تیونینگ/ هزینه‌های باورنکردنی اسپرت کردن خودرو

ايسنا/ تصور بسياري از به اصطلاح عشق ماشين‌ها از «تيونينگ»، تنها معطوف به يک رينگ و لاستيک اسپرت است و اگزوزهاي پر سروصدا و کم کردن ارتفاع خودرو. اينها تنها بخشي از تيونينگ به حساب مي‌آيند، چند سالي است که اين صنعت مدرن در کنار پرداختن به ظاهر خودروها، به تقويت موتور و شاسي و ... مي‌پردازد و ارتقاء عملکرد خودرو را هدف قرار داده است. قديم‌ترها، زماني که حرف از تغيير ظاهر خودرو يا حتي تقويت موتور آن مي‌شد، از اصطلاح اسپرت کردن استفاده مي‌شد اما چند سالي است که واژه تخصصي‌تر و حتي علمي‌تر آن يعني «تيونينگ»، ميان حرفه‌اي‌ها و نيمه‌حرفه‌اي‌هاي اين بازار رواج پيدا کرده. مشتري تيونينگ‌کاران، اغلب جوان‌ترها هستند؛ آنهايي که اغلب به دنبال تغيير هستند و تفاوت. خيلي هم فرقي ندارد که چه خودرويي داشته باشند؛ از پرايد زير 20 ميليوني گرفته تا خودروهاي لوکس چند صد ميليون توماني و گاه بيش از يک ميلياردي. همه را بسته به ويژگي‌هايشان مي‌توان تغيير داد. اما اين بدان معنا نيست که مي‌توان از تيونينگ خودروهاي مختلف يک انتظار مشترک با هزينه يکسان را داشت. هزينه اين کار برحسب نوع فعاليت، مدل خودرو، قطعات و تجهيزات مورد نياز بسيار متغير است؛ تيونينگ از تغييراتي چند ده هزار توماني در خودروهاي مدل پايين‌تر شروع مي‌شود تا تقويت چند صد ميليوني خودروهاي لوکس و گران‌قيمت‌تر. برخي خيابان‌هاي تهران مراکز اصلي اين بازار پُرسود هستند؛ از خيابان سورنا گرفته تا مراکز معروفي در خيابان شريعتي. البته در اغلب نقاط تهران، قطعات مختلفي براي اين کار به فروش مي‌رسد که خدمات مربوط به نصب و تيونينگ هم در آنجا انجام مي‌شود اما اگر قرار باشد به مفهوم واقعي و حرفه‌اي اين کار صورت گيرد، بايد به کلينيک‌هاي ويژه تيونينگ مراجعه کرد. تيونينگ؛ فعاليتي لوکس و پرهزينه «خيلي از دوستانمون بعد از کار به کافه ميرن و چيزي مي‌خورن، اما ما بعضي روزها بعد از کار به پاتوق‌هاي مورد علاقه‌مون يعني همين مراکز تيونينگ سر مي‌زنيم، جايي که جذابيت خاص خودش را دارد». سهيل اين رو مي‌گويد و به خودروي خودش که در همان نزديکي پارک شده اشاره مي‌کند. او مي‌گويد براي اينکه با تويوتاي FJ ام به آفرود بروم، چيزي در حدود 18 ميليون تومان رويش کار کردم که مربوط به تيونينگ سيستم تعليق، زيربندي و شاسي ماشين بوده است. اين ميزان هزينه شايد نسبت به اعداد و ارقام مربوط به تيونينگ معمولي براي خودروهايي همچون پرايد، پژو، رانا و محصولاتي از اين دست نسبتاً بالا باشد اما بدون شک اين اعداد در مقابل رقم‌هاي کلان براي تيونينگ خودروهاي لوکسي همچون برخي مدل‌هاي پورشه، بنز، بي‌ام‌و و ...، چندان به چشم نمي‌آيد. در تهران برخي تيونينگ‌کاران به طور تخصصي تنها بر روي خودروهاي لوکس و گرانقيمت کار مي‌کنند. در اين نوع به اصطلاح کلينيک‌هاي تخصصي تيونينگ، پايين‌ترين مدل‌ها مربوط به برخي برندهاي کره‌اي نظير هيوندا و کيا است. برخي از اسم در کرده‌هاي تيونينگ کار هم تمرکز خود را تنها بر روي يک يا دو برند شاخص مثل بنز، پورشه و مازراتي قرار داده‌اند. در اين محل‌ها هيچوقت چشمتان به خودروهاي ارزان قيمتي مثل پرايد، پژو و ...، نمي‌خورد. اما در ساير نقاط و خيابان‌هاي معروف تيونينگ مثل اطراف خيابان سورنا و ميدان تختي و بسياري از محل‌هاي ديگر، محدوديتي وجود ندارد. خدمات تيونينگ براي هر مدل خودرو در اين محل‌ها ارائه مي‌شود. تيونينگ‌هاي چند صد ميليون توماني چند مجموعه در تهران هستند که بيش از رقبايشان در بازار مدرن تيونينگ اسم در کرده‌اند. اينها به نوعي پول اسمشان را هم مي‌خورند. کيانفر، ياشار اسپرت، جواهريان و ... شايد از معروفترين تيونينگ‌کاران تهران باشند. اغلب اينها به طور خاص تنها روي خودروهاي لوکس کار مي‌کنند. يکي از مسئولان تيونينگ ياشار اسپرت از نوع خدماتشان مي‌گويد، با اين توضيح که ما هر خودرويي را پذيرش نمي‌کنيم. پايين‌ترين مدل خودروهايي که به آنها خدمات ارائه مي‌دهيم محصولاتي همچون هيوندا و کيا هستند. او توضيح مي‌دهد که در حال حاضر تيونينگ‌هاي مختلفي انجام مي‌دهند اما بيشترين تمرکزشان روي کيت بدنه است. به عنوان نمونه در حال حاضر روي يک مازراتي کار مي‌کنيم که قطعات آن همه کروم شد و بدنه آن را کاور قهوه‌اي صدفي کرديم؛ هزينه اين کارها روي اين خودرو حدود 70 ميليون تومان شد. اين پسر جوان که علاقه زيادي به فعاليتش دارد، مثال ديگري هم مي‌زند و مي‌گويد: اخيراً روي يک پورشه توربو هم کارهايي شامل ديزاين، کاور بدنه و قطعات کربن انجام داديم که هزينه تمام شده آن براي مشتري حدود 45 ميليون تومان تمام شد. اين مسئول تيونينگ ياشار اسپرت، هزينه کاورهاي مختلف را هم گفت و عنوان کرد: در حال حاضر قيمت کاور صدفي 18 ميليون تومان، کاور ساده 9 ميليون، کاور چرم 25 ميليون، کاور جير 35 ميليون و کاور کروم 45 ميليون تومان است. تفاوتي هم ندارد که اين کاورها روي چه خودرويي سوار شود، قيمتشان يکسان است. اما او با تاکيد بر اينکه بيشترين خدماتشان مربوط به کيت بدنه است، توضيح مي‌دهد: در حال حاضر کيت بدنه قيمت‌هاي مختلفي دارد. يک کيت بسيار معمولي از حدود 10 ميليون تومان شروع مي‌شود تا بهترين‌هاي آن که به سقف 300 ميليون تومان هم مي‌رسد. معروفترين کيت بدنه در بازار ايران، کيت با برند منصوري (يک کلينيک تيونينگ ايراني واقع در آلمان) است که اگر بنا به خواسته مشتري بخواهيم آن را وارد کرده و استفاده کنيم، هزينه‌اش بين 200 تا 300 ميليون تومان مي‌شود. در حالي او قيمت کيت برند منصوري را حدود 200 تا 300 ميليون تومان اعلام مي‌کند که محسن، يکي از واردکنندگان قطعات تيونينگ به ما مي‌گويد: اولاً واردات کيت منصوري به دليل قيمت بالاي آن و تقاضاي محدودش، اندک است اما هزينه واردات اين کيت بين 80 تا 100 ميليون تومان است. تيونينگ کاران داخلي هر چقدر بالاتر از اين سقف 100 ميليون توماني از مشتريان دريافت کنند، سودشان است؛ سودهاي هنگفت و پول‌هاي زيادي که در اين ميان مبادله مي‌شود. هزينه تيونينگ خودروهاي معمولي چقدر است؟ گرچه تيونينگ‌کاران معروفت تهراني، مشتريانشان را انحصاري کرده و تنها به خودروهاي لوکس خدمات ارائه مي‌دهند اما اين بدان معنا نيست که دارندگان خودروهاي معمولي‌تر و حتي برخي برندهاي خارجي، نمي‌توانند تغييرات دلخواهشان را روي خودرو خود انجام دهند. خيابان‌هاي تهران پر است از مغازه‌ها و مراکزي که قطعات و فعاليت‌هاي مربوط به تيونينگ و اسپرت کردن خودرو را انجام مي‌دهند. اما تيونينگ شامل چند بخش مي‌شود؛ از تغييرات ظاهري شامل رينگ و لاستيک و دودي کردن شيشه گرفته تا نصب سانروف، کيت بدنه و ارتقاي سيستم صوتي و ... . بخش ديگر مربوط به ارتقاي عملکردي موتور است که شامل افزيش قدرت موتور و شتاب خودرو مي‌شود. يک بخش ديگر تيونينگ فني است. در اين بخش؛ ترمزها، برنامه کامپيوتري، ارتفاع خودرو و ... تغيير مي‌کند. «عماد» در خيابان سورنا و حوالي ميدان تختي کار تيونينگ و فروش قطعات مربوطه را انجام مي‌دهد. او از هزينه‌هاي مختلف اعمال تغييرات اسپورتينگ و تيونينگ روي خودروهاي مختلف از جمله خودروهاي معمولي و ارزان‌قيمت‌تري نظير پرايد و پژو مي‌گويد. ابتدا به تغيير ارتفاع اشاره مي‌کند و توضيح مي‌دهد که هزينه‌اش براي يک پرايد حدود 50 تا 80 هزار تومان است. اما اگر در عين حال کمک‌ها تغيير کرده و اسپرت شود هزينه‌اش بين 180 هزار تا 220 هزار تومان مي‌شود. تغيير رينگ و لاستيک يک پرايد هم هزينه‌اش از حداقل يک ميليون و 200 هزار تومان شروع مي‌شود و تا بيش از 2 ميليون تومان مي‌توان آنها را تغيير داد. او همچنين توضيح مي‌دهد: تغيير اگزوز از گزينه‌هاي مورد علاقه بسياري از مشتريان است که تغيير سراگزوز را مي‌توان با 10 تا 15 هزار تومان انجام داد، به اضافه يک فيلتر هواي اسپرت که آن هم حدود 15 هزار تومان است. اما اگر قرار باشد کل اگزوز عوض شود هزينه آن براي خودرويي مثل پژو 206 چيزي بين 3 تا 3.5 ميليون تومان خواهد بود. سيستم صوتي هم از جمله بخش‌هايي است که طرفداران زيادي به دنبال ارتقاي آن در خودروي خود هستند. عماد مي‌گويد: باند چيني کم‌کيفيت را مي‌توان با حدود 100 هزار تومان خريداري کرد اما اگر از برندهاي بهتري استفاده شود، هزينه يک جفت باند بيش از 300 هزار تومان خواهد بود. ارزانترين سيستم پخش هم در حال حاضر در بازار حدود 210 هزار تومان قيمت دارد که کيفيتش چندان مطلوب نيست اما براي خريد يک سيستم با کيفيت بالا بايد بيش از يک ميليون و 200 هزار تومان کنار گذاشت. اين تيونينگ‌کار در خصوص مات کردن رنگ خودرو هم که اين روزها خيلي مورد استقبال قرار گرفته، توضيح مي‌دهد: براي مات کردن يا مي‌توان از برچسب‌هاي مخصوص استفاده کرد که هزينه‌اش حدود 500 هزار تومان است يا رنگ‌هاي مخصوص که بسته به برند آن، بيش از 2 ميليون تومان هزينه مي‌برد. تيونينگ؛ علم، صنعت يا تفريح؟ فارغ از هزينه‌هاي عجيب و متفاوت تيونينگ در ايران، نگاه به اين نوع فعاليت‌ها در کشورمان با آنچه که در دنيا به ويژه کشورهاي باسابقه تيونينگ کار مقداري متفاوت است. اين صنعت مدرن و حرفه‌اي در کشورهاي مختلف يک روند علمي و تخصصي را دنبال مي‌کند. در ايران بيش از آنکه از اين صنعت به عنوان يک علم و تخصص ياد شود، زيبايي و ظاهر فعاليت‌هاي تيونينگ مورد توجه است. گاهي حتي عدم رعايت اصول اين حرفه موجب آسيب رساندن به خودروها نيز مي‌شود. به عنوان نمونه استفاده از رينگ و لاستيک‌هاي بزرگ و غيراستاندارد براي خودروهايي مثل پرايد و پژو، موجب آسيب رساندن به خودرو مي‌شود. مثال ديگر در اين خصوص شايد ارتقاي قدرت موتور خودرو بدون توجه به ارتقاي سيستم ترمز آن باشد. موضوعي که مي‌تواند آسيب‌هاي جاني و مالي به همراه داشته باشد. در هر صورت تيونينگ چند سالي است که با سبک و سياقي جديدتر، فضايي از بازار صنعت خودرو را به خود اختصاص داده؛ فضايي که طرفداران نسبتاً زياد و خاص خود را دارد؛ بازاري رو به گسترش و با گردش مالي نسبتاً بالا.