ماشین شناس/ مقایسه تواناییهای حرکتی 405 TU5 و کیا ریو

دنده 6/ سالها پيش قبل از ورود خودروهاي 16 سوپاپ به بازار خودروهاي توليد داخل 405 با موتور 1900 کاربراتور XU9 و 1800 انژکتور XU7 جزو خودروهاي پر شتاب و پر کشش بازار ايران بودند. از سال 84 سايپا با عرضه کيا ريو با موتور 1500 16 سوپاپ در زمينه شتاب عرصه را بر 405 1800 8 سوپاپ انژکتوري تنگ کرد. 405 هنوز برتري خود در کشش دورهاي پايين و متوسط را نسبت به اکثر رقبا حفظ کرده است ولي در شتاب در برابر 16 سوپاپهايي مثل لوگان و ريو حرفي براي گفتن ندارد. ايران خودرو براي احيا مجدد شتاب 405 و همچنين کم کردن مصرف سوخت و آلايندگي آن اقدام به نصب موتور TU5 با ECU 7.4.4 روي اين اطاق کرد. نه تنها موتور بلکه گيربکس نيز عوض شد و تغييراتي در ضرايب آن ايجاد شد. نسبت دنده هاي 1 و 2 براي شتابگيري سريع بسيار سنگين (سنگينتر از 405 هاي 1800) انتخاب شدند، دنده 3 متوسط و دنده هاي 4 و 5 براي کاهش مصرف سبک در نظر گرفته شدند. حال اين سوال پيش مي آيد که آيا اصلاحات انجام شده مي تواند مجددا 405 را به عنوان يک خودروي پر شتاب در کلاس خودش مطرح کند؟ براي يافتن پاسخ اين سوال تست شتاب و کشش اين خودرو با کيا ريو انجام شد. قبل از بررسي نتايج بهتر است مشخصات دو خودرو روي کاغذ بررسي شود. کيا ريو از موتوري به عاريت گرفته شده از مزدا با حجم 1.5 ليتر و 16 سوپاپ توان 97 اسب بخار و گشتاور 133 نيوتن متر توليد مي کند. موتور 405 TU5 با حجم 1.6 ليتر تواني برابر با 109 اسب بخار و گشتاور 147 نيوتن متر دارد. وزن اعلامي ريو توسط سايپا 1040 کيلوگرم و وزن اعلامي TU5 405 از طرف ايران خودرو 1120 کيلوگرم است. نسبت نيرو به وزن ريو 93 اسب براي هر تن و نسبت نيرو به وزن 405 97 اسب براي هر تن است. با نگاهي به گيربکس دو خودرو متوجه مي شويم که دنده هاي 1 و 2 405 سنگينتر از ريو هستند ولي دنده 3 تقريبا مساوي (405 کمي سبکتر) و دنده هاي 4 و 5 ريو سنگينتر از 405 هستند. دنده ي سنگينتر به معناي گشتاور بيشتر در چرخ است و معمولا شتابگيري بهتري به ارمغان مي آورد. البته سنگين يا سبک بودن دنده حد متعادلي دارد و بر خلاف تصور عامه اينطور نيست که هر چه دنده سنگينتر شود شتاب بهتر شود. سنگيني بيش از حد باعث مي شود دنده ها خيلي زود پر شده و زودتر مجبور به تعويض دنده و سبک کردن آن مي شويد که اين خود عاملي منفي در شتاب گيري است. هماهنگي ضرايب گيربکس با منحني گشتاور موتور بهترين گزينه است. با بررسي ضرايب گيربکس 405 اينطور به نظر مي آيد که دنده هاي 4 و 5 بيش از حد سبک انتخاب شده اند و ممکن است در کشش خودرو تاثير منفي داشته باشند. در مورد ريو ضرايب نسبتا هماهنگ با موتور هستند به جز دنده هاي 2 و 4 که اندکي سبک هستند. بعد از بررسي ضرايب گيربکس نوبت به بررسي منحني گشتاور خودروها مي رسد. در اين زمينه بدون شک برتري با 405 است زيرا موتور TU5 منحني گشتاور به مراتب صاف تري در تمام محدوده ي دور موتور دارد. اگر با دقت به منحني گشتاور دو خودرو نگاه کنيد متوجه مي شويد که موتور ريو در دور حدود 3000 تا 3500 دچار افت گشتاور محسوسي مي شود ولي چنين افتي در موتور TU5 ديده نمي شود و گشتاور آن از دورهاي پايين تا دور ماکسيمم گشتاور (دور 4000) به صورت يکنواخت بالا مي رود. اکنون به نتايج تست دو خودرو مي پردازيم. اولين تست، تست شتاب از دنده 1 بود که تا سرعت حدود 100 ريو با کمي اختلاف از 405 TU5 عقب افتاد: يکي از دلايلي که باعث مي شود در سرعتهاي بالا 405 اختلاف قابل توجهي با ريو باز کند اين است که دنده 4 پژو سبک انتخاب شده و وقتي ريو از دنده 4 به دنده 5 مي رود 405 هنوز با دنده 4 در حال شتابگيري است و بنابراين در سرعتهاي بالا به مراتب فاصله بيشتر مي شود. تا اينجا مي توان گفت اصلاحات انجام شده تاثير بسيار مثبتي در شتاب 405 داشته و به کلي آن را نسبت به XU7 هاي 8 سوپاپ دگرگون کرده است ولي آيا 405 با موتور TU5 و اين گيربکس همچنان از کشش معروف 405 هاي 1800 برخوردار است؟ جواب اين سوال در تست کشش با ريو مشخص شد. تست کشش در سه مرحله انجام شد. کشش دنده 3 ، دنده 4 و دنده 5. دنده هاي 3 و 4 و 5 ريو از 405 سنگينتر هستند ولي گشتاور موتور 405 بيشتر از ريو است. پس انتظار مي رفت که در کشش تقريبا مساوي باشند و گشتاور بيشتر موتور TU5 بتواند جبران سنگيني وزن 405 و سبکتر بودن دنده هاي آن را بکند. در عمل نيز نتيجه همين شد. در تست کشش دنده 3 از سرعت حدود 50 تا 110 اختلاف 405 با ريو ناچيز بود. در کشش دنده 4 از سرعت حدود 70 تا 160 تقريبا هيچ اختلافي بين ريو و 405 وجود نداشت. در تست کشش دنده 5 از سرعت حدود 90 تا 140 نتيجه مساوي بود بنابراين به اين نتيجه مي رسيم که خبري از کشش قوي 405 هاي XU7 در مدلهاي TU5 ديده نمي شود. 405 هاي 1800 در کشش با اختلاف قابل توجهي بهتر از ريو عمل مي کنند. ممکن است اين سوال در ذهنتان به وجود آيد که چرا کشش 405 هاي TU5 در حد خودرويي مانند ريو است؟ در جواب بايد گفت دو عامل مهم در افت کشش 405 هاي موتور TU5 دخيل است: سبکي بيش از حد دنده هاي آخر گيربکس (دنده 4 و 5) گشتاور کمتر موتور TU5 نسبت به موتور XU7 در دورهاي زير 3500 همين 2 عامل به تنهايي باعث افت کشش 405 هاي 1600 مي شود. مثلا در تست کشش دنده 4 در سرعت 70 دور موتور 405 حدود 2500 و دور موتور ريو حدود 2700 است. در تست کشش دنده 5 در سرعت 90 دور موتور 405 حدود 2600 و دور موتور ريو حدود 2800 است. اين 200 دور اختلاف باعث مي شود موتور ديرتر به گشتاور مفيد خود برسد. در واقع سبک بودن دنده گشتاور موتور تا رسيدن به چرخ را هدر مي دهد. مثلا ضريب کل دنده چهار 405 برابر با 3.916 و براي ريو 4.033 است به اين معنا که گشتاور 405 تا رسيدن به چرخ 3.916 برابر و گشتاور ريو 4.033 برابر مي شود (ضريب کل دنده چهار 405 هاي معمولي 4.30 است). علاوه بر اين بيشتر بودن قطر چرخهاي 405 نسبت به ريو عامل منفي ديگري در کشش است. هر چه قطر چرخ بيشتر باشد نيروي شتاب دهنده ي کمتري به زمين وارد مي شود. از آنجايي که قابليت تعويض دنده هاي گيربکس 405 TU5 با کد R2 با دنده هاي 405 هاي 1800 و زانتيا وجود دارد مشکل کمبود کشش 405 TU5 حل شدني است. کافيست دنده هاي 3 و 4 و 5 با دنده هاي زانتيا يا 405 1800 عوض شود تا دنده ها سنگينتر شده و کشش خودرو به طور محسوسي بهبود يابد. البته سبکي دنده مزايايي از جمله کمتر شدن صداي داخل کابين در سرعتهاي بالا و کاهش مصرف سوخت را نيز به دنبال دارد. در پايان بايد گفت ايران خودرو با نصب موتور TU5 روي بدنه 405 مجددا توانست تا حدي دوران طلايي اين خودرو را زنده کند ولي کمبود کشش اين خودرو در رانندگيهاي شهري ممکن است از ديد کساني که به کشش 405 هاي 1800 عادت کرده اند غير قابل تحمل باشد زيرا نياز به معکوسهاي پي در پي در حالتهاي مختلف رانندگي و به خصوص در سربالاييها امري ضروري است. در هر صورت انتخاب با خريدار است. اگر با شتاب پايينتر 405 هاي 1800 نسبت به بعضي رقبا از جمله لوگان و ريو مشکلي نداريد و مي توانيد با مصرف بيشتر 1800 کنار بيايد سراغ TU5 نرويد. ولي اگر اهل رانندگي اسپرت و سريع هستيد و دوست نداريد خودروهايي مثل ريو و لوگان شما را در آيينه خود ببينند و با کمبود کشش TU5 کنار مي آييد بدون شک انتخاب بهتري نسبت به 405 هاي معمولي است. بنظر شما 405 بهتر است يا ريو؟؟