اهل قلمی که از بین ما رفتند

ژيلا تقي‌زاده، داستان و نمايشنامه‌نويس، نقاش و طراح صحنه سال ۱۳۳۸ در تهران متولد شد. او روز دوم فروردين ۱۳۹۹ پس از سال‌ها مبارزه با بيماري سرطان در ۶۱ سالگي درگذشت.

از آثار داستاني تقي‌زاده مي‌توان به «جيبي پر از بادام و ماه»، «لباس آبي روي بند رخت»، «کهنه رباط»، «من با يه پريزاد دوستم»، «خودنويس‌هاي بيچاره»، «سهم من از دريا»، «به اندازه يک نقطه» (نامزد دريافت جايزه ادبي «پروين») و... اشاره کرد.

رمضانعلي اوليايي‌ دلارستاقي، شاهنامه‌پژوه، مدرس و نويسنده در سال ۱۳۱۲ در قادي محله آمل متولد شد و روز ۴ فروردين‌ماه امسال در ۸۷ سالگي از دنيا رفت.

از او به عنوان «پدر فرهنگ آمل» ياد مي‌شود. از آثار اوليايي، به «شرح حال محمدبن جريرطبري» و «سيدمحمدعلي حسيني‌نياکي معروف به داعي الاسلام» مي‌توان اشاره کرد.

ثريا قزل‌اياغ، نويسنده و پژوهشگر ادبيات کودک و نوجوان، متولد دي‌ماه ۱۳۲۲ بود و چهاردهم فروردين‌ماه در ۷۷ سالگي از دنيا رفت.

«نقش کتاب‌هاي‌ کودکان در همسازي کودکان معلول با جريان زندگي روزمره»، «فرياد مرا بشنو» نوشته ميلدرد تيلور،  «راهنماي بازي‌هاي ايران»، «قصه‌گويي و نمايش خلاق» از ديويي چمبرز، «ادبيات کودکان و نوجوانان و ترويج خواندن؛ مواد و خدمات کتابخانه براي کودکان و نوجوانان»، «نوشتن براي کودکان» از  مارگرت کلارک، «پرنيان و آب؛ با لالايي تا سرزمين خواب»،‌ «لالايي‌ها و ترانه‌هاي‌ نوازشي، از تولد تا سه‌سالگي» و «خواندن با کودک، از تولد تا سه‌سالگي» از جمله کتاب‌هاي او هستند.

رضا بابايي، مدرس حوزه و دانشگاه، پژوهشگر و مسئول انجمن قلم حوزه، متولد ۱۳۴۳، روز ۱۸ فروردين‌ماه در سن ۵۵ سالگي بر اثر بيماري سرطان درگذشت.

 «مولوي و قرآن»، «درآمدي بر دين‌شناسي حافظ»، «بهتر بنويسيم»، «خارج از نوبت»، «آيين قلم»، «نيايش‌نامه»، «اعجاز بياني قرآن»، «پيش‌شرط‌هاي پژوهش در علوم ديني»، «دين و دينداري» و «محمد برگزيده خدا» از جمله آثار او هستند.

پري منصوري، نويسنده و پژوهشگر، متولد سال ۱۳۱۴ بود که ۲۲ فروردين‌ماه  پس از سال‌ها بيماري در لندن از دنيا رفت.

«بچه‌هاي راه‌آهن» نوشته اديت نِزبيت و «باران بهاري» و «روزي از روزهاي زندگي» نوشته مانليو آرگه تا از جمله ترجمه‌هاي او است. از جمله داستان‌هاي او هم مي‌توان به «بالاتر از عشق» و «مهماني در غربت»  اشاره کرد.

حسن انوشه، نويسنده، مترجم و پژوهشگر، متولد اسفند ۱۳۲۳ در بابل، ۲۳ فروردين‌ماه امسال در سن ۷۵ سالگي به دليل بيماري سرطان درگذشت.

از آثار او مي‌توان به «تاريخ ايران کيمبريج: از ظهور اسلام تا آمدن دولت سلجوقيان»، «تاريخ ايران کيمبريج: از سلوکيان تا فروپاشي دولت ساسانيان»، «تاريخ ايران کيمبريج: از آمدن سلجوقيان تا فروپاشي دولت ايلخانان»، «ايران و تمدن ايراني، کلمان هوار»، ترجمه «ايران در سپيده دم تاريخ» و ... اشاره کرد.

حشمت‌الله کامراني، مترجم، در سال ۱۳۲۰ در نهاوند متولد شد. او ۲۵ فروردين‌ماه به دليل ايست قلبي در ۷۹ سالگي درگذشت.

کامراني در آغاز به ترجمه آثاري چون «انگل» نوشته ماکسيم گورگي و «همزاد» داستايوفسکي پرداخت. از ديگر ترجمه‌هاي او مي‌توان به «مرگ و دختر جوان» نوشته دورفمن، «جاودانگي» نوشته ميلان کوندرا، «خانه ارواح» نوشته ايزابل آلنده، «فرزندان سانچز» نوشته اسکار لوئيس و... اشاره کرد.

کامران جمالي شاعر، نويسنده و مترجم ادبيات آلماني، متولد سال ۱۳۳۱ در تهران بود که ۲۹ فرودين‌ماه به دليل عارضه ريوي در آلمان از دنيا رفت.

ترجمه آثار نويسندگاني چون گونتر گراس، هاينريش بل، تئودور فونتانه، برتولت برشت و ... از جمله تلاش‌هاي او براي ارائه‌ آثار مطرح ادبيات جهان به فارسي‌زبانان است. «واحه‌اي سرخ در صحاري زرد»، «مرغ نيما»، «در انجماد پس از زمهرير» و «کلاغي و بياني و برف» نيز از مجموعه شعرهاي منتشرشده‌ اوست. از فعاليت‌هاي جمالي در عرصه تحقيق و پژوهش هم مي‌توان به کتاب‌هاي «فردوسي و هومر، تحقيقي در حوزه ادبيات تطبيقي» و «جادوي شعر در کلام نهفته است» اشاره کرد.

سوسن طاقديس، نويسنده کتاب‌هاي کودک و نوجوان در سال ۱۳۳۸ در شيراز به دنيا آمد  و روز پنجم ارديبهشت‌ماه بر اثر عارضه قلبي از دنيا رفت.

اين نويسنده فعاليت داستان‌نويسي حرفه‌اي خود را با نوشتن داستان «باباي من دزد بود» در کيهان بچه‌ها آغاز کرد. او آثار متعددي در حوزه ادبيات کودک و نوجوان به بازار نشر ارائه داده است که «قدم يازدهم»، «زرافه من آبي است»، «پشت آن ديوار آبي» ، «هزار سال نگاه»، «تو هم آن سرخي را مي‌بيني»، «دخترک و فرشته‌اش»، «بزغاله‌هاي سبز»، «يکي بود» و «جوراب سوراخ» تعدادي از آثار اوست.

نجف دريابندري، نويسنده و مترجم، زاده‌ سال ۱۳۰۹ در آبادان  بود که ۱۵ ارديبهشت‌ماه پس از سال‌ها بيماري از دنيا رفت.

«پيرمرد و دريا» (ارنست همينگوي)، «بيگانه‌اي در دهکده» و «هاکلبري فين» (مارک تواين)، «پيامبر و ديوانه» (جبران خليل جبران) و «رگتايم» و «بيلي باتگيت» (دکتروف) از جمله ترجمه‌هاي او هستند. «کتاب مستطاب آشپزي، از سير تا پياز» نيز عنوان يک کتاب آشپزي اثر نجف دريابندري با همکاري همسر فقيدش، فهيمه راستکار، است.

فرج الله کمالي، شاعر، متولد دوم تيرماه سال ۱۳۲۸ خورشيدي در شهر برازجان و از  شاعران محلي سراي دشتستان  بود که ۱۹ ارديبهشت‌ماه در سن ۷۱ سالگي از دنيا رفت.

از اين شاعر مجموعه شعرهاي «دشتسوني» و «ليک ناله بيچارگان» بر جاي مانده‌ است.

علي پيرنيا، مترجم و مصحح، سوم خردادماه از دنيا رفت. او تصحيح  «همايون‌نامه زجاجي» را در کارنامه خود دارد. منظومه «همايون‌نامه زجاجي» نوشته حکيم زجاجي، شامل ۶۰ هزار بيت رويدادهاي تاريخ اسلام را به تصوير کشيده ‌است که با گزارش ولادت پيامبر اکرم(ص) و رويدادهاي صدر اسلام آغاز مي‌شود و تا وفات حضرت محمد(ص) ادامه مي‎‌يابد.

مهدي اخوان لنگرودي، شاعر و نويسنده، زاده سال ۱۳۲۴ در شهر لنگرود بود که پنجم خردادماه در ۷۵ سالگي به دليل عارضه مغزي در اتريش از دنيا رفت. او شاعر «گل يخ» ترانه معروف بود.

نخستين دفتر شعر اخوان لنگرودي با عنوان «سپيدار» در سال ۱۳۴۵ با مقدمه محمود پاينده لنگرودي چاپ شد. از ديگر آثار شعري او  مي‌توان به «چوب و عاج» ۱۳۶۹، «آبنوس بر آتش» ۱۳۷۰، «خانه» ۱۳۷۵، «ساليا» ۱۳۷۸ و «گل يخ» (برگزيده اشعار) ۱۳۷۸ اشاره کرد. از داستان‌ها و رمان‌هايش نيز مي‌توان از «آنوبيس» ۱۳۷۴، «درمان» ۱۳۷۵، «پنجشنبه سبز» ۱۳۷۵، «ارباب پسر» ۱۳۷۷، «در خم آهن» ۱۳۷۹، «الا تي تي» ۱۳۷۸ و «توسکا» ۱۳۹۲ نام برد. «يک هفته با شاملو»، «خدا غم را آفريد، نصرت را آفريد» ۱۳۸۰، «از کافه نادري تا کافه فيروز» ۱۳۹۲، «اي دل بمير يا بخوان» (ترجمه اشعار خوان رامون خمينس)۱۳۷۳ و «ببار اينجا بر دلم» (گفت‌وگوي بهزاد موسايي با مهدي اخوان لنگرودي) ۱۳۸۴ از ديگر کتاب‌هاي به‌جامانده از اين شاعر، نويسنده و پژوهشگرند.

سيروس مشفقي مشهور به شاعر روستا زاده يکم فروردين ۱۳۲۲ در پل سفيد (سوادکوه) مازندران بود که ۱۰ خردادماه در ۷۷ سالگي به دليل مشکلات تنفسي از دنيا رفت.

از آثار او مي‌توان به «پشت چپرهاي زمستاني» (۱۳۴۶)، «پائيز شعرهاي تازه» (۱۳۴۸)،  «نعره جوان» (۱۳۴۹)، «شبيخون» (۱۳۵۷) و  «عشق معني مي‌کند حرف مرا» (۱۳۸۱)  اشاره کرد.

عبدالرحيم احمدي، مترجم و نويسنده متولد ۱۳۰۴ بود که ۱۲ خردادماه بر اثر بيماري سرطان در ۹۵ سالگي در اتاوا (کانادا) از دنيا رفت. او قبل از انقلاب رييس دانشگاه آزاد ايران بود. از آثار اين مترجم به ترجمه آثاري چون «خوشه‌هاي خشم»، «مکبث: تراژدي در پنج پرده»،  «زندگي گاليله» و «انتقام موحش و قماربازان» مي‌توان اشاره کرد.

محمود علمي، بنيانگذار انتشارات بدرقه جاويدان، متولد ۱۳۰۴ بود که ۱۵ خردادماه در ۹۵ سالگي درگذشت.

علمي در حدود سال ۱۳۲۱ به دانشگاه رفت و به کار نشر وارد شد و آن را ادامه داد. اولين کتابي که او منتشر کرد، کليات سعدي تصحيح محمدعلي فروغي بود. محمود علمي با نام مستعار و تخلص «م.درويش» شعر هم مي‌سرود و ديوان شاعران کلاسيک را نيز تصحيح و حاشيه‌نويسي و منتشر مي‌کرد. او عضو خانواده علمي بود؛ خانداني که بيش از ۱۰۰ سال است در کار چاپ هستند و انتشارات زيادي را مديريت کرده‌اند.

غلام حيدر متخلص به حيدري وجودي  زاده سال ۱۳۱۸ خورشيدي در يکي از دهکده‌هاي ولايت پنجشير افغانستان بود که ۲۱ خردادماه در سن ۸۱ سالگي بر اثر ابتلا به کرونا از دنيا رفت.

از جمله کارهاي فرهنگي او اين بود که در سال ۱۳۶۵ نخستين «عرس حضرت مولانا» را در کابل برپا کرد که در همين عرس تقريبا ۲۰۰۰ نفر شرکت مي‌کردند.

حيدري وجودي  ۱۴ عنوان دفترهاي شعري چاپ‌شده دارد. همچنين مقالاتي در مورد ادبيات عرفاني مولانا و بيدل نوشته است. از نوشته‌هاي پژوهشي حيدري وجودي نيز مي‌توان به ترکيب‌هاي شعري در اشعار نظامي گنجه‌اي، گردآوري و تصحيح اشعار عشقري و گزيده غزل‌ها از واصل کابلي تا واصف باختري اشاره کرد.

پرويز ارشد، مترجم متولد ۱۳۱۳ در گيلان، ۲۷ خردادماه بر اثر ابتلا به ويروس کرونا در آمريکا از دنيا رفت. 

او مترجم «گربه روي شيرواني داغ» از تنسي ويليامز، «باران‌ساز» نوشته ريچارد ناش و «شکار جاسوس» نوشته نورمن دانيلز بود.

عليرضا راهب، شاعر، ترانه‌سرا و منتقد ادبي متولد سال ۱۳۴۶ در تهران بود که پنجم تيرماه در سن ۵۵ سالگي بر اثر ابتلا به کرونا از دنيا رفت.

«دو استکان عرق چهل‌گياه» و «عشق پاره‌وقت» مجموعه شعرهاي به‌جامانده از عليرضا راهب هستند.

حسن برازجاني، مدرس ادبيات فارسي و ويراستار، متولد سال ١٣١٩ بود که نهم تيرماه از دنيا رفت.

او دانش‌آموخته دانشگاه شيراز و از شاگردان لطفعلي صورتگر، حکمت شيرازي و... بود. حسن برازجاني در طول سال‌هاي فعاليت خود به عنوان دبير ادبيات فارسي شاگرداني را از نسل‌هاي تاثيرگذاري به ادبيات و فرهنگ تحويل داد. نقل است در بحبوحه فشارهاي ساواک و سختي‌هاي امنيتي آن روزگار با هديه دادن کتاب‌هاي روز ادبيات مانند کتاب‌هايي از ماکسيم گورکي، ژان پل سارتر، چخوف و …به دانش‌آموزان در تربيت کردن ذهن نسل دانش‌آموزانش کمک مي‌کرد.

رضا افضلي، شاعر، متولد دهم مهرماه ۱۳۲۷ در فريمان بود که ۱۹ تيرماه در ۷۲ سالگي از دنيا رفت.

او رييس انجمن «کافه داش آقا»ي مشهد بود. «در شهر غم گرفته پاييز» اولين اثر شعري او بود که در سال ۵۷ به چاپ رسيد. «نگاهي از ساحل به دريا»، «آهوي ارغواني» و «شناخت‌نامه محمد قهرمان» از ديگر کتاب‌هاي افضلي به شمار مي‌روند.

يدالله طارمي، شاعر سال ۱۳۱۱ در شهر شيراز متولد شد و ۲۰ تيرماه سال ۱۳۹۹ در سن ۸۸ سالگي درگذشت.

او با سرودن شعرهايي با لهجه شيرازي سه کتاب با عنوان‌هاي «نسيم دلگشا»، «شميم نسترن» و «بهار نارنج» منتشر کرد. «بانوي عشق» ديگر اثر اين شاعر  است.

علي شريف ‌کاشاني، شاعر آييني، متولد سال ۱۳۰۸ بود که ۲۶ تيرماه در سن ۹۱ سالگي از دنيا رفت.

او مدرک زبان و ادبيات عرب را از دانشگاه تهران گرفته بود. از سال ۱۳۶۰ مسئوليت انجمن ادبي «صبا»ي کاشان را به عهده داشت و در انجمن‌هاي «کليم» و «سخن» کاشان نيز فعال بود.

مهين خليلي، استاد دانشگاه، مترجم ادبيات کودک و از بنيانگذاران شوراي کتاب کودک، متولد ۱۳۱۳ بود که روز ۲۶ تيرماه در ۸۶ سالگي از دنيا رفت.

«شاهزاده خانم و نخود و داستان‌هاي ديگر» و «آرتور شاه و بهادران ميزگرد» از جمله آثار اوست.

چنگيز داورپناه، مترجم و استاد زبان و ادبيات فارسي در ۱۴ تير ماه ۱۳۲۵ در تهران متولد شد و ۲۸ تيرماه امسال درگذشت.

او از سال ۱۳۶۵ به مدت ۳۰ سال، در دانشکده ادبيات و فلسفه دانشگاه رم زبان و ادبيات فارسي تدريس مي‌کرد. از آثار اين مترجم مي‌توان به «داستان‌هايي براي سرگرمي» و «روزي که در ميلان از آسمان کلاه مي‌باريد و چند داستان ديگر» و ... اشاره کرد.

حسين صفاري‌دوست، شاعر، متولد سال ۱۳۲۸ در قزوين بود که در ۳۰ تيرماه در ۷۱ سالگي بر اثر عارضه قلبي از دنيا رفت.

صفاري‌دوست نخستين مجموعه شعر خود را با نام «فصلي از شکفتن» در سال ۱۳۵۴ منتشر کرد. او در مجموع حدود ۲۰ مجموعه شعر به چاپ رسانده است. «مهماني سنگ‌ها»، «نهال»، «کوچه‌هاي بي‌عابر»، «انديشه‌هاي زخمي»، «خورشيد خميده»، اثر دوجلدي «با نيما و ديگران»، «خاکستري هزار قناري»، «با تاک‌هاي قرمز قزوين»، «چکاوک در حصار»، «اين‌جا ستاره‌ها همه مي‌سوزند»، «آتش خلوت‌نشين»، «آن وعده‌هاي پرپر ديروز»، «حتما خيال آمدني است» و «چندمين نفر روزگار؟!» از ديگر کتاب‌هاي اين شاعرند.

بدرالزمان قريب، نويسنده و زبان‌شناس، زاده ۱۳۰۸ در تهران بود که هفتم مردادماه سال ۱۳۹۹ در سن ۹۱ سالگي از دنيا رفت.

او مدرک دکتري زبان‌هاي باستاني خود را از دانشگاه پنسيلوانياي آمريکا دريافت کرده بود.

برخي از آثار دکتر بدرالزمان قريب عبارت‌اند از: تحليل ساختاري فعل در زبان سُغدي؛ زبان‌هاي خاموش، يوهان فريدريش (ترجمه، با همکاري يداللّٰه ثمره)؛ وسنتره جاتکه، داستان تولد بودا به روايت سُغدي؛ فرهنگ سُغدي (سُغدي ـ فارسي ـ انگليسي)؛تاريخچه گويش‌شناسي در ايران؛ مطالعات سُغدي؛ پژوهش‌هاي ايراني باستان و ميانه.

سليمان لايق، شاعر، نويسنده و سياستمدار افغان، ۱۱ مردادماه در ۹۰ سالگي از دنيا رفت.

او از نخستين شاعران نوپرداز و نيمايي‌سراي افغانستان در شعر پارسي و پشتو است، اما در قالب‌هاي سنتي نيز شعر دارد. «بادبان»، «سپرغکي»، «چونغز»، «کيژدي» و «کسي او افساني» در شمار آثار او هستند.

هنريک مجنونيان، نويسنده، مترجم و فعال محيط زيست ارمني‌تبار متولد ۱۳۳۰ در اروميه، ۱۵ مردادماه امسال در ۶۹ سالگي از دنيا رفت.

از آثار او مي‌توان به «جغرافياي جانوري جهان»، «تالاب‌ها: طبقه‌بندي و حفاظت تالاب‌ها»، «طبيعت را حفظ کنيم (منابع زيستي استان هرمزگان)»، «طرح مديريت پارک‌هاي ملي (پارکداري)» و ... اشاره کرد.

سيدحميد محمودي، شاعر جوان متولد ۱۳۶۷ در همدان، ۲۳ مردادماه بر اثر ابتلا به کرونا در ۳۲سالگي از دنيا رفت.

 اين شاعر صاحب مجموعه شعر «رقص جويده» بود.

 سيدمحمد رادمنش، استاد زبان و ادبيات فارسي متولد ۱۳۰۶، ۲۶ مردادماه امسال در ۹۳ سالگي از دنيا رفت. 

«برگزيده متون ادب فارسي»، «معاني حروف با شواهد از قرآن و حديث»، «نحو براي دانشجو»، «ترجمه الوسيط» و «عشق و عرفان از ديدگاه ابن عربي (ترجمه الحب و المحبة الالهية)» را مي‌توان در کارنامه او مشاهده کرد.

منوچهر سليمي، نويسنده پيشکسوت ادبيات کودک و نوجوان، متولد سال ١٣٠٧ در ساوجبلاغ بود که ۳۰ مردادماه امسال بر اثر کهولت سن درگذشت.

او تأليف آثاري چون «مورچه و شير»، «غول»، «آب حيات»، «سر بر افلاک»، «نام پرافتخار»، «لاشخوران»، «افسانه‌هاي طوطي سخنگو» و گردآوري مجموعه «افسانه‌هاي ايراني» انتشارات گوتنبرگ را در کارنامه ادبي خود دارد.

غلامعلي فلاح قهرودي، استاد گروه آموزشي زبان و ادبيات فارسي دانشگاه خوارزمي، يازدهم شهريور ماه از دنيا رفت.

فلاح قهرودي به عنوان استاد ادبيات، مقالات زيادي نوشته است و تحقيقات بسياري انجام داده که از مهم‌ترين آن‌ها مي‌توان به  «تحليل ساختاري داستان‌هاي کوتاه دفاع مقدس مرکز تحقيقات صدا و سيما»، «فرهنگ ديوان شعري دوره اول تا قرن پنجم رودکي و هم‌عصران»، «محمد(ص) در اشعار شاعران فارسي زبان از رودکي تا کنون»، «گفتگو در شاهنامه در دانشکده ادبيات و علوم انساني»، «بازتاب حضور سياسي بيگانگان در ديوان ملک الشعراي بهار در دانشکده ادبيات»، «تصوير دل در مخزن الاسرار نظامي در دانشکده ادبيات» و «برگزيده متون کهن حماسي در دانشکده ادبيات» اشاره کرد. او از پايه‌گذاران جهاد دانشگاهي دانشگاه تربيت معلم بود.

حسن انصاري، شاعر و طنزپرداز دشتستاني متخلص به «امرو هيچستاني» و معلم ادبيات در چهارم دي‌ماه ۱۳۴۳ در شهر جم متولد شد و ۱۱ شهريورماه سال ۱۳۹۹ در پي ابتلا به کرونا از دنيا رفت.

هيچستاني در دوران حيات خود دو اثر به نام‌هاي «‌مطبوعاتي‌هاي نامطبوع من» و «تلقند» راهي بازار نشر کرد. افزون بر اين، او در ستون‌ طنز نشريات استان بوشهر نظير «آينه جنوب»، «اتحاد جنوب» و... مطالب طنزش را منتشر مي‌کرد. همچنين از اعضاي فعال انجمن شعر و ادب برازجان بود و در سال ۸۸ در جشنواره «طنزوک» که توسط حوزه هنري استان بوشهر برگزار شد، به‌عنوان چهره ممتاز استان برگزيده شد.

اسماعيل سعادت، نويسنده، زبان‌شناس و مترجم آثار فلسفي در سال ۱۳۰۴ در خوانسار متولد شد و ۱۲ شهريورماه امسال در ۹۵ سالگي از دنيا رفت.

سعادت عضو شوراي عالي ويرايش سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي،  مدير گروه دانشنامه تحقيقات ادبي  فرهنگستان زبان و ادب فارسي و عضو پيوسته فرهنگستان بود.

برخي از آثار او عبارت‌اند از: زندگي ميکل آنژ، رومن رولان (ترجمه)؛ تلخ‌کامي‌هاي سوفي، کنتس دوسگور (ترجمه)؛ ايزابل، آندره ژيد (ترجمه)؛ کشفيات نوين در روان‌پزشکي، کليفورد آلن (ترجمه)؛ شير و جادوگر، سي‌. اس‌. لويس (ترجمه از متن انگليسي)؛ عصر بدگماني، ناتالي ساروت (ترجمه)؛ اخلاق، جورج ادوارد مور (ترجمه از متن انگليسي)؛ بخشي از سير فلسفه در جهان اسلام، ماجد فخري (ترجمه از متن انگليسي)؛ از وولف تا کانت، بخش اول از جلد ششم تاريخ فلسفه، فردريک کاپلستون (ترجمه از متن انگليسي)؛ کتاب تفسير قرآني و زبان عرفاني، پل لويا (ترجمه)؛ مونتني، پيتر برک (ترجمه از متن انگليسي)؛ سرود نيبلونگن (ترجمه)؛ رساله در اصلاح فاهمه، اسپينوزا (ترجمه)؛ اسپينوزا، راجر اسکروتن (ترجمه)؛ در کون و فساد، ارسطو (ترجمه)؛ در آسمان، ارسطو (ترجمه)؛ ژان غرغرو و ژان خنده‌رو، کنتس دوسگور (ترجمه)؛ مسئلۀ اختيار در تفکر اسلامي و پاسخ معتزله به آن، شيخ بوعمران (ترجمه)؛ تاريخ فلسفه قرن هجدهم، اميل بريه (ترجمه)؛ خطابه، ارسطو (ترجمه)؛ گفتارهايي درباره رسالت دانشمند، يوهان گوتليب فيشته (ترجمه)؛ آثار علْوي، ارسطو (ترجمه)؛ دانشنامۀ زبان و ادب فارسي در ۷ مجلد (طرح، مقدمه، ويرايش نهايي، سرپرستي).

منوچهر آشتياني، نويسنده و پژوهشگر،  متولد ۱۹ مهر ۱۳۰۹ در سنگلج، هشتم مهرماه امسال پس از يک دوره طولاني بيماري از دنيا رفت. او خواهرزاده نيما يوشيج و از نوادگان ميرزاحسن آشتياني بود.

 «کارل مارکس و جامعه‌شناسي شناخت»، «جامعه‌شناسي شناخت کارل مانهايم»، «ماکس وبر و جامعه‌شناسي شناخت»، «جامعه‌شناسي شناخت (مقدمات و کليات)»، «جامعه‌شناسي شناخت ماکس شئلر»، «گفتارهايي پيرامون شناخت مناسبات اجتماعي» و «درآمدي به بحران جامعه‌شناسي جهاني» از جمله آثار آشتياني هستند.

آزاده شريعت، داستان‌نويس، متولد سال ۱۳۵۹ بود که دوم آبان‌ماه بر اثر ابتلا به کرونا درگذشت.

او چند سال در کارگاه‌هاي نويسندگي افرادي همچون يونس تراکمه و کاوه فولادي‌نسب شرکت کرد و داستان‌هايي را در مجله‌ها به چاپ رساند. همچنين در حوزه نقد کتاب فعال بود و چند نقد او در روزنامه و مجله‌ها منتشر شد. شريعت مدتي هم با سايت وينش (سايت معرفي و نقد کتاب) همکاري داشت.

حبيب‌الله بيگناه، شاعر و اديب خراساني، متولد شهريور ۱۳۱۸ در بجنورد، هشتم آبان‌ماه در ۸۱ سالگي از دنيا رفت.

«چهارگاني»، «کدامين از هيچ» و «هيچ ترتيبي و آدابي مجوي» از آثار او هستند. بيگناه همچنين در زمينه تصحيح و گردآوري نسخ شاعران گذشته فعاليت داشت که مي‌توان به چاپ کتابي که تدوين شعرهاي «حکيم لاادري» بود،  اشاره کرد.

عبدالعلي صادقي، شاعر و نويسنده در سال ۱۳۱۸ در خميني‌شهر اصفهان متولد شد و هفدهم آبان‌ماه امسال در سن ۸۱ سالي و بر اثر ابتلا به کرونا از دنيا رفت.

او که از بنيان‌گذاران و مدرسان انجمن ادبي «سروش» خميني‌شهر بود، کنگره شعر «ميلاد آفتاب» را نيز در اين شهر بنيان‌گذاري کرد. از آثار صادقي مي‌توان به «از چهارشنبه‌سوري تا سيزده‌بدر»، «ايران‌نامه»، «پرواز تا خورشيد»، «درخت پير» و ... اشاره کرد.

حجت‌الاسلام داود فيرحي، نويسنده، پژوهشگر و عضو هيئت علمي دانشگاه تهران، متولد ۱۳۴۳ در زنجان که ۲۱ آبان‌ماه به دليل ابتلا به کرونا و پس از تحمل يک دوره بيماري درگذشت.

«قدرت، دانش و مشروعيت در اسلام»، «فقه و حکمراني حزبي»، «جريان‌هاي اسلامي معاصر؛ با نگاهي به تحولات خاورميانه»، «آستانۀ تجدّد»، «فقه و سياست در ايران معاصر؛ تحول  حکومت‌داري و فقه حکومت اسلامي»، «دين و دولت در عصر مدرن»، «تاريخ تحول دولت در اسلام» و «مفهوم قانون در ايران معاصر(تحولات پسامشروطه)» تعدادي از کتاب‌هاي تاليفي او هستند.

عبدالکريم گلشني، نويسنده و استاد دانشگاه، متولد چهاردهم خردادماه ۱۳۰۷ در رشت، ۲۶ آبان‌ماه در ۹۱ سالگي و بر اثر کهولت سن از دنيا رفت.

«طبقات ابن سعد» و «قيام گئومات مغ» از جمله ترجمه‌هاي او هستند. گلشني همچنين تاليف «فرهنگ ايران در قلمرو ترکان»، «گلشن تاريخ»، مقالاتي در دانشنامه جهان اسلام و دايره‌المعارف بزرگ اسلامي را در کارنامه خود دارد.

حسن نراقي، نويسنده و جامعه‌شناس، متولد سال ۱۳۲۳ در کاشان، اول آذرماه بر اثر ابتلا به سرطان  در ۷۶ سالگي از دنيا رفت.

مشهورترين اثر او کتاب «جامعه‌شناسي خودماني: چرا درمانده‌ايم؟» است. از ديگر آثار نراقي مي‌توان به «کاشان در جنبش مشروطه»، «ناگفته‌ها»، «چکيده تاريخ ايران: از کوچ آريايي‌ها تا پايان سلسله پهلوي» و «من آنچه شرط بلاغ است؛ ضميمه‌اي بر جامعه‌شناسي خودماني» اشاره کرد.

برات زنجاني، استاد دانشگاه تهران و نظامي‌شناس در سال ۱۳۰۳ در خلخال متولد شد و ۱۲ آذرماه در ۹۶ سالگي و بر اثر کهولت سن از دنيا رفت.

«صور خيال در خمسه نظامي»، «احوال و آثار و شرح مخزن‌الاسرار نظامي گنجوي»، «خسرو و شيرين نظامي گنجوي(متن علمي و انتقادي)»، «ليلي و مجنون نظامي گنجوي (متن علمي و انتقادي)»، «هفت‌پيکر نظامي گنجوي(متن علمي و انتقادي)، «شرفنامه نظامي گنجوي(متن علمي و انتقادي)، «اقبالنامه نظامي گنجوي(متن علمي و انتقادي)»، «ديوان نظامي گنجوي»، «ديوان اشعار ابوالنجم احمدبن قوص‌بن احمد منوچهري دامغاني»، «برگزيده‌اي از هفت‌پيکر نظامي گنجوي»، «کشف‌الابيات بوستان و گلستان سعدي» و «دانشنامه در علم پزشکي: کهن‌ترين مجموعه طبي به شعر فارسي از حکيم ميسري» با همکاري مهدي محقق از جمله آثار او هستند.

محمداعظم رهنورد زرياب، نويسنده اهل افغانستان در سال ۱۳۲۳ متولد شد و در ۷۶ سالگي از دنيا رفت.

رهنورد زرياب به عنوان يکي از بزرگ‌ترين نويسندگان افغانستان در اين سال‌ها مطرح بوده است. از آثار او مي‌توان به «هذيان‌هاي دور غربت(طنزها)»، «آزاي انديشه و گفتار(مجموعه مقاله‌هاي پژوهشي)»، «درويش پنجم(رمان)»، «گلنار و آيينه(رمان)»، «داستان‌ها»(مجموعه شش‌جلدي داستان‌هاي کوتاه)»، «زيباي زير خاک خفته(گزيده داستان‌هاي کوتاه)» و ... اشاره کرد.

اصغر عبداللهي، کارگردان و داستان‌نويس، متولد ۱۳۳۴ در آبادان بود که هفتم دي‌ماه بعد از سال‌ها مبارزه با بيماري سرطان از دنيا رفت.

عبداللهي نگارش فيلمنامه‌هايي چون «خواهران غريب»، «جهيزيه‌اي براي رباب»، «نصف مال من نصف مال تو»، «عينک دودي»، «پيشنهاد پنجاه ميليوني»، «غريبانه»، «مرسدس»، «آشپزباشي»، «چتري براي دو نفر»، «خداحافظي طولاني» ، «خانه خلوت» و... را در کارنامه هنري‌اش دارد. از ديگر آثار او مي‌توان از «قصه‌ها از کجا مي‌آيند: از فيلمنامه‌نويسي و زندگي»، «آفتاب در سياهي جنگ گم مي‌شود»، «در پشت آن مه؛ مجموعه داستان کوتاه»، «سايباني از حصير»، «آبي‌هاي غمناک بارُن»، «هاملت در نم نم باران»  و... نام برد.

محمد مجلسي، مترجم، متولد سال ۱۳۱۲، چهاردهم دي‌ماه در ۸۷ سالگي در اصفهان درگذشت.

او داراي دکتري حقوق از دانشگاه تهران و دکتري ادبيات از دانشگاه سوربن فرانسه بود.

«بينوايان» نوشته ويکتور هوگو، «شطرنج‌باز» از اشتفان تسوايگ، «روياهاي ماده گرگ»، «پرنده مهاجر» و «جميله» نوشته چنگيز آيتماتف، «مرد مغزطلايي» مجموعه چهارجلدي «زندگي بتهوون» و مجموعه چهارجلدي «ژان کريستف» اثر رومن رولان، «خاطرات پس از مرگ» اثر دوتور و «مرگ بسيار آرام» اثر سيمون دوبوآر از جمله آثاري هستند که او ترجمه کرده است.

محمود کيانوش، شاعر، نويسنده، منتقد ادبي و مترجم در شهريورماه سال ۱۳۱۳ در شهر مشهد به دنيا آمد و ۲۳ دي‌ماه سال ۱۳۹۹ در بيمارستاني در شمال لندن از دنيا رفت.

از آثار او مي‌توان به اين‌ها اشاره کرد: «شعر کودک در ايران» - در زمينه نقد -، داستان‌: «آدم يا روباه» (۱۳۴۸)، «دهکده نو» (۱۳۴۸)، شعر: «زبان چيزها» (۱۳۵۰)، «طوطي سبز هندي» (۱۳۵۶)، «نوک‌طلاي نقره‌بال» (۱۳۵۶)، «باغ ستاره‌ها» (۱۳۵۶)، «بچه‌هاي جهان» (۱۳۵۶)، «طاق هفت‌رنگ» (۱۳۵۸)، «آفتاب خانه ما» (۱۳۵۸)، «شبستان»، «ساده و غمناک»، «شکوفه‌ حيرت»، «شباويز»، «ماه و ماهي در چشمه‌ باد»، «آب‌هاي خسته»، «‌مرد گرفتار»، «غصه‌اي و قصه‌اي»، «در آن‌جا هيچ‌کس نبود»، «اين آقا کي باشند؟»، «و بلا آمد و شفا آمد»، «حرف و سکوت»، «برف و خون»، «غواص و ماهي»، «در آفاق نفس» و «در طاس لغزنده».

محمود کيانوش آثاري در گونه‌هاي مختلف را نيز به فارسي برگردانده است؛ از جمله: «هاوايي: گوهر اقيانوس آرام» (۱۳۴۰)، «سرزمين و مردم ژاپن» (۱۳۴۲)، «سنگ‌پشت و پلنگ خانه مي‌سازند» (۱۳۴۷)، «ميمون گلي کوچولو» (۱۳۵۰) و «راهي به کشور آفتاب تابان». بازنويسي محمود کيانوش از داستان‌هاي شاهنامه «از کيکاوس تا کيخسرو (سياهي، شبگير، آفتاب)» در سال ۱۳۵۴ از سوي اداره کل نگارش وزارت فرهنگ به چاپ رسيده است.

عباس صفاري، شاعر، نويسنده، مترجم و هنرمند گرافيست، متولد سال ۱۳۳۰ در يزد بود که در هفتم بهمن‌ماه سال ۱۳۹۹ و در سن ۶۹ سالگي در کاليفرنيا و در پي ابتلا به کرونا درگذشت.

از آثار او مي‌توان از «دوربين قديمي و اشعار ديگر» (برنده جايزه شعر کارنامه)، «عاشقانه‌هاي مصر باستان» (ترجمه)، «کلاغنامه»، «کوچه فانوس‌ها» (ترجمه)، «خنده در برف»، «مثل جوهر در آب» ( برنده جايزه کتاب سال شعر خبرنگاران)، «قدم زدن در بابل» (مجموعه‌اي از خاطرات و تک‌نگاري‌ها)، «ملاقات در سنديکاي مومياگران»، «عروس چوپان‌ها» (داستان منظوم از ازدواج اينانا با دموزي - ترجمه)، «مثل خواب دم صبح» و «پشيمانم کن» نام برد.

حسن محجوب، ناشر پيشکسوت، متولد سال ۱۳۰۸ بود که در ۱۲ بهمن‌ماه امسال در ۹۱ سالگي از دنيا رفت.

او با سرمايه شخصي در سال ۱۳۳۵ به حوزه کارهاي انتشاراتي وارد شد و از زمان تأسيس شرکت سهامي انتشار، همکار و بعدها ساليان سال مديرعامل اين موسسه انتشاراتي بود. محجوب ناشر آثار چهره‌هايي همچون: مهندس بازرگان، آيت‌الله مطهري، مهندس يدالله سحابي، آيت‌الله طالقاني، آيت‌الله بهشتي، دکتر شريعتي، دکتر عبدالحسين زرين‌کوب، احمد آرام، اميرمهدي بديع، دکتر محمدمهدي جعفري، سرهنگ جليل بزرگمهر، سرهنگ غلامرضا نجاتي، دکتر ابراهيم يزدي و تعداد زياد ديگري نويسنده، پژوهشگر و مترجم است.

هاله لاجوردي، جامعه‌شناس، استاد سابق جامعه‌شناسي دانشگاه تهران و نويسنده در سال ۱۳۴۳ متولد شد و ۱۳ بهمن‌ماه درگذشت.

«زندگي روزمره در ايران مدرن (با تامل بر سينماي ايران)» و نيز مقالاتي چون «شعر و تفکر تجريدي»، «فمنيسم مثبت- فمنيسم منفي»، «رويکردهاي غربي به جامعه‌شناسي فرهنگ و انتقال به پسامدرنيسم فرهنگي و فرهنگ‌شناسي»، «اخلاق در فرهنگ ايرانيان با اتکاء بر آراي نظريه‌پردازان» و «فکت، دهشت و سکوت، تاملي بر چهارشنبه‌سوري» از جمله آثار او هستند.

ايرج نوبخت، مترجم و نويسنده متولد سال ۱۳۱۱، چهاردهم بهمن‌ماه در ۸۸ سالگي در پي ناراحتي ريوي و کهولت سن از دنيا رفت. 

نوبخت مجموعه داستان «يادداشت‌هاي سبيل يک مرده» و ترجمه «خانه‌ خاموش» و «من يک درختم» اورهان پاموک، کتاب شش‌جلدي «تاريخ عثماني» اوزون‌ چارشي‌ لي و «۸۳۵ سطر» ناظم حکمت را در کارنامه خود دارد.

ايرج کابلي، نويسنده، مترجم، خط و زبان‌شناس، وزن‌شناس و شعرپژوه متولد ۲۳ فروردين ماه ۱۳۱۷ در کرمان، ۲۹ بهمن‌ماه در ۸۲ سالگي درگذشت.

از کتاب‌هاي ترجمه و تاليف ايرج کابلي مي‌توان به «تاريخ دنياي قديم اثر کورفکين»، «آن روز مي‌رسد» اثر ميرزا ابراهيم‌اف، «عمليتِ کنترل فکر» اثر والتر باوارد، «گارد جوان» اثر فاده‌يف، «کشف خزرستان»اثر لِف گومي‌لي‌يوف، «يوگني اُنه‌گين» اثر آلکساندر پوشکين، «وزن‌شناسي و عروض»، «درست‌نويسي‌ي خطِ فارسي»، «راه نظم‌بندي»، «دستور جامع زبان اوستا» و «سوگ‌نامه»اثر آنّا آخماتُوا اشاره کرد.

غلامرضا جمشيدنژاد، مترجم و مصحح، متولد سال ۱۳۲۴ در کاشمر ازجمله مصححان و پژوهشگران پيشکسوت در حوزه احياي نسخ خطي بود که ۱۴ اسفندماه بر اثر ابتلا به کرونا از دنيا رفت.

تأليف کتاب‌هاي «سير سم‌شناسي در متون پزشکي اسلامي»، «ديباچه‌اي بر سياست مدني فارابي» و «تاريخ جهاني علوم و دانشمندان تا قرن پنجم هجري از منظر علامه صاعد آندلسي»، تصحيح و ترجمه «اوجاع المفاصل و في‌النقرس» از زکرياي رازي و تصحيح «التعريف بطبقات الأمم» ازجمله آثار به‌جامانده از اين چهره علمي و فرهنگي است.

يحيا جواهري، شاعر و نويسنده اهل افغانستان، ۲۶ اسفندماه در يکي از بيمارستان‌هاي بلخ درگذشت.

«شهر هزارچهره‌ من»، «فنجان»، «الاغزل آن‌سوتر از ستاره»، «خط اول عشق»، «انار چله‌نشين» و «مبهم در موهوم» از جمله آثار او هستند.