تازه‌های نشر/ آچار فرانسه‌ی ریاضی!

خبرگزاري کتاب ايران/ «آچار رياضي» نوشته ريچارد کاکرن با ترجمه تورج حوري پاييز امسال از سوي انتشارات مازيار راهي کتابفروشي‌ها شد. اين کتاب مجموعه خيره‌کننده از گوهرهاي رياضي است که تصاويري جذاب از دنياي رياضيات را پيش روي خواننده قرار مي‌دهد و براي مبتديان، دانش‌آموختگان، دانشجويان و مدرسان و در يک کلام براي طيف وسيعي از عموم مردم نوشته شده است. تورج حوري درباره اين اثر مي‌گويد: «مجموعه چهارگانه آچار حاوي تاثيرگذارترين نظريه‌هاي علمي است و نويسنده در «آچار رياضي» به تشريح جالب‌ترين نظريه‌ها و تئوري‌ها در اين علم پرداخته است لازم به ذکر است هر کدام از اين مقالات حاوي مطالبي است که در روند تشريح آن ساده‌سازي‌هاي بسياري انجام شده است. در واقع مجموعه آچار هدفش اين بوده است که علم را براي عموم مردم به نوعي نرم کند. تقريبا همه نظريه‌ها به زباني نوشته شده است که مخاطبان عام جذب شوند.» گفتني است اين اثر بيان روشني از مفاهيم و روش‌هاي اساسي در تمام عرصه‌‌هاي رياضيات است و نقشه‌اي از چشم‌انداز‌هاي مختلف رياضيات را در اختيار خوانندگان قرار مي‌دهد. در واقع نويسنده مانند يک راهنماي تور نقش‌ آفريني کرده است و رياضيات را با تمام راه‌هايش به شما نشان مي‌دهد. در واقع «آچار رياضي» يک رياضيدان از شما نمي‌سازد. اما به شما مي‌گويد که جريان‌هاي اصلي تاريخ رياضيات چه جنبه‌هايي داشته و در عين حال از جديدترين تحولات در علم رياضي نيز به زبان ساده سخن مي‌گويد. حوري در اين‌باره معتقد است: «سيرتاريخي کتاب به گونه‌اي است که تئوري‌ها از زمان يونان باستان تا به امروز درج شده‌اند. در واقع از نظريه‌هاي دانشمنداني چون ارشميدس و اقليدس تا تئوري‌هاي جديد علم رياضي در کتاب بر اساس موضوع فهرست‌بندي شده است» کاکرن در اين کتاب تمام روندهاي عمده رياضيات محض کنوني و تعدادي از نتايج مهم و هيجان‌انگيز قرن گذشته را درج کرده است. اين گاهي به معناي پوشش دادن موضوعاتي است که ذاتا پيشرفته و نيازمند آماده‌سازي‌هايي بيش از آن هستند که به طور منطقي از اين کتاب بر مي‌آيد. با توجه به همين ويژگي حوري مي‌گويد:«براي فهم دقيق اين اثر خوانندگان نيازمند پيش‌آگاهي از علم رياضيات هستند اطلاعاتي که شايد بتوان از يک دانش‌آموز دبيرستاني در رشته رياضي و فيزيک انتظار داشت. در واقع اين اثر به شما محتوايي را آموزش نمي‌دهد اما به تعريف دلنشيني از مباحث رياضي به مخاطب مي‌دهد و حداقل مخاطب مي‌فهمد که براي مثال جبر همولوزيک هم در علم رياضي وجود دارد.» کتاب داراي صد بخش است که هر کدام يک نظريه را شرح داده است هر قسمت موضوع را به گونه‌اي بيان مي‌کند و نويسنده آنگونه که در مقدمه کتاب آورده اميدوار است براي مخاطبان موثر واقع شود. تالار آيينه هندسه‌دانان را به چالش مي‌کشد در بخشي از کتاب با عنوان مسئله روشنايي که به قول رياضيدانان بدون رياضيات پيچيده بسيار ساده است اما هنوز لاينحل باقي مانده آمده است: «فرض کنيد در اتاقي بدون در و پنجره هستيد که تمام ديوارهاي آن با آيينه پوشانده شده است شما فقط يک لامپ روشنايي داريد آيا جايي در اتاق هست که در سايه باشد؟ نور در مسير مستقيم حرکت مي‌کند و مانند توپ بيليارد از ديوارها باز مي‌تابد. با اين وجود برخلاف توپ ذرات نور هرگز کند نمي‌شوند و هر پرتوي لامپ بيرون مي‌دهد براي هميشه به بازتاب‌هاي مکرر ادامه مي‌دهد. از آنجا که نور در تمام جهان با يک شدت ثابت گسيل مي‌شود، به نظر منطقي مي‌رسد که تمام اتاق در نور غرق شود.» حوري در پاسخ به اين پرسش که کدام بخش کتاب مي‌تواند براي مخاطب جذابيت زيادي داشته باشد، معتقد است: «قضيه ناتماميت گودال يکي از جالب‌ترين بخش‌هايي است که براي من جداب بود و خواندن اين بخش را بيش ار هر بخش ديگري به مخاطبان توصيه مي‌کنم. اين نظريه به اين موضوع اشاره دارد که هر نظريه صوري سازگار که قادر به بيان حساب بنيادي است مي‌تواند حکم کند، نمي‌تواند اثبات يا ابطال کند و نمي‌تواند ناسازگاري خود را اسبات کند.» «آچار رياضي» در 232 صفحه، به شمارگان 1250 و به قيمت 29 هزار تومان از سوي انتشارات مازيار در قفسه کتابقفروشي‌ها نشست. ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد