برگزیده

به بهانه بزرگداشت حافظ؛ دمی در دنیای شعر و ادب پارسی با شاعر بی رقیب ایرانی

باشگاه خبرنگاران

بروزرسانی 1397/07/20 - 12:53

به بهانه بزرگداشت حافظ؛ دمی در دنیای شعر و ادب پارسی با شاعر بی رقیب ایرانی

باشگاه خبرنگاران/ بيستم مهرماه روز بزرگداشت خواجه شمس الدين محمد حافظ شيرازي چيره دست‌ترين غزل سراي قرن هشتم هجري قمري است. کسي که خودش مي‌دانست آوازه اش ماندگار مي‌ماند: بر سر تربت ما، چون گذري همت خواه***که زيارتگه رندان جهان خواهد بود حافظ را رمز آلودترين چهره ادب فارسي مي‌خوانند، با اين حال اشعارش براي همگان و در هر رده سني دلنشين است و هر کس به فراخور احوالش مي‌تواند از اشعارش لذت ببرد. صابري که سال ها است براي کودکان کلاس‌هاي حافظ خواني تشکيل مي‌دهد و به آن‌ها خواندن غزل‌هاي حافظ را مي‌آموزد درباره علت استقبال کودکان از کلاس‌هاي حافظ خواني گفت: اشعار حافظ آهنگين، لطيف و دلنشين است و روحيه کودکان را لطيف‌تر مي‌کند. وي افزود: کودکان فارغ از مفاهيم عميق اشعار حافظ شور و نشاط و طراوت زندگي را از اشعار پي مي‌برند. در طول 600 سال گذشته سخنوران بسياري در ساحت شعر و ادب فارسي ظاهر شدند و هر يک به اندازه توان فکري و ذوقي خود بر اوراق تاريخ فرهنگ و ادب ايران زمين آثاري برجاي گذاشتند؛ اما هيچ يک از آنان به پايگاه ادبي و مردمي حافظ نزديک نشد. او شعري فراگير و رندانه دارد و از همه مسائل جهان هستي با بياني ظريف و رندانه سخن گفته و همواره از تظاهر و تزوير دوري کرده است. در ميان راز و رمز‌هاي اشعار حافظ پيام‌هاي پراميد نويد بخشش تسلي خاطر مخاطبانش است. حافظ در دوره‌اي مي‌زيسته که اميد کيميا بوده است. قرن هشتم هجري قمري در ميانه هجوم چنگيز مغول و تيمور گورکاني به خاک ايران فرا گرفته است. برگ برگ شعر حافظ اميد و اشتياق به زندگي را باز مي‌تاباند کاووس حسن لي رئيس مرکز حافظ شناسي در گفتگو با خبرنگار گروه استان هاي باشگاه خبرنگاران جوان از شيراز؛ با بيان اين که حافظ با درد‌هاي فراگير جامعه کاملا آشنابوده و بسياري اوقات فريادبلندي دارد عليه رذيلت‌هاي اخلاقي جامعه خويش داشته است، گفت: برگ برگ شعر حافظ اميد و اشتياق به زندگي را باز مي‌تاباند. وي، اين امر را دليلي مهم براي پناه بردن کساني که از شرايط سخت زمانه خسته مي‌شوند به ديوان حافظ عنوان کرد و افزود: حافظ ضمن دادن پيام معنويت و اخلاق از ضرورت داشتن اميد به زندگي مي‌گويد. هان مشو نوميد از سر غيب، چون واقف نه‌اي از سر غيب***باشد اندر پرده بازي‌هاي پنهان غم مخور اين سوال پيش مي‌آيد که حافظ چطور با بودن در تاريک‌ترين دوره سياسي ايران و ديدن بحراني‌ترين شرايط اجتماعي از اميد گفته است؟ حسن لي در پاسخ به اين سوال گفت: حافظ تقواي ويژه‌اي دارد و چنين شخصيتي نمي‌تواند نا اميد باشد او اين مطلب را بار‌ها و بار‌ها تکرار مي‌کند و ديگران را هم به شاد زيستن و اميدوار بودن دعوت مي‌کند، چون به کرامت و سابقه ازل حتي درباره کناهکاران هم اميد وار است.

نصيب ماست بهشت‌ اي خداشناس برو***که مستحق کرامت گناهکارند در شعر حافظ يک خصلت آينه گي وجود دارد و هر کس در خواندن شعر حافظ مي‌تواند خود را ببيند. ادب فارسي شاعران بزرگ بسياري دارد که آن‌ها هم بار‌ها از اميد گفته اند، اما هيچ نتوانستند جايگاهي که حافظ در نزد مردم دارد را کسب کنند. به گفته حسن لي حافظ تاويل پذير‌ترين سخن سراي ادب فارسي است و در شعر حافظ يک خصلت آينه گي وجود دارد که هر کس با خواندن شعر حافظ مي‌تواند شرايط خود را در آن ببيند. همين مساله از راز‌هاي ماندگاري حافظ است. در معنا درماني، واقعيت درماني و معنويت درماني اميد عنصر اصلي است وحتي در روان شناسي مدرن خيلي هم کاربرد دارد. حافظ آسان‌گير و بي‌تکلف و در نتيجه سالم، آرام و خرسند است. او دنيا را گذرگاه و نه قرارگاه انسان مي‌داند و باور دارد اگر آدمي واقع‌بين و شکيبا باشد مي‌داند که رنج و شادي اين سراي سپنج تمام شدني و خير و شر آن ناپايدار است. اين‌ها مفاهيمي ارزشمند است که علم روان شناسي امروز سعي مي‌کند با هدايت انسان‌ها به اين سمت احوالي خوش براي فرد و اجتماعش به ارمغان بياورد. مفهوم ارزشمند ديگر اين است که حافظ با انديشه خيامي به يادمان مي‌آورد خردمند و زيرک کسي است که در فرصت عمر به جاي اندوه خوردن بر گذشته و نگراني و دلهره نسبت به آينده، از نعمت‌هاي خداوند بهره ببرد و با شادي، اميد و پرداختن به کار‌هاي نيک به بالندگي و خرمي خود کمک کند.‌ اي دل ار عشرت امروز به فردا فکني***مايه نقد بقا را که ضامن خواهد شد با پذيرش اين که از منظر حافظ، تحقق هدف آدمي و کيفيت آن منوط به اراده‌ي حضرت حق است اين نکته نيز آشکار است که از منظر او داشتن انگيزه‌ي قوي و تلاش و کوشش در جهت تحقق هدف مهمترين وظيفه‌ي انسان در اين جهان است و هيچ چيز از جمله تقوي و دانش نيز نبايد مايه‌ي اطمينان و مانع تلاش شود. تکيه بر تقوا و دانش در طريقت کافري است*** راهرو گر صد هنر دارد توکّل بايدش مهرآيين نويسنده و روان شناسي که سال‌ها عضو انجمن دوستداران بوده است در گفتگو با خبرنگار گروه استان هاي باشگاه خبرنگاران جوان از شيراز؛ با بيان اين که حافظ از مفاهيمي در اشعارش بهره برده که در علم نوين روان شناس کاربرد فروان دارد گفت: دعوت به مثبت انديشي و ديدن رحمت‌هاي الهي راهکاري ارزشمند است که حافظ ارائه کرده است. مهر آيين افزود: حافظ با وجود دشواري‌هاي فراوان اميدوار بوده، چون او همت خود و لطف الهي را باور داشته است. اين روان شناس بيان کرد: در معنا درماني، واقعيت درماني و معنويت درماني اميد عنصر اصلي و راهکاري موثر است وحتي در روان شناسي مدرن خيلي هم کاربرد دارد. در قرن بيستم ميلادي مکاتب بزرگي در حوزه‌هاي مختلف از جمله روان شناسي و روان کاوي در غرب شکل گرفت و نظريات علمي مهمي براي رفع مسائل و معضلات مربوط به زندگي مردم به وجود آمد، از اين نظر مشرق زمين عقب افتاد، ولي اين نکته بسيار حائز اهميت است که بخش مهمّي از رسالت پاسخگويي به مشکلات روحي ـ. رواني مردم و مسائل و معضلات مربوط به زندگي آن‌ها از گذشته‌هاي دور توسط شاعران آن‌ها صورت مي‌گرفته است. سالهاست که ديوان حافظ در کنار کتاب قرآن تسلي بخش خاطر بخش ايرانيان است. حافظ با درک عميق از زندگي و رسالت پاسخگويي به مشکلات فردي، اجتماعي وسياسي نام خودش را جاودانه کرد. ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد