند شخصيت‌هاي هدايت سرخورده نيستند. در توضيح دوستي علوي و صادق هدايت آمده‌است: «وقتي علوي در سال ۱۹۲۸ از آلمان به تهران مي‌آيد، به جستجوي دوست قديمي خود غلامعلي فريور مي‌پردازد و او را مي‌يابد. روزي در خانه غلامعلي فريور کتاب «پروين دختر ساسان» به‌دستش مي‌افتد. آن را مي‌خواند و مي‌بيند که با کتاب‌هاي موجود آن دوران هم‌سطح نيست و از نظر شکل و محتوا چيز ديگري است از آقاي فريور مي‌پرسد نويسنده اين کتاب کيست؟ مدتي پس از اين گفت‌وگو روزي علوي و فريور در خيابان ناصر خسرو، به کتابخانه معرفت مي‌روند تصادفاً صادق هدايت هم آنجا بوده است که فريور مي‌گويد: «اين همان آقا است». اين سرآغاز آشنايي اين دو دوست است که بعدها «مسعود فرزاد» و «مجتبي مينوي» نيز به آن‌ها مي‌پيوندند و جمعي به وجود مي‌آيد که بعدها «ربعه» ناميده شد.» معرفي کتاب‌هاي بزرگ‌علوي پنجاه و سه نفر بزرگ علوي؛ موسسه انتشارات نگاه، 328 صفحه، چاپ 6 سال 1393، 1100 نسخه، 160000 ريال. چمدان بزرگ علوي؛ موسسه انتشارات نگاه، 176 صفحه، چاپ 6 سال 1393، 1100 نسخه، 90000 ريال. ورق‌پاره‌هاي زندان بزرگ علوي؛ موسسه انتشارات نگاه، 162 صفحه، چاپ 3 سال 1392، 1100 نسخه، 60000 ريال. سالاري‌ها بزرگ علوي؛ موسسه انتشارات نگاه، 178 صفحه، چاپ 4 سال 1392، 1100 نسخه، 65000 ريال. چشم‌هايش بزرگ علوي؛ موسسه انتشارات نگاه، 272 صفحه، چاپ 12 سال 1391، 2000 نسخه، 100000 ريال. ميرزا بزرگ علوي؛ موسسه انتشارات نگاه، 192 صفحه، چاپ 4 سال 1391، 2000 نسخه، 50000 ريال. روايت بزرگ علوي؛ موسسه انتشارات نگاه، 448 صفحه، چاپ 4 سال 1391، 2000 نسخه، 125000 ريال. فرهنگ کامل فارسي، آلماني هاينريش يونکر؛ مترجم: بزرگ علوي؛ آذين، 866 صفحه، چاپ 4 سال 1390، 1000 نسخه، 140000 ريال. فرهنگ همسفر: فارسي، آلماني هاينريش يونکر؛ مترجم: بزرگ علوي؛ نشر الکترونيکي و اطلاع‌رساني جهان‌رايانه، 594 صفحه، چاپ 1 سال 1390، 3000 نسخه، 59000 ريال. گذشت زمانه بزرگ علوي؛ موسسه انتشارات نگاه، 480 صفحه، چاپ 2 سال 1389، 2000 نسخه، 85000 ريال. فرهنگ دانشگاهي: فارسي، آلماني هاينريش يونکر؛ بزرگ علوي؛ ملکان، 1130 صفحه، چاپ 1 سال 1388، 2000 نسخه، 75000 ريال. گيله‌مرد بزرگ علوي؛ موسسه انتشارات نگاه، 208 صفحه، چاپ 5 سال 1388، 2000 نسخه، 35000 ريال. تاريخ ادبيات معاصر ايران: تاريخ و تحول ادبيات معاصر فارسي نظم و نثر بزرگ علوي؛ مترجم: سيدسعيد فيروزآبادي؛ جامي، سعيد فيروزآبادي، 344 صفحه، چاپ 1 سال 1386، 1500 نسخه، 45000 ريال. موريانه بزرگ علوي؛ نگاه، 296 صفحه، چاپ 4 سال 1386، 2000 نسخه، 40000 ريال. تاريخ و تحول ادبيات جديد ايران بزرگ علوي؛ مترجم: اميرحسين اکبري‌شالچي؛ نگاه، 392 صفحه، چاپ 1 سال 1386، 2000 نسخه، 48000 ريال. حماسه ملي ايران تئودور نولدکه؛ مقدمه: سعيد نفيسي؛ مترجم: بزرگ علوي؛ موسسه انتشارات نگاه، 240 صفحه، چاپ 2 سال 1384، 2000 نسخه، 20000 ريال. بر اساس اطلاعات خانه کتاب، تاکنون نويسندگان و منتقدان ادبي 15 کتاب درباره بزرگ علوي و آثار منتشره‌شده از وي نوشته‌اند. برخي از اين کتاب‌ها گزيده‌اي از آثار بزرگ علوي است تا خوانندگان در يک کتاب بتوانند به چندين اثر متنوع از وي دست يابند. ادبيات زندان: گزاره و گزينه پيرامون داستان‌هاي کوتاه بزرگ علوي روح‌الله مهدي‌پور عمراني؛ ويراستار: مهدي خطيبي؛ آفرينش، 400 صفحه، چاپ 1 سال 1387، 2000 نسخه، 60000 ريال. برگزيده آثار بزرگ علوي گردآورنده: محمد بهارلو؛ نشر علم، 556 صفحه، چاپ 1 سال 1377، 3300 نسخه، 21000 ريال. بزرگ علوي تهيه و تنظيم: محمدباقر رضايي؛ ويراستار: سيروس صدوقي؛ نشر طرح و اجراي کتاب، 96 صفحه، چاپ 1 سال 1382، 3000 نسخه، 5000 ريال. بزرگ علوي حيدر کريم‌پور؛ تيرگان، 144 صفحه، چاپ 1 سال 1386، 2000 نسخه، 17000 ريال. بزرگ علوي، نويسنده سانتي‌مانتال يا روشن‌انديش محمد بهارلو؛ به‌نگار، 96 صفحه، چاپ 1 سال 1391، 1100 نسخه، 48000 ريال. خاطرات بزرگ علوي به اهتمام: حميد احمدي؛ دنياي کتاب، 498 صفحه، چاپ 1 سال 1377، 2000 نسخه، 20000 ريال. داستان‌هاي شاخص از نويسندگان ايراني: صادق هدايت، بزرگ علوي، صادق چوبک گردآورنده: مسعود مهدوي؛ آراسته، 96 صفحه، جلد 1، چاپ 1 سال 1391، 2000 نسخه، 25000 ريال. در خلوت دوست (نامه‌هاي بزرگ علوي به باقر مومني) باقر مومني؛ موسسه‌ انتشارات‌ عطايي، 304 صفحه، چاپ 1 سال 1382، 3300 نسخه، 24000 ريال. کتابشناسي نقد و بررسي ادبيات داستاني معاصر: سيد محمدعلي جمال‌زاده، صادق هدايت، بزرگ علوي فاطمه فرهودي‌پور؛ زير نظر: حسن ميرعابديني؛ فرهنگستان زبان و ادب فارسي، 200 صفحه، جلد 1، چاپ 1 سال 1393، 500 نسخه، 150000 ريال. نامه‌هاي برلن: از بزرگ علوي در دوران اقامت در آلمان به‌اهتمام: ايرج افشار؛ نشر و پژوهش فرزان روز، 256 صفحه، چاپ 1 سال 1377، 3300 نسخه، 15000 ريال. نامه‌هاي برلن: از بزرگ علوي در دوران اقامت در آلمان به‌اهتمام: ايرج افشار؛ نشر و پژوهش فرزان روز، 236 صفحه، چاپ 2 سال 1385، 1100 نسخه، 18000 ريال. نقد آثار بزرگ علوي عبدالعلي دستغيب؛ ايما، 258 صفحه، چاپ 1 سال 1378، 10000 ريال. نقد بي‌غش: مجموعه گفتگوهاي دکتر پرويز ناتل خانلري با صدرالدين الهي درباره: صادق هدايت، بزرگ علوي، ملک‌الشعراي بهار، نيما يوشيج و صادق چوبک تهيه و تنظيم: صدرالدين الهي؛ معين، 296 صفحه، چاپ 1 سال 1392، 1100 نسخه، 120000 ريال. ياد بزرگ علوي گردآورنده: علي دهباشي؛ نشر ثالث، 832 صفحه، چاپ 1 سال 1384، 2000 نسخه، 85000 ريال. علوي به علت سکته قلبي در برلين بستري شد و در روز ۲۱ بهمن ۱۳۷۵ درگذشت. با کانال تلگرامي آخرين خبر همراه شويد telegram.me/akharinkhabar