اهالی فرهنگ، چگونه به کمک سیل‌زدگان رفتند؟

فرهيختگان/ «اينان جنود خدا و مجاري تحقق اراده‌ حق در سياره زمين هستند و بار ديگر، زمان در انتظار واقعه‌اي عظيم است. آنها خود را به پناه حق مي‌سپارند و پا در عرصه‌اي مي‌گذارند که عرصه‌ تحقق بزرگ‌ترين واقعه تاريخ است. شب حمله، شب داخل شدن در سفينه النجاه سيدالشهداست که هر که در آن داخل شود نجات مي‌يابد و هر که باز ماند، در توفان سهمگين هلاکت غرق مي‌شود. صبح روز بعد شب حادثه سپري شده است و دعاي شبانه امام چتر نصرتي است که جبهه‌هاي حق و جنود خدا را پناه داده است و... .» اين صحبت‌هاي شهيد آويني است که در وصف رزمندگان در همان سال‌ها نوشته و خوانده است و حالا کاش بود و براي همه کساني که در اين حادثه اخير دست‌هايشان را بالا زده و از دل و جان براي مردم سيل‌زده مايه گذاشته‌اند مي‌نوشت. اين روزها همه‌مان درگير اتفاقي هستيم که از اوايل سال براي هموطنان‌مان در نقاط مختلف کشور پديد آمده است. سيل آنچنان ناغافل آمد که نفهميديم بايد چطور با آن مقابله کنيم و حالا زمان آن است که کمک کنيم تا اثراتش نماند. در اين ميان اهالي فرهنگ وخصوصا اهالي کتاب، که خودشان نيز مظلوم هستند و اين روزها درگير قيمت عجيب و غريب کاغذ و بعد هم کتاب هستند، اما با اين وجود دست به کار شده‌اند و به طرق مختلف مي‌خواهند کمک کنند و هموطنان خود را تنها نگذارند کساني که هم‌اکنون خانه وزندگي‌شان را از دست داده‌اند و چيز ديگري ندارند، نااميد نباشند و اميد دوباره‌اي به ساختن داشته باشند. در اين گزارش از موسسات فرهنگي و ناشران و نويسندگان و شاعراني گفته‌ايم که هرکدام در کمک‌رساني به سيل‌زدگان نقشي داشته‌اند و چرايي اين اتفاق را از آنها پرسيده‌ايم. موسسه شهرستان ادب موسسه شهرستان ادب را ديگر همه داستان‌نويسان و شاعران جوان مي‌شناسند. موسسه‌اي که هم کتاب چاپ مي‌کند و هم کلاس‌هاي داستان‌نويسي برگزار کرده و براي شاعران برنامه‌هاي ويژه دارد. براي شاعران و نويسندگان تولد مي‌گيرند. حالا هم که هموطنان با اين سيل روبه‌رو شده‌اند، تصميم گرفته‌اند اردوي جهادي راه بيندازند. در بخشي از متن دعوتنامه‌شان آورده‌اند: «از همه شاعران، نويسندگان و اهالي ادبيات که علاقه‌مندي و آمادگي کار جهادي و انجام فعاليت‌هاي خدماتي جهت گل‌روبي و پاکسازي منازل و کمک به مناطق سيل‌زده غرب کشور را دارند، دعوت مي‌شود تا با حضور در اين کاروان و با ياري همديگر، باري کوچک از دوش زخمي هموطنان سيل‌زده‌مان برداريم.» شاعري که رونمايي کتابش را نگرفت سيدعلي رکن‌الدين متولد 1367 در تهران است. شناسنامه او صادره از قم و دانش‌آموخته رشته‌ گرافيک است. به صورت جدي نزديک به 10 سال است که شعر مي‌گويد. از سال 1389 به صورت حرفه‌اي شروع کرده به نوشتن و سرودن شعر. از همان ابتدا شاگرد استاد اميري‌اسفندقه بوده است و حدود 32 غزل عاشقانه دارد که حالا همه را در يک کتاب جمع کرده است. عاشق حسين منزوي و سبک شعر گفتن او است و معتقد است فضايي که حسين منزوي در غزل ايجاد کرده متفاوت با شاعران ديگر است و با همان چارچوب درست غزل حرف‌هاي روز را مي‌زند و نوآوري‌هايي داشته که غزل را زنده کرده است. به همين دلايل سراغ علي رکن‌الدين نرفتيم، کتابش بعد از سال‌ها در حال انتشار است و به قول خودش دوستانش منتظر بودند که او مراسم رونمايي کتابش را بگيرد، اما اتفاقي مي‌افتد وتصميمش عوض مي‌شود براي همين سراغش رفتيم تا برايمان از اين اتفاق بگويد: «مجموعه غزل‌هايم با عنوان «دچار»، زمستان سال 97 منتشر شد و از همان اول هم مثل بقيه دوستان شاعرم که رسم است براي کتاب‌هايشان رونمايي بگيرند، تصميم به اين کار داشتم. چون هم بعد رسانه‌اي دارد و هم به معرفي بيشتر کتاب کمک مي‌کند. قبل از نوروز با دو فرهنگسرا براي اين مراسم صحبت کرده بودم و آنها هم لطف کرده و همکاري لازم را انجام دادند. تاريخي هم هماهنگ کرديم که پنجشنبه 22 فروردين اين مراسم برگزار شود. بالاخره گرفتن اين مراسم يک‌سري خرج‌ها دارد، از پذيرايي گرفته تا دعوت از ميهمانان اما تصميم گرفتم که اين مراسم را برگزار نکنم و به جايش کار ديگري انجام بدهم. البته اصلا کار مهمي نبود ولي خب چون دوستانم پيگير مراسم رونمايي بودند اعلام کردم که ترجيح مي‌دهم به جاي رونمايي کتاب و يک‌سري خرج‌ همه هزينه‌ها را حتي اگر يک چسب زخم کوچک بشود براي اين زخم بزرگ که مردم دچارش شده‌اند، به سيل‌زده‌ها بدهم. با دوستانم هم اين مساله را درميان گذاشتم تا با کمک هم بتوانيم اين کار را رقم بزنيم.» مجمع ناشران انقلاب اسلامي مجمع ناشران انقلاب اسلامي همراهي خود را با پويش «کنارتم هموطن» اعلام کرد و از همه ناشران، نويسندگان، کتابفروشان و فعالان اين حوزه دعوت به‌عمل آورد تا براي کمک به سيل‌زدگان به اين پويش مردمي بپيوندند. پس از وقوع سيل در استان‌هاي گلستان، لرستان و خوزستان و همت مردم کشورمان براي ياري‌رساني به سيل‌زدگان و هموطنان آسيب‌ديده، پويش مردمي «کنارتم هموطن» به همت قرارگاه جهادي امام رضا(ع) راه‌اندازي شده است. مجمع ناشران انقلاب اسلامي با پيوستن به اين پويش اعلام کرد: «ناشران به واسطه افزايش قيمت کاغذ و نهاده‌هاي توليد از نظر اقتصادي سال سختي را پشت سر گذاشته‌اند؛ اما همراه همه مردم به ياري هموطنان سيل‌زده خود خواهند آمد.» پويش مردمي «کنارتم هموطن» با مسئوليت حاج‌حسين يکتا آغاز شده و در کنار هلال‌احمر و کميته امداد اقدام به جمع‌آوري کمک‌هاي نقدي هموطنان براي بازسازي مناطق سيل‌زده و تهيه مايحتاج سيل‌زدگان کرده است. «ستاد مردمي امام رضايي‌ها» علاوه‌بر راه‌اندازي اين پويش، با ثبت‌نام از داوطلبان حضور در مناطق سيل‌زده، ساماندهي نيروهاي مردمي در اين مناطق را به عهده گرفته است. کد دستوري #888*780* براي پرداخت کمک‌هاي نقدي به اين پويش اعلام شده که علاقه‌مندان مي‌توانند با شماره‌گيري اين کد به ميزان دلخواه به سيل‌زدگان کمک کنند. حسين يکتا، مسئول «پويش امام رضايي‌ها» در اين خصوص گفته است: «ما اين اقدام را با شعار «کنارتم هموطن» آغاز کرديم و اميدواريم مردم در اين حرکت مومنانه و آتش‌ به‌اختيار به نيت ثامن‌الحجج علي ابن‌موسي الرضا(ع) کمک و آن را ترويج کنند.» حوزه هنري مرکز هنرهاي تجسمي حوزه هنري در نظر دارد تا با برپايي نمايشگاهي از حراج آثار منتخب هنري، عوايد فروش اين آثار را به سيل‌زدگان و آسيب‌ديدگان اخير در کشور اختصاص دهد. حوزه هنري از کليه هنرمندان براي شرکت در اين حرکت خيرخواهانه دعوت به عمل مي‌آورد تا آثار خود را به‌منظور ارائه در نمايشگاه به آدرس خيابان سميه، نرسيده به خيابان حافظ، حوزه هنري، طبقه دوم، واحد تجسمي ارسال کنند. زمان برپايي اين نمايشگاه نيز که پيش از اين ۲۰ تا ۲۴ فروردين‌ماه ۱۳۹۸ اعلام شده بود، تا ۳۰ فروردين‌ماه تمديد شد تا علاقه‌مندان و خيرين بتوانند در زمان مناسب اقدام به خريداري آثار کنند. انتشارات کتابستان معرفت آنها کارشان را از قم شروع کردند، در عرض چند سال هم توانستند جزء ناشران برتر شوند و حالا با سيلي که آمده است، دست به ابتکاري زدند و فروش يک روز کامل فروشگاه را براي اين منظور در نظر گرفتند. محمد حقي، مدير انتشارات کتابستان معرفت درباره اين اتفاق در گفت‌وگو با «فرهيختگان» مي‌گويد: «آن چيزي که به ذهن ما رسيد اين بود که با توجه به اتفاقاتي که افتاده است، هر کسي در حال انجام کاري است، حوزه کتاب هم بايد يک کار مجزاي مخصوص به خودش را انجام بدهد. براي همين خواستيم فراخواني بدهيم براي مردم و دوستداران کتاب که يک روز را اختصاص دهيم براي فروش کل محصولات فروشگاه که به کمک سيل‌زدگان اختصاص پيدا کند. به‌گونه‌اي که با فروش کتاب کمکي به هموطنان سيل‌زده داشته باشيم.» کتابفروشي جديد اسم نشر اسم که سه سال پيش، فعاليت خود را در حوزه کتاب و نشر آغاز و در اين مدت حدود30 عنوان کتاب وارد بازار نشر کرده، قرار است دومين مجموعه کتابفروشي و کافه کتاب خود را با نام «کتاب اسم» افتتاح کند. سعيد مکرمي از فعالان حوزه کتاب و نشر، پس از پنج سال مديريت کتابفروشي و کافه کتاب ترنجستان سروش، سه سال مديريت نشر اسم و عهده‌داري مديريت کافه نخلستان، کتابفروشي و کافه کتاب جديدش را افتتاح مي‌کند. فروشگاه جديد «نشر اسم»، مجموعه‌اي چندمنظوره با طراحي داخلي ويژه و شامل بخش‌هاي کتابفروشي، کافه، کودک و بازي‌هاي روميزي است. کتابفروشي نشر اسم در خيابان وليعصر(عج)، نرسيده به ميدان ونک، روبه‌روي ايستگاه پل همت و نبش ساختمان خانه مهر امام رضا(ع) قرار دارد. حالا در آستانه افتتاح کتابفروشي که 22 فروردين ماه است مي‌خواهند عوايد حاصل از فروش يک روز کامل فروشگاه را به سيل‌زدگان اختصاص دهند. سعيد مکرمي در گفت‌وگو با «فرهيختگان» درباره اين اتفاق مي‌گويد: «فروشگاه کتاب اسم اولين فروشگاه مستقل نشر اسم محسوب مي‌شود که پيش از نوروز کار خود را آغاز کرده است اما آغاز به کار رسمي‌اش را 22فروردين ماه برگزار مي‌کند و يک دورهمي و ديد و بازديد است. برنامه از ساعت 16 تا 18 عصر برگزار مي‌شود و فضاي برنامه اين است که نظر به اتفاق سيل گسترده در کشور تصميم گرفته شد، از طريق اين برنامه کمکي هم به سيل‌زده‌ها صورت گيرد و فروش يک روز کامل براي آنها اختصاص پيدا کند، همان‌طور که مي‌دانيد حداکثر سود يک کتابفروشي از فروش يک کتاب، 30درصد است و باقي آن را بايد خودش تامين کند اما اين کار را انجام مي‌دهيم چون در واقع يک‌جور اداي دين و انجام وظيفه است که اين کمک به به هموطنان سيل‌زده‌مان اختصاص پيدا کند و اين نکته را هم عرض کنم که که اين کمک فقط از عوايد فروش کتاب‌هاي نشر اسم نيست بلکه شامل فروش کل محصولات فروشگاه است.» انتشارات کتاب جمکران اثرگذاري شيخ‌مرتضي انصاري بر جريان فقه شيعه مشهور است و تلاش مثال‌زدني و ستودني او در تربيت شاگرداني که ساختار علمي دين را قوت بخشيدند و شاگردان آنها بعدها دنيا را تکان دادند بر همه مشخص است. شاگرداني که اين عالم تربيت کرد، پرچمدار مبارزات سياسي و تاريخ‌سازي در خاورميانه شدند؛ به‌عنوان نمونه ميرزا محمدحسن شيرازي عهده‌دار زعامت ديني شيعيان شد و توانست در برابر قرارداد استعماري عصر ناصرالدين شاه فتواي مهم تحريم تنباکو را صادر کند و مردم را به مقاومت فرابخواند. پيروزي ميرزاي شيرازي توانست راه را بر جنبش‌هاي بعدي فراهم کند و ديگر شاگردان شيخ انصاري در ربع نخست قرن چهاردهم هجري توانستند نخستين انقلاب ۱۰۰ ساله اخير را در منطقه خاورميانه رهبري کنند. مکتب علمي و فقهي او شاگرداني چون امام خميني(ره) داشت که اولين حکومت ديني در دوران غيبت کبري را بنا کردند. وحيد يامين‌پور در کتاب جديدش «نخل و نارنج» به سراغ روايت داستاني زندگي و زمانه شيخ اعظم، شيخ‌مرتضي انصاري رفته است. حالا با توجه به سيل اين روزهاي خطه خوزستان؛ انتشارات کتاب جمکران هم تصميمي گرفته که به همين کتاب مرتبط است. در باب کاري که مي‌خواهند انجام بدهند، نوشته‌اند: «زادگاه و خاستگاه شيخ اعظم، شيخ‌مرتضي انصاري، انتشارات کتاب جمکران و وحيد يامين‌پور، نويسنده کتاب نخل و نارنج سهم خود از فروش دو چاپ اين کتاب را براي همراهي با مردم غيور خوزستان اهدا مي‌کنند. اميدواريم با سيل خروشان همراهي و محبت مردم ايران اسلامي گوشه‌اي از رنج و سختي مردم غيور و باعزت سرزمين خوزستان تسلي يابد.» نويسنده: عاطفه جعفري