همایون اسعدیان:نباید تنها در قالب دینی و طنز به قشر روحانیت نگاه کرد

سينما خبر/تا يک دهه پيش تصويري که سينماي ايران از روحانيت ارائه مي داد ؛ معمولا کليشه اي و تکراري تا اينکه با توليد و ساخت چند پروژه ي سينمايي با محوريت روحانيت براي اولين بار اقدامي جدي در جهت شناخت بهتر و ملموس تر از روحانيون صورت گرفت. همايون اسعديان کارگردان فيلم سينمايي (طلا و مس)از ارائه تصويري متفاوت از اين نقش در سينما و تلويزيون مي گويد : در چند فيلمي که موفق شدند در اين زمينه کار کنند و راجع به روحانيت يا حداقل اينکه يک شخصيت روحاني يکي از کاراکترهاي قصه را تشکيل مي داد . اتفاقا باعث شده که اين قشر براي مردم ملموس تر شود و احساس کنند به آنها نزديک هستند و باهاشون ارتباط برقرار کنند و قطعا اين فيلم ها همچون زير نور ماه و ‌طلا و مس طبيعتا در شناساندن اين طيف از حامعه سهم بسزايي داشته و باعث شده روحانيت از حالت فرازميني به يک حالت واقعي تر تبديل شود و اينکه قشر روحاني با ديگر طبقه هاي اجتماعي فرقي ندارد و مانند مردم زندگي خصوصي خود را دارد و از مشکلات و درگيري هاي خاص خودش برخوردار است و نبايد فقط در قالب سياسي و حکومتي به اين قشر نگاه کنيم. *** با توجه به بضاعت بالا و مهم بودن اين قشر حتما بايد آثار نمايشي از اين گروه اجتماعي ساخته شود. عليرضا افخمي کارگردان فيلم تلويزيوني «او يک فرشته بود»با توجه به دلايلي که مانع پرداخت فيلمسازان به اين قشر از جامعه مي شود؛ تصريح کرد: با وجود اين حساسيت ها همچنان قشر روحاني ، اينقدر بضاعت دارد و اينقدر هم هستند اين گروه اجتماعي که بايد در آثار اجتماعي حتما بايد به آن پرداخت شود و بايد اين خطرات را به جان بخريم ، جنبه هاي انتقادي که احتمالا در رفتار و حرکات وجود دارد به آنها متذکر شويم و در عين حال جنبه هاي مثبت حضور آنها را در بطن اجتماع و کارهاي مفيدي که براي مردم انجام مي دهند را قدرداني کنيم. *** بازي در نقش روحانيت مستلزم مطالعه و تحقيق است فخرالدين صديق شريف بازيگر پيشکسوت سينما و تلويزيون از اولين بازي خود در نقش يک روحاني و از ويژگي هايش براي بازي در اين نقش گفت : من در سال 1361 اولين نقش را با بازي در شخصيت سيد جمال الدين اسدآبادي شروع کردم و در کارهاي وزير مختار ،‌ پهلوانان نمي ميرند ، پيامک از ديار باقي و اخراجي ها نقش روحاني را ايفا کرده ام . پذيرش اولين نقش روحاني به جهت ويژگي هاي چهره اي من بود که در کتابها تصاويري که از سيد جمال الدين اسدآبادي مشاهده کردم شباهت بسيار زيادي به اين شخصيت دارم به خصوص که آقاي عبدالله اسکندري تست گريم اين شخصيت را بر روي صورت من انجام دادند و باعث بازي من در اين نقش شد و پس از آن طبق روال هميشگي سينما و تلويزيون ما ،‌نقشهاي مشابه آن به من پيشنهاد شد و کار کردم. در ادامه صديق شريف از معيارهاي انتخاب براي بازيگري در اين نقش توضيح داد : مهم ترين مسئله دقت است ، دقت در رفتار ، دقت در نوع گويش ، دقت در نشست و برخاست و دقت به تمام اکت هاي يک روحاني در جامعه مي تواند داشته باشد . نوع صلابت کلام و نرمش در گفتار همه ي اين ها از نظر من بايد مورد توجه قرار بگيرد و اگر شخصيت هاي خاصي باشند حتما نياز به مطالعه و تحقيق دارد. *** تصوير روحانيت نبايد تصنعي باشد. حجت الاسلام نائيني منتقد سينما در رابطه با تصوير روحانيت در سينما گفت:‌ اين ضعف نگاه و ضعف شناخت عدم آگاهي از قشر روحانيت موجب مي شود که معمولا اگر تصويري از يک روحاني ، طلبه يا مبلغ ديني ترسيم کنند يک چهره اي تصنعي باشد. در اين سالهاي اخير ،‌ مشخصا 3 فيلم سينمايي " زير نور ماه ، مارمولک و طلا و مس" در رابطه با روحانيت ساخته شد و در سينماها به روي پرده رفت. فيلم زير نور ماه يک نگاه صحيح و واقع بينانه نسبت به روحانيت و طلاب علوم ديني داشت لذا فيلم اثرگذار و موثري بود و به صورت يک فيلم کاملا تصنعي و صرف موعظه کردن ساخته نشد. در فيلم طلا و مس نيز کارگردان بهترين قالب را براي پرداخت به زندگي يک روحاني و به تصوير کشيدن آن داستان درباره ي قشر روحانيت و طلبگي اما به شکلي زيبا اين مسئله را مطرح کردند و عشق حقيقي را به تصوير کشيدند. اما متأسفانه در فيلم مارمولک ، عدم شناخت درست از روحانيت و طلبه ها آسيب هاي جدي به کليت داستان وارد کرد و نه تنها آن ادعايي که داشتند برايشان محصل نگرديد بلکه يک حالت بسيار بدي در خيلي از موارد در ذهن مخاطب قرار دارد و مخاطب آنچه که مي خواست متأسفانه برداشت کرد . نائيني در خصوص پرداخت به زندگي روحانيت با وجود موانع و رعايت خطوط افزود: يکسري از موانع و محدوديتها عمومي هستند؛ به عنوان مثال: عدم تمسخر ، عدم اهانت ، عدم غرض ورزي اما خط قرمز خاصي که بتوان نسبت به روحانيت برشمرد و تصوير کرد به همين معناست که ما واقعا آنها را به عنوان يکي از افراد جامعه ببينيم و در عين حال محدوديت هاي که آنها دارند را به درستي درک کنيم که وظيفه اي سنگيني دارند. براي از بين بردن اين موانع بايد از نزديک زندگي بسياري از روحانيون و طلاب را ببينيم که همان مشکلات و دغدغه هاي زندگي مردم عادي را دارند در عين حال از سر اخلاص و دلسوزي در راه اصلاح جامعه و ترويج معارف الهي قدم بر مي دارند.