خراسان/ «اکنون»، ششمين کتاب شعر فاضل نظري طي دو هفته گذشته موضوع صحبتِ شاعران و شعربازهاي بسياري بود. حال تب اخبار رونمايي از اين کتاب پايين آمده است و رسيدن اين کتاب به چاپ پنجم در همان روزهاي نخست حکايت از اين دارد که فرصت خواندن آن براي خيليها فراهم شده است. انتشار «اکنون» باعث شد تا نگاهي بيندازيم به روند شاعري فاضل نظري پس از سه گانه شعرش، يعني «ضد» که با آن بارها مورد تشويق قرار گرفت تا «اکنون» که سه شنبه 14 اسفند در فرهنگسراي ارسباران از آن رونمايي شد.
«اکنون» عاقلتر از «ضد» است
شايد اشعار «اکنون» طبق گفته فاضل نظري در اين کتاب جامه عاشقانه به تن داشته باشند اما مضمون غزلها، عاشقانه صرف نيست. لحن فاضلِ در آستانه 40 سالگي در اين کتاب نسبت به آثار قبلي او به خصوص «ضد» که در زمان انتشار آن در دهه سوم زندگي خود قرار داشت، پرسشگرتر است و تنها عشق مسئله او نيست. شايد به همين دليل است که عاشقانههاي او در «ضد» بيشتر به دل مينشيند. به طور مثال او در «ضد» عشق را مهماني ميداند که دير آمده اما باز هم مقدمش را مبارک ميداند و ميسرايد:« اي عشق! اي عزيزترين ميهمان عمر/ دير آمدي به ديدنم اما خوش آمدي» يا براي آن فرصت و مجالي قائل است و به همين دليل مينويسد:« تمامش کن اي عشق و آغاز کن/ دگر فرصتي نيست! کم ناز کن». اين لحن عاشقانه در مجموعه شعر «کتاب» نيز غالب است و او نسبت خود و عشق را اين طور تعبير ميکند:« نسبت عشق به من نسبت جان است به تن/ تو بگو من به تو مشتاقترم يا تو به من» يا «گرچه با تقدير ناچار از مدارا کردنم/ عشق اگر حق است اين حق تا ابد بر گردنم» اما همين شاعر در «اکنون» مينويسد: «عشقها داماند و دلها صيد و گيسوها کمند/ بگذر و بگذار، دل در هرچه ميبيني مبند». انگار که پختگي ناشي از گذر عمر به شوريدگي و شيدايي عشق جواني غلبه کرده باشد و شاعر در حالي که از عشق نااميد است به آن نيمنگاهي هم دارد و ميگويد: «اي عشق! سر بزن به دل سنگ من که گاه/ رويد ز سنگفرش خيابان جوانهاي» يا «شراره غم عشق آتش افکن است هنوز/ بيا که آتش مهر تو روشن است هنوز».
فاضل بايد از شعر خود عبور کند
فاضل نظري، کار خود را در عرصه چاپ شعر با «گريههاي امپراتور» که اکنون بيشتر از ديگر آثار او به چاپهاي مجدد رسيده است، در سال 83 آغاز کرد. اين روند با چاپ «اقليت» در سال 85، «آنها» در سال 88 و پس از آن «ضد»، «کتاب» و «اکنون» با فاصلههاي دو ساله ادامه پيدا کرد. هرچند بيشتر آثار فاضل نظري تاکنون مورد توجه بوده اما به جرئت ميتوان گفت هيچ کدام به اندازه «ضد» او را به اوج نبرده است. با وجود فاصله غزلهاي فاضل در اين کتاب با غزل بسياري از شاعران و وجود چندين غزل ناب در اين کتاب، با کمي تامل ميتوان گفت فاضل هنوز نتوانسته قله بلندتري از غزل براي خود بسازد و از قله «ضد» عبور کند. او در شعر فارسي ماندگار ميشود اگر بتواند چند شاهکار ادبي در غزل خلق کند و نگاهش را از پشت سر و کتاب هاي ديگرش به خصوص «ضد» بردارد و نگاهي نو و حکيمانه شبيه همان چيزي که در آثار اوليه او ديديم به شعرش بيشتر و بيشتر تزريق کند.
نويسنده: اکرم انتصاري
بازار