ماشین شناس/ سی یلو و ریسر؛کره ‏ای ‏های مانـدگار

عصر خودرو/ بسياري از ايراني‌ها بر اين عقيده‌اند که «دود از کنده بلند مي‌شود»! شايد دليل اين امر افت کيفيت محصولات مختلف داخلي (به ويژه در بخش ماشين‌ها و ابزارها) و عدم صلب اعتماد مردم نسبت به توليدات قديمي در بين سال‌هاي متمادي استفاده در گذشته باشد يا حتي رواج استفاده از محصولات با کيفيت‌تر خارجي در گذشته و وجود اختلاف فاحش نسبت به محصولات فعلي توليد داخلي، به عقيده‌اي واهي يا منطقي مي‌تواند از دلايل دوام اعتماد مردم نسبت به برخي محصولات خاک خورده باشد! براي مثال، هنوز هم يافت مي‌شوند کساني که کولرهاي آبي دستي «ارج» را به يک اسپيلت مدرن ترجيح دهند و يا حتي زنده شدن نام «کانادا دراي» به عنوان يک نوشيدني نوستالژيک، معتقدين به ضرب‌المثل فوق‌الذکر را به وجد آورد! حال اين مسائل را به دنياي چهار‌چرخ‌ها وارد کنيم؛ پس از گذشت بيش از 4 دهه از توليد پيکان، هنوز هم نمونه‌هايي از اين خودرو را به کرّات در خيابان‌ها مشاهده مي‌کنيم و اين يعني تداوم اعتماد نسبت به محصول و يا حتي بسياري از علاقه‌مندان به خودروهاي آمريکايي، کماکان از نمونه‌هاي کلاسيک اين دسته خودروها به عنوان اتومبيل روزمره استفاده مي‌کنند. از اين دسته مثال‌ها به وفور يافت مي‌شود اما اجازه دهيد از بحث خارج نشويم! در اوايل دهه 90 ميلادي (70 شمسي) و با از سر‌گيري واردات خودروهاي اغلب کُره‌اي، ژاپني و آلماني به بازار ايران، خيابان‌هاي کشور دوباره رنگ و بوي تازگي گرفت. وارد‌کنندگان اغلب به سراغ محصولات خانوادگي، به ويژه سدان‌هاي پر‌فروش در بازار جهاني مي‌رفتند که در اين ميان، محصولات دوو موتورز کُره که آن روزها تحت نظر جنرال موتورز آمريکا به فعاليت مي‌پرداخت، سهم عظيمي از واردات را به خود اختصاص مي‌داد. دوو کُره جنوبي در ابتدا با يک محصول ريسر 1500 به بازار ايران رسيد و پس از آن اسپرو 2000 به ليست واردات گروه کرمان خودرو اضافه شد و در نهايت سي‌يلو و ماتيز نيز ‌روي خط توليد اين خودروساز قرار گرفت که در اين مطلب به سراغ 2 محصول مناسب براي استفاده روزمره اين خودروساز خواهيم رفت. دوو ريسـر ريسر نخستين محصولي از گروه دوو بود که به ايران وارد شد. اين سدان سايز متوسط با پيشرانه کم‌حجم و تيپ‌بندي مناسب، از محبوبيت خوبي در بازار ايران بهره برد. ريسر در بازار ايالات متحده آمريکا با نام پونتياک لِمَنز شناخته مي‌شود و به همين خاطر روي غربيلک يا جلوپنجره برخي ريسر‌هاي پيش از سال 1993 موجود در بازار ايران، لوگوي مثلثي‌شکل پونتياک را مي‌بينيم. اين خودرو روي پلت‌فرمي در يک کلاس پايين‌تر از دوو اسپرو، يعني پلت‌فرم T جنرال موتورز، مشترک با اپل کادت طراحي شد که در حد‌فاصل اواخر 1991 تا 1994 در انواع مختلفي اعم از سدان و ‌هاچ‌بک‌هاي 3‌در و 5‌در به بازار ايران وارد شد. نماي ظاهري ريسر از جمله خودروهايي است که ظاهري مابين خط‌مشي طراحي خودروسازي دهه 80 و 90 ميلادي دارد. در بدنه اين پونتياک/دوو، هنوز هم خطوط شکسته رايج در دهه 70 ديده مي‌شوند اما با اضافه‌شدن زواياي نرم به بخش‌هايي همچون در‌ پيشرانه و گلگيرها، چهره خودرو مدرن‌تر شده است. چراغ‌هاي مربعي‌شکل با راهنماهاي جداگانه تا روي گلگير خودرو ادامه پيدا کرده‌اند و در نهايت در بخش بالايي به خط کمر خودرو مي‌رسند. اين نمونه از دوو ريسر که اکثرا در سال 1992 در 2 نمونه سدان و ‌هاچ‌بک 5‌در به بازار ايران رسيده است، (در نمونه‌هاي GT-i و GT-E) در بخش قطعات ظاهري اعم از چراغ‌ها و سپر، دچار مشکلات شديدي هستند؛ به همين خاطر پس از بروز حادثه‌اي براي اين خودرو، راهي به جز استفاده از ادوات ظاهري خودروهاي ديگر همچون پرايد، براي ترميم نخواهيد داشت که در اين صورت بخش عقب خودرو چندان راه‌حل مناسبي نخواهد داشت. در سال 1993، دوو ريسر را به اتاق طراحي بازگرداند تا با اعمال تغييرات جديد و در نهايت همسان‌سازي خودرو با خط‌مشي ظاهر نرم‌تر خودروهاي دهه 90 ميلادي و البته شبيه‌تر شدن به برادر بزرگ خود، اسپرو، ريسر نيز در 2 سال آخر دوره توليد با چهره‌اي عامه‌پسند‌تر به بازار وارد شود. اکثر دوو ريسرهاي ايران از نوع GTi و در سال 1993 به خاک کشور وارد شده‌اند؛ به همين خاطر نمونه فيس‌ليفت اين خودرو از وضعيت بسيار بهتري در بخش ظاهري برخوردار است. اما توجه داشته باشيد که به دليل بهره‌گيري از دماغه کشيده در اين خودرو، ترجيحا نمونه‌اي بدون ضربه از جلو را انتخاب کنيد. پيشرانه وارد‌کنندگان خودروهاي دهه 90 ميلادي، اغلب به سراغ پيشرانه‌اي در حد متوسط براي ارائه قابليت‌هاي ديناميکي نسبتا مناسب در کنار مصرف سوخت بهينه مي‌رفتند. به همين خاطر از بين چند نوع 4 سيلندر با احجام 1.5، 1.6 و 2 ليتر، براي خودروي پيش از فيس‌ليفت نمونه 1.5 ليتري TBi در نظر گرفته شد که با بهره‌گيري از يک انژکتور، قادر به توليد حداکثر قدرت 70 اسب بخار (75 واحد براي نمونه‌هاي 1.5 آي) روي داينو در دور موتور 5200 دور بر دقيقه بود. براي خريد چنين خودرويي، پيش از هرچيز از سلامت سيستم سوخت‌پاش، بدنه TBI و پاشش صحيح سوزن انژکتور اطمينان حاصل کنيد. پاشش سينوسي و يا بيش از حد، علاوه بر افزايش مصرف سوخت، باعث ناميزان کار کردن پيشرانه و ايجاد مشکلات جدي‌تر در دراز‌مدت خواهد شد. همچنين سنسورهاي مختلف از جمله پتاسيومتر، مت و مپ نيز تاثير بسياري در سلامت پيشرانه خواهد داشت. شتاب صفر تا 100 در حدود 14 ثانيه در کنار مصرف سوخت 7.1 ليتر در 100 کيلومتر به صورت ترکيبي و البته در حدود 4.5 به صورت تجربي (موثق و آزمايش شده)، اعدادي است که با استفاده از اين پيشرانه روي ريسر حاصل مي‌شوند. پس از ارائه نسل فيس‌ليفت شده اين خودرو، نمونه GT-i با 4 انژکتور به بازار راه پيدا کرد. هنوز هم ريسر با پيشرانه 4 سيلندر 1.5 ليتري يافت مي‌شد اما اين بار به لطف استفاده از 4 سوزن مختلف و به قولي mpfi شدن پيشرانه، قادر به توليد حداکثر قدرت 87 اسب بخار در دور موتور مشابه نمونه گذشته بود که البته با وجود کاهش 2 ثانيه‌اي شتاب صفر تا 100خودرو، مصرف سوخت نيز در حدود يک ليتر کاهش پيدا کرده بود. اما در خريد اين خودرو نيز توجه ويژه‌اي به سوزن‌هاي پاشش سوخت داشته باشيد؛ چرا که نمونه اصلي بسيار کمياب و البته گران‌قيمت است. ريسر از جمله خودروهايي است که در صورت سلامت کامل پيشرانه و سيستم برق‌رساني، نمونه خوبي براي استفاده روزمره خواهد بود. ريسر بخريم؟! جالب است بدانيد نمونه‌هاي 1992 و ‌هاچ‌بک اين خودرو را مي‌توان با هزينه‌اي حتي کمتر از 6 ميليون تومان خريداري کرد که در اين بازه قيمتي، تنها با پرايدهاي ‌هاچ‌بک کُره‌اي (کاربراتوري) مواجه خواهيم بود. اما توجه داشته باشيد که خريد پرايد، با توجه به وفور قطعات يدکي، بسيار عاقلانه‌تر به‌نظر مي‌رسد؛ اگرچه که سواري بسيار راحت حتي نمونه ‌هاچ‌بک اين خودرو در کنار امکاناتي همچون شيشه‌هاي برقي و پمپ هيدروليک فرمان ممکن است کمي وسوسه‌انگيز باشد. اما خريد نمونه قبل از 93 اين خودرو چندان پيشنهاد نمي‌شود. ريسر 93 و 94، در دو نوع ‌هاچ‌بک 5‌در‌ و سدان، وضعيت مناسب‌تري خواهد داشت. اگرچه که قطعات يدکي نماي پشتي نمونه 5‌در‌ اين خودرو نيز به هيچ‌وجه يافت نمي‌شود، اما ريسر سدان از وضعيتي مشابه با دوو اسپرو از لحاظ بازار قطعات بهره مي‌برد. در واقع تنها در تهيه قطعات اصلي و درجه يک اين دسته خودروها دچار مشکل خواهيد شد. اما توجه داشته باشيد که نمونه‌اي از ريسر 93 يا 94، در بهترين حالت 11 ميليون تومان قيمت دارد که با اين بودجه خودروهايي همچون ميتسوبيشي لنسر 92 با فضاي داخلي بسيار تنگ و پيشرانه ضعيف‌تر، تويوتا کرولا نسل E60 با امکانات کمتر (به دليل کمياب‌تر بودن سطح GLX اين خودرو) ولي پيشرانه قدرتمند و پرشتاب پيش رويتان قرار خواهد گرفت. حال اين تصميم و سليقه شماست که کدام مورد انتخاب شود. ريسر چندان کم‌استهلاک‌تر از ژاپني‌هاي پر‌طرفدار نيست! دوو سـي‌يلو پس از پايان توليد نخستين نسل از پونتياک لمنز (دوو ريسر) در سال 1994، سي‌يلو جايگزين اين خودرو شد. محصول جديد دوو باز هم بر پايه پلت‌فرم T جنرال موتورز و نقاط اشتراک بسيار زيادي با دوو ريسر توليد شد. در همان سال‌هاي ابتداي توليد، نمونه‌هايي از سي‌يلو ‌هاچ‌بک به بازار ايران راه يافت که البته در حال حاضر به آساني يافت نخواهند شد. پس از آن، گروه کرمان خودرو اقدام به مونتاژ محصول سايز متوسط کمپاني دوو موتورز کُره، درست از سال 1375 کرد. وضعيت ظاهري اگر از گوشه به خطوط بدنه اين خودرو نگاه کنيم، ته چهره آشناي ريسر را خواهيم يافت که با المان‌هاي امروزي‌تر در هم آميخته و خودرويي زيباتر از آنچه بود را پديد آورده. چراغ‌هاي اصطلاحا گربه‌اي (!) در طرفين جلوپنجره ساده نقش بسته‌اند که البته در خط جدا‌کننده نور بالا و پايين، به خط عضله کاپوت مي‌رسند و در بخش عقب نيز چراغ‌ها با حالتي دوست‌داشتني تا پيش از خط در‌‌ صندوق ادامه پيدا کرده‌اند. سي‌يلو با طراحي موقر و زيبا، چندان مناسب اعمال تغييرات در راستاي اسپرت‌شدن خودرو نيست؛ به ويژه اينکه اکثر نمونه‌هاي موجود از اين خودرو در رنگ نه‌چندان هيجان‌انگيز بژ يافت مي‌شوند. اما با اين حال با اندکي گشت و گذار در بازار سهروردي و زير و رو کردن مراکز تزئينات اتومبيل، قطعات و چراغ‌هاي اسپرت اين خودرو يافت خواهند شد که البته پيش از هر چيز به تطبيق سوکت‌ها توجه کنيد. ديگر بخش‌هاي يدکي ظاهري، اعم از چراغ‌هاي فابريک، گلگير و در‌هاي خام نيز با توجه به عمر خودرو وضعيت مناسبي دارند؛ اما باز هم بايد گفت که در صورت بروز حادثه و عدم دقت صافکار و نقاش در بحث ترميم بدنه، رخ خودرو به‌راحتي صدمه خواهد ديد. البته جالب است بدانيد، سي‌يلو کماکان در کشورهايي همچون ازبکستان، با چهره‌اي فيس‌ليفت شده توليد و عرضه مي‌شود که تفاوت عمده اين دو نسخه را مي‌توان در بخش چراغ‌ها دانست. قدرتمند يا ضعيف؟! سي‌يلو نيز همچون پدر خود ريسر از پيشرانه 4 سيلندر خطي با حجم 1.5 ليتر بهره مي‌برد که البته با قطعات وارداتي، تماما در ايران مونتاژ شده است. اين پيشرانه (مشهور به GM Family‌1) با 4 انژکتور، ضعيف‌ترين گزينه قابل انتخاب براي سي‌يلو و چيزي مشابه نمونه مورد استفاده روي دوو ريسر است که با توجه به حداکثر قدرت 80 اسب بخار و وزني در حدود يک تن، شتاب صفر تا صد 11 ثانيه (چيزي در حدود پژو 405 و اندکي کندتر از دوو اسپرو) بر جاي خواهد گذاشت که اين عدد با توجه به رقم پرداختي، بسيار ايده‌آل به‌نظر مي‌رسد. باز هم در انتخاب سي‌يلو توجه ويژه‌اي به سلامت سيستم پاشش سوخت و واحد کنترل کامپيوتري خودرو، يعني ECU داشته باشيد؛ چرا که هر ناهماهنگي در اين سيستم، باعث کاهش کشش و در نهايت افزايش مصرف سوخت 5.5 ليتر در 100 کيلومتر خودرو خواهد شد. بسياري از تعميرکاران خودرو، رغبت چندان زيادي به انجام تعميرات محصولات دوو نشان نمي‌دهند؛ به همين خاطر در هنگام خريد محصولات پر کارکرد اين برند، حتي‌الامکان از سابقه تعميراتي يک سال اخير خودرو اطمينان حاصل کنيد. موضوع بعدي را مي‌توان انتخاب شمع‌هاي سازگار با پيشرانه، همراه با کد و ارزش حرارتي درج شده روي دفترچه راهنماي خودرو (يا از طريق جست‌و‌جو در اينترنت مي‌توانيد ليست شمع‌هاي هماهنگ با خودرو را بيابيد) دانست که تاثير بسزايي در عملکرد پيشرانه خواهد داشت. آيا سي‌يلو انتخاب خوبي است؟! سي‌يلو را مي‌توان يکي از موفق‌ترين محصولات گروه خودروسازي کرمان خودرو دانست. اين محصول کُره‌اي، با بهره‌گيري از فناوري اواسط دهه 90 ميلادي آمريکا و امکانات رفاهي مناسبي همچون مبلمان بسيار عالي، سواري راحت و ادوات الکترونيکي پيشرفته، سهم بسيار مهمي از بازار دهه 70 شمسي را به خود اختصاص داده بود. سي‌يلو از اواسط سال 1375 روي خط توليد کرمان خودرو در ايران قرار گرفت و توليد اين خودرو در يک تيپ متوسط، تا زمان اعلام ورشکستگي دوو در سال 1383 و خريد سهام آن توسط جنرال موتورز آمريکا (و با توجه به وجود تحريم‌ها عليه ايران) به طول انجاميد که پس از اتمام دوره توليد سي‌يلو، هيونداي ورنا جاي خالي اين کُره‌اي دوست‌داشتني را پر مي‌کرد. در بازار فعلي، نمونه‌هاي مدل پايين خودرو در وضعيتي مناسب با کمتر از 300 هزار کيلومتر کارکرد، در حدود 9 ميليون تومان قيمت مي‌گيرند که با توجه به بهره‌گيري از ظاهر بهتر نسبت به دوو ريسر و در صورت چشم‌پوشي از ذهنيت نه‌چندان مناسب مردم نسبت به اين خودروي مونتاژ داخل، سي‌يلو گزينه بهتري به‌نظر مي‌رسد. کما اينکه نمونه‌هاي 1380 به بالاي اين خودرو با کارکرد کمتر از 100 هزار کيلومتر، در حدود 19 تا 22 ميليون تومان قيمت مي‌گيرند که با توجه به وجود رقبايي همچون کيا ريوي دست‌دوم، رنو تندر 90 کار‌کرده و گزينه‌هايي از اين قبيل، سي‌يلو راحت و جادار انتخاب عاقلانه‌اي است. اگرچه که وجود تعميرکار خبره براي مشکلات احتمالي خودرو در شهرستان‌ها بسيار حائز اهميت است. پس انتخاب باز هم با شماست! يا به سراغ پرايد صفر‌کيلومتر رفته و خودرويي که در خيابان‌ها به وفور يافت مي‏شود را انتخاب کنيد و يا قيد خدمات پس از فروش آسان را زده و سي‌يلو سوار شويد!