روزياتو/ در تاريخ ايران شعراي زن چنداني نداشتهايم. سدِ فرهنگ مانع ظهور و بروز زنان در اين حوضه ميشده. اما با اين حال بودهاند زناني از گذشته تا امروز، که ماندگارترين آثار را از خود به جا گذاشتهاند. زندگي نامه چند تن از اين شاعران را مختصرا در ادامه ميخوانيم.
فروغ فرخزاد
فروغ متولد ۱۳۱۳ است. او فرزند چهارم خانواده بود. فروغ در سن ۱۶ سالگي با پرويز شاپور ازدواج کرد. اين ازدواج ماندگار نبود و چهار سال بعد به جدايي کشيد. حاصل اين ازدواج پسري به نام کاميار بود. فروغ قبل از ازدواج با شاپور نامه نگاري عاشقانه داشت. اين نامهها توسط کاميار در کتابي به نام «اولين تپشهاي عاشقانه قلبم» منتشر شده است.
فروغ پس از جدايي راهي اروپا شد. در اين دوره با فرهنگ آنجا آشنا شد و زبانهاي ايتاليايي، فرانسه و آلماني آموخت. در سال ۱۳۳۷ به سينما علاقمند شد و با ابراهيم گلستان آشنا شد. فروغ و گلستان در سال ۴۱ خانه سياه است را ميسازند. اين فيلم به سفارش جمعيت کمک به جذاميان ساخته شد و جايزه بهترين فيلم مستند را از فستيوال فيلم آلمان غربي به دست آورد. سال بعد در نمايشنامه شش شخصيت در جستجوي نويسنده بازي چشمگيري به نمايش گذاشت و مجموعه شعر تولدي ديگر را در ۳۰۰۰ نسخه منتشر کرد.
سال ۴۳ سفري ديگر به اروپا داشت و بعد از آن مجموعه ايمان بياوريم به آغاز فصل سرد را منتشر کرد.
در ميانه سالهاي ۴۲-۴۳ با خوردن قرص اقدام به خودکشي کرد اما توسط خدمتکارش به بيمارستان منتقل شد.
فروغ در ۲۴ بهمن ۱۳۴۵ هنگام رانندگي از جاده منحرف شد و درگذشت.
گرچه اين شاعر عمري کوتاه داشت اما فروغ فرخزاد، آثار و اشعار عاشقانه او تاثيري بر ادبيات معاصر گذاشته که قابل چشمپوشي نيست و زندگينامه آن ارزش خواندن دارد.
رابعه بلخي
قديميترين شاعر زن که شعري از او به جا مانده رابعه دختر کعب قزداري است. او شاعر سده چهارم هجري قمري ست. پدرش از اعراب کوچ کرده به خراسان و فرمانرواي بلخ و سيستان و بست و قندهار بود. او در دوره سامانيان زندگي ميکرد و با شاعر نامي آن دوران، رودکي مشاعره داشته است. رابعه در اثر توجه پدرش فارسي دري را خوب آموخت و با ذوق شعري که داشت در اين زمينه رشد کرد.
بعد از مرگ پدر، برادرش حارث به جاي او نشست. رابعه پنهاني عاشق يکي از کارگزاران برادرش بنام بکتاش بود و براي او اشعار پرسوز و گداز مينوشت و به او مي رساند، داستان عاشقي اين شاعر را ميتوانيد در اين مطلب به طور کامل مطالعه کنيد. بعد از شک بردن حارث به اين ارتباط حکم به قتل خواهرش ميدهد. اگرچه اشعار زيادي از او باقي نمانده اما همان مقدار کم هم گواه توانايي و ذوق رابعه بوده. عطار و جامي و ديگر بزرگان ادب هم از او و شعرش تمجيد کردهاند.
پروين اعتصامي
پروين اعتصامي متولد ۱۲۸۵ در تبريز است. نام اصلي او رخشنده بود. پدرش يوسف اعتصامي آشتياني نويسنده و مترجم دوره قاجار بود و در سال ۱۲۸۸ نماينده مردم تبريز بود. به همين خاطر او و خانوادهاش به تهران مهاجرت کردند.
پروين تا قبل از او نامي معمول نبود و او بعدها نامش را در شناسنامه هم به پروين تغيير داد. او آخرين فرزند خانواده بود و سه برادر بزرگتر داشت.
پروين از کودکي به واسطه پدرش با فرهنگيان و اديبان آن زمان ارتباط داشت و از کساني چون ملکالشعراي بهار و دهخدا درس ادبيات گرفت. در همان کودکي زبانهاي فارسي، عربي و انگليسي را زير نظر پدرش آموخت و بعد به مدرسه آمريکايي «ايران کليسا» رفت. او از دانشآموزان ممتاز بود و مدتي هم در همان مدرسه به تدريس ادبيات فارسي و انگليسي پرداخت.
پروين در سال ۱۳۱۳ با پسر عموي پدرش فضلالله اعتصامي ازدواج کرد. همسرش رئيس شهرباني کرمانشاه بود به همين خاطر با او به آنجا رفت. اين ازدواج يک سال بعد به طلاق انجاميد. برادر پروين علت اين جدايي را اختلافات روحي و اخلاقي با همسرش ذکر کرده است.
پدرش قبل از ازدواجش با انتشار اشعارش مخالف بود. اما بعد از طلاق به اين کار رضايت داد. اولين نسخه از ديوانش با مقدمهي ملکالشعراي بهار در سال ۱۳۱۴ چاپ شد که از آن استقبال به عمل آمد و وزارت معارف به او نشان علمي اهدا کرد. اين اتفاقات باعث خروج پروين از انزواي پس از طلاقش شد.
پروين پس از چاپ ديوانش به سِمت مدير کتابخانهي دانشسراي عالي برگزيده شد. اما ۹ ماه بعد به خاطر انزواطلبي به کار خود پايان داد.
در همان سال مدال درجه سه لياقت از طرف دولت به او داده شد که آن را نپذيرفت. او همچنين پيشنهاد رضا شاه براي تدريس به ملکه و وليعهد را قبول نکرد؛ چرا که با اعتقاداتش در مورد ايستادگي در برابر استبداد مخالف بود. در همين سال پدرش فوت شد و اين مسئله او را منزويتر کرد.
پروين در فروردين ۱۳۲۰ به حصبه مبتلا شد و با شدت گرفتن بيماريش درگذشت.
سيمين بهبهاني
سيمين خليلي متولد ۸ تير ۱۳۰۶ تهران است. پدر و مادرش هر دو از شاعر بودند. در سال ۱۳۲۵ با حسن بهبهاني ازدواج کرد. اين ازدواج در سال ۱۳۴۹ پايان گرفت و در همان سال با منوچهر کوشيار که از دوستان دوران دانشجوييش بود ازدواج کرد.
او دبير آموزش و پرورش بود. در سال ۴۸ عضو شعر و موسيقي شد و در ۵۷ به عضويت کانون نويسندگان ايران در آمد. بسياري از اشعار و ترانههايش را خوانندگان نامي خواندهاند.
سيمين بهبهاني به علت مشکلات تنفسي و قلبي در ۲۸ مرداد ۹۳ درگذشت.
بازار